يرا در همان‌ حالي‌ كه‌ ما شخص‌ به‌ خواب ‌رفته‌ را ساكن‌ و آرام‌ و بي‌حركت‌ مي‌بينيم‌، ممكن‌ است‌ او درحال‌ عذاب‌ يا نعمت‌ قرار داشته‌ باشد و با خوابهايي‌ كه‌ مي‌بيند، اين‌ حالات‌ را احساس‌ كند. البته‌ اين‌ بدان‌ معني‌ نيست‌ كه‌ حال‌ شخص ‌مرده‌ و شخص‌ به‌ خواب‌رفته‌ يكي‌ است‌ بلكه‌ اين‌ بدان‌ معني‌ است‌ كه‌ خواب‌ تابلويي‌ كوچك‌شده‌ از مرگ‌ است‌. در حديث‌ شريف‌ آمده‌ است: «النوم ‌اخو الموت: خواب‌ برادر مرگ‌ است‌».
 
	آيه  61
‏متن آيه : ‏
‏ وَهُوَ الْقَاهِرُ فَوْقَ عِبَادِهِ وَيُرْسِلُ عَلَيْكُم حَفَظَةً حَتَّىَ إِذَا جَاء أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ تَوَفَّتْهُ رُسُلُنَا وَهُمْ لاَ يُفَرِّطُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و اوست‌ قاهر بر بندگان‌ خود» يعني: حق‌ تعالي‌ بر كار خود درباره‌ آنها غالب ‌است‌ «و بر شما نگهباناني‌ مي‌فرستد» يعني: فرشتگاني‌ كه‌ آنها را نگهبان‌ شما از افتادن‌ در آفات‌ قرار داده‌است‌ چنان‌كه‌ اين‌ فرشتگان‌، اعمال‌ شما را نيز نگاه ‌مي‌دارند. در حديث‌ شريف‌ آمده‌ است: «در ميان‌ شما فرشتگاني‌ در شب‌ و فرشتگاني‌ در روز پي‌درپي‌ مي‌آيند، اين‌ دو گروه‌ در نماز بامداد و نماز عصر باهم‌ يكجا مي‌شوند، سپس‌ آنان‌ كه‌ شب‌ را در ميان‌ شما گذرانده‌ بودند، عروج‌مي‌كنند، آن‌گاه‌ پروردگارشان‌ ـ درحالي‌كه‌ او خود به‌ كار ايشان‌ داناتر است‌ ـ ازايشان‌ مي‌پرسد: بندگانم‌ را در چه‌ حالي‌ بجا گذاشتيد؟ مي‌گويند: آنان‌ را درحالي‌ترك‌ كرديم‌ كه‌ نماز مي‌خواندند و درحالي‌ به‌ ميانشان‌ آمديم‌ كه‌ نمازمي‌خواندند».
حكمت‌ در اين‌ امر كه‌ فرشتگان‌ نگهبان‌، اعمال‌ انسان‌ را مي‌نويسند ـ با آن‌ كه‌خداي‌ عزوجل‌ خود به‌ همه‌چيز از همه‌كس‌ داناتر است‌ ـ همانا آوردن‌ دليل‌ مادي ‌محسوسي‌ براي‌ اقامه‌ حجت‌ بر انسان‌ است‌ و نيز بدان‌ جهت‌ كه‌ اگر انسان‌ بداند كه ‌اعمالش‌ اين‌گونه‌ دقيق‌، ضبط و تدوين‌ مي‌شود، خود را از منهيات‌ بازداشته‌ و به ‌طاعات‌ و عبادات‌ روي‌ مي‌آورد. «تا وقتي‌ كه‌ يكي‌ از شما را مرگ‌ فرا رسد، فرشتگان‌ ما او را قبض‌ روح‌ مي‌كنند» كه‌ اين‌ فرشتگان‌، ملك‌الموت‌ (عزرائيل‌) وياوران‌ او هستند. توفته: يعني: طلب‌ كرد دريافت‌ روح‌ او را. «درحالي‌كه‌ آنان ‌تفريط نمي‌كنند» يعني: آن‌ فرشتگان‌، در آنچه‌ كه‌ بدان‌ ـ از اكرام‌ يا اهانت‌ به ‌ارواح‌ ـ مأمور گشته‌ اند، هيچ‌ كوتاهي‌ و فروگذاشتي‌ نمي‌كنند. در اينجا بخشي‌ ازيك‌ حديث‌ شريف‌ طولاني‌اي‌ را كه‌ به اين‌ ارتباط در تفسير ابن‌كثير آمده‌است‌، نقل‌مي‌كنم‌. ابوهريره‌(رض)  از رسول‌اكرم‌ص روايت‌ مي‌كند كه‌ فرمودند: «فرشتگان‌ درحال‌ احتضار شخص‌ بر بالاي‌ سر وي‌ حاضر مي‌شوند پس‌ اگر آن‌ شخص ‌نيكوكار باشد، مي‌گويند: بيرون‌آي‌ اي‌ روح‌ پاكيزه‌اي‌ كه‌ در جسم‌ پاكيزه‌اي ‌بوده‌اي‌، بيرون‌ آي‌ خوشحال‌ و ستوده‌، نه‌ خشم‌آلود و ناستوده‌... و اگر شخص ‌بدكرداري‌ باشد، مي‌گويند: بيرون‌آي‌ اي‌ روح‌ پليدي‌ كه‌ در جسم‌ پليدي‌ بوده‌اي‌، بيرون‌ آي‌ نكوهش ‌شده‌ و مژده‌ باد تو را به‌ جوشاب‌ و چركاب‌...».
 
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:102.txt">آيه  70</a><a class="text" href="w:text:103.txt">آيه  71</a><a class="text" href="w:text:104.txt">آيه  72</a><a class="text" href="w:text:105.txt">آيه  73</a><a class="text" href="w:text:106.txt">آيه  74</a><a class="text" href="w:text:107.txt">آيه  75</a><a class="text" href="w:text:108.txt">آيه  76</a></body></html>آيه  62
‏متن آيه : ‏
‏ ثُمَّ رُدُّواْ إِلَى اللّهِ مَوْلاَهُمُ الْحَقِّ أَلاَ لَهُ الْحُكْمُ وَهُوَ أَسْرَعُ الْحَاسِبِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«آن‌گاه‌ به‌سوي‌ خداوند ـ مولاي‌ برحقشان‌ ـ بازگردانيده‌ مي‌شوند» يعني: فرشتگان‌ موكل‌ مرگ‌، ارواح‌ بندگان‌ را بعد از قبض‌ نمودن‌ آنها، به‌سوي‌ خداي‌ عزوجل‌ كه‌ مالك‌ عادل‌ آنهاست‌ باز مي‌گردانند «آگاه‌ باشيد كه‌ حكم‌ از آن ‌اوست‌» در دنيا و آخرت‌ پس‌ اگر خدانشناسان‌ ظاهرا در دنيا با حق‌ تعالي‌ كشمكش‌مي‌كنند، قطعا در آخرت‌ چنين‌ نيست‌؛ در آنجا حكم‌ در ظاهر و باطن‌ از آن‌ اوست‌ «و او سريع‌ترين‌ حسابرسان‌ است‌» لذا در كار حسابرسي‌ و حسابگري‌ به ‌تأمل‌ نيازي‌ ندارد چنان‌كه‌ بندگان‌ در حسابرسي‌ به‌ تفكر و تدبر و تأمل‌ نياز دارند.
 
	آيه  63
‏متن آيه : ‏
‏ قُلْ مَن يُنَجِّيكُم مِّن ظُلُمَاتِ الْبَرِّ وَالْبَحْرِ تَدْعُونَهُ تَضَرُّعاً وَخُفْيَةً لَّئِنْ أَنجَانَا مِنْ هَذِهِ لَنَكُونَنَّ مِنَ الشَّاكِرِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«بگو» اي‌ پيامبرص! «كيست‌ كه‌ شما را از تاريكي‌هاي‌ بيابان‌ و دريا نجات ‌مي‌دهد؟» آن‌گاه‌ كه‌ «او را به‌ زاري‌ و مناجات‌ پنهاني‌ مي‌خوانيد كه: اگر ما را نجات ‌دهد» يعني: اگر ما را نجات‌ دهي‌ «از اين‌ محنت‌» و شدتي‌ كه‌ بر ما فرود آمده ‌است‌ «بي‌گمان‌ از شكرگزاران‌ خواهيم‌ شد» براي‌ تو به‌ اخلاص‌ تمام‌، در برابر نعمت‌ نجات‌ دادن‌مان‌ از اين‌ سختي‌ها.
 
	آيه  64
‏متن آيه : ‏
‏ قُلِ اللّهُ يُنَجِّيكُم مِّنْهَا وَمِن كُلِّ كَرْبٍ ثُمَّ أَنتُمْ تُشْرِكُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«بگو» اي‌ پيامبرص «الله شما را از آن‌» تاريكي‌ها و سختي‌ها «نجات‌ مي‌دهد و از هر كربي‌» كرب: غم‌ و اندوهي‌ است‌ كه‌ روح‌ انسان‌ را مي‌آزارد «و باز شما شرك ‌مي‌ورزيد» به‌ خداي‌ سبحان‌ بعد از آن‌ كه‌ به‌ شما احسان‌ كرد؛ با رهاساختنتان‌ ازچنگال‌ سختي‌ها و محنت‌ها و غمها و گرفتاري‌ها در حالي‌ كه‌ شريكان‌ نمي‌توانند هيچ‌ سودي‌ به‌ شما برسانند و هيچ‌ گرفتاري‌اي‌ را از شما برطرف‌ كنند پس‌ چگونه‌ اين‌ شرك‌گزاري‌ را به‌جاي‌ آن‌ شكرگزاري‌اي‌ كه‌ خود وعده‌ داده‌ بوديد، قرار مي‌دهيد؟ چه‌قدر غافل‌ و ناسپاس‌ هستيد؟!
	آيه  65
‏متن آيه : ‏
‏ قُلْ هُوَ الْقَادِرُ عَلَى أَن يَبْعَثَ عَلَيْكُمْ عَذَاباً مِّن فَوْقِكُمْ أَوْ مِن تَحْتِ أَرْجُلِكُمْ أَوْ يَلْبِسَكُمْ شِيَعاً وَيُذِيقَ بَعْضَكُم بَأْسَ بَعْضٍ انظُرْ كَيْفَ نُصَرِّفُ الآيَاتِ لَعَلَّهُمْ يَفْقَهُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«بگو» اي‌ پيامبرص «اوست‌ توانا براين‌ كه‌ بر شما عذابي‌ را بفرستد» از همه ‌اطراف‌ و جوانبتان: «از بالاي‌ سر شما» و آن‌ عذابي‌ است‌ كه‌ از آسمان‌ فرود مي‌آيد؛ چون‌ بارانهاي‌ ويرانگر، باريدن‌ سنگ‌ و صاعقه‌هاي‌ مهلك‌ ـ چنان‌كه‌ پروردگار متعال‌، قوم‌ لوط و اصحاب‌ فيل‌ را سنگ‌باران‌ كرد «يا از زير پاهاي ‌شما» با فروبردنتان‌ در زمين‌ (خسف‌) و با زلزله‌ و غرق‌ چنان‌كه‌ فرعون‌ را غرق‌ وقارون‌ را در زمين‌ فرو برد. در حديث‌ شريف‌ مربوط به‌ «نشانه‌هاي‌ قيامت‌» آمده‌است: «همانا در ميان‌ اين‌ 