ده‌ نادرست‌ و بي‌اساس‌ من‌ به‌ آن‌ در افتاده‌ايد «و خود را ملامت‌ كنيد» در اين‌كه‌به‌ دعوتم‌ لبيك‌ گفته‌ و وعده‌ راستين‌ خدا(ج)  و دعوت‌ وي‌ به‌سوي‌ سراي‌ سلامتي‌ را فروگذاشتيد، با وجود آن‌كه‌ حجت‌ حق‌ برپا، و برهانهايش‌ كه‌ بر هيچ‌ عاقلي‌پنهان‌ نيست‌ در ميان‌ بود و آن‌ برهانها فقط بر كساني‌ پوشيده‌ ماند كه‌ تن‌ به‌ خواري ‌و رسوايي‌ سپرده‌ و خفت‌ و ذلت‌ پيروي‌ مرا خريدار شدند; «من‌ فريادرس‌ شما نيستم‌ و شما هم‌ فريادرس‌ من‌ نيستيد» تا بتوانم‌ به‌ شما در اين‌ عذابي‌ كه‌ گرفتار آن‌ شده‌ ايد، ياري‌ و كمكي‌ بكنم، يا شما بتوانيد مرا از اين‌ عذاب‌ رسواگر نجات ‌دهيد. يعني‌: شيطان‌ خود در اين‌ حالت‌ به‌ همان‌ عذابي‌ مبتلاست‌ كه‌ آنان‌ گرفتار آنند و او خود محتاج‌ فريادرسي‌ است كه‌ به‌فريادش‌ برسد و او را از آن‌ عذاب‌ خفت‌بار برهاند. پس‌ چگونه‌ طمع‌ به‌ ياري‌ و فريادرسي‌ كسي‌ مي‌بندند كه‌ او خود نيازمند ياريگري‌ و فريادرسي‌ است‌ «هرآينه‌ من‌ به‌ آنچه‌ كه‌ پيش‌ از اين‌ مرا در كار خدا شريك‌ مي‌دانستيد، كافرم‌» اينك‌ امروز به‌شما تصريح‌ مي‌كنم‌ كه‌ به‌ كار شما در شريك‌ آوردنم‌ در ربوبيت‌ خداي‌ سبحان، كافرم. بدين‌گونه‌ است‌ كه‌ شيطان‌ در روز قيامت‌ در برابر پيروانش‌ موضع‌ و موقفي‌ در پيش‌ مي‌گيرد كه‌ پشتشان‌ را مي‌شكند و دلهايشان‌ را از هم‌ مي‌درد «هر آينه‌ ستمكاران، برايشان‌ عذابي‌ دردناك ‌است‌».
در اين‌كه‌ آيا اين‌ جمله‌ اخير از تتمه‌ سخن‌ ابليس‌ است‌ كه‌ خداي‌ عزوجل‌ آن‌ را به‌ ما حكايت‌ مي‌كند، يا سخن‌ مستقلي‌ است‌؟ مفسران‌ بر دو قول‌اند و در اين‌كه‌ آيا اين‌ سخنراني‌ ابليس‌ براي‌ پيروانش‌ قبل‌ از ورودشان‌ به‌ دوزخ‌ است‌ يا بعد از آن‌؟ نيز دو قول‌ است‌ كه‌ ابن‌كثير قول‌ دوم‌ را ترجيح‌ داده. ولي‌ مفسران‌ در تأييد قول‌ اول ‌حديثي‌ نقل‌ كرده‌اند و از آن‌ چنين‌ بر مي‌آيد كه‌ سخنراني‌ ابليس‌ بعد از فيصله‌ شدن ‌كار حساب‌ و قبل‌ از ورود به‌ دوزخ‌ خواهد بود.
آيه  162
‏متن آيه : ‏
‏ خَالِدِينَ فِيهَا لاَ يُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذَابُ وَلاَ هُمْ يُنظَرُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
آري‌! كافراني‌ كه‌ در حال‌ كفر مردند؛ «در آن‌» يعني: در دوزخ، يا در لعنت ‌«جاودانه‌ مي‌مانند، نه‌ عذابشان‌ كاسته‌ مي‌شود و نه‌ مهلت‌ مي‌يابند» پس‌ در اين‌ لعنت‌فراگير، جاودانه‌ ماندگارند.
 
آيه  23
‏متن آيه : ‏
‏ وَأُدْخِلَ الَّذِينَ آمَنُواْ وَعَمِلُواْ الصَّالِحَاتِ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا بِإِذْنِ رَبِّهِمْ تَحِيَّتُهُمْ فِيهَا سَلاَمٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و كساني‌ كه‌ ايمان‌ آورده‌ و كارهاي‌ شايسته‌ كرده‌اند، به‌ بهشت‌هايي‌ درآورده‌ مي‌شوند كه‌ از زير درختان‌ آن‌ جويبارها روان‌ است، به‌حكم‌ پروردگار خويش‌ در آنجا جاودانند و دعاي‌ خيرشان‌ در آنجا سلام‌ است‌» يعني‌: درود فرشتگان‌ به‌ بهشتيان‌ در بهشت، سلام‌گفتن‌ برايشان‌ به‌حكم‌ پروردگارشان‌ است. يا درود برخي‌ از بهشتيان‌ بر برخي‌ ديگر در بهشت‌ سلام‌ گفتن‌ است.
 
	آيه  24
‏متن آيه : ‏
‏ أَلَمْ تَرَ كَيْفَ ضَرَبَ اللّهُ مَثَلاً كَلِمَةً طَيِّبَةً كَشَجَرةٍ طَيِّبَةٍ أَصْلُهَا ثَابِتٌ وَفَرْعُهَا فِي السَّمَاء ‏
 
‏ترجمه : ‏
«آيا نديدي‌» يعني‌: آيا ندانستي‌ «كه‌ خداوند چگونه‌ مثلي‌ زد; سخن‌ پاكيزه‌ را مانند درخت‌ پاكيزه‌ ساخت‌» سخن‌ پاك، همانا كلمه‌ اسلام؛ يعني‌ «لا اله‌ الا الله» يا هرسخني‌ است‌ كه‌ به‌ معروف‌ امر يا از منكر نهي‌ كند. يعني‌: حق‌ تعالي‌ كلمه‌ طيبه‌ وسخن‌ پاكيزه‌ را به‌ درخت‌ پاكيزه‌اي‌ تشبيه‌ كرده‌ «كه‌ ريشه‌اش‌ استوار است‌» و گشن ‌بيخ، محكم‌ و پايدار است‌ در زمين‌ «و شاخه‌اش‌ در آسمان‌ است‌» مانند درخت‌ خرما و غير آن‌ از درختان‌ مثمر. پس‌ همچنين‌ است‌ كلمه‌ توحيد كه‌ در قلب‌ مؤمن ‌استوار است، هم‌ در دنيا و هم‌ در آخرت.
در حديث‌ شريف‌ به‌ روايت‌ انس‌ آمده‌ است‌ كه‌ رسول‌ خدا ص فرمودند: «درحقيقت‌ داستان‌ ايمان‌ مانند داستان‌ درختي‌ استوار است، درختي‌ كه‌ ايمان‌ عروق‌ آن، نماز ريشه‌ آن، زكات‌ بيخچه‌هاي‌ آن، روزه‌ شاخه‌هاي‌ آن، آزار ديدن‌ در راه‌ خدا(ج)  سبزه‌ آن، حسن‌ خلق‌ برگهاي‌ آن‌ و بازداشتن‌ خود از محرمات‌ خدا(ج)  ميوه‌ آن‌ است‌».
 
	<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:2073.txt">آيه  25</a><a class="text" href="w:text:2074.txt">آيه  26</a><a class="text" href="w:text:2075.txt">آيه  27</a><a class="text" href="w:text:2076.txt">آيه  28</a><a class="text" href="w:text:2077.txt">آيه  29</a><a class="text" href="w:text:2078.txt">آيه  30</a><a class="text" href="w:text:2079.txt">آيه  31</a><a class="text" href="w:text:2080.txt">آيه  32</a><a class="text" href="w:text:2081.txt">آيه  33</a></body></html>آيه  25
‏متن آيه : ‏
‏ تُؤْتِي أُكُلَهَا كُلَّ حِينٍ بِإِذْنِ رَبِّهَا وَيَضْرِبُ اللّهُ الأَمْثَالَ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
  آري‌! آن‌ درخت؛ «ميوه‌اش‌ را لحظه‌به‌لحظه‌ به‌اذن‌ پروردگارش‌» يعني‌: به‌ اراده ‌و مشيت‌ وي‌ «مي‌دهد» به‌ قولي‌: مراد از اين‌ درخت‌ پاكيزه، درخت‌ خرمايي ‌است‌ كه‌ در تمام‌ اوقات‌ شبانه‌ روز، بدون‌ فرق‌ ميان‌ زمستان‌ و تابستان‌ ميوه مي‌دهد. پس‌ همچنين‌ است‌ كلمه‌ توحيد و كلمه‌ خير كه‌ هميشه‌ ميوه‌ خير داده‌ وحامل‌ خويش‌ را در هر زماني‌ به‌سوي‌ عمل‌ نيك‌ پيش‌ مي‌افگند و انسان‌ مؤمن ‌به‌سبب‌ آن‌ وارد بهشت‌ مي‌شود. حديث‌ شريف‌ ذيل‌ مؤيد قول‌ فوق‌ است‌ كه ‌رسول‌ خدا ص خطاب‌ به‌ اصحاب‌ فرمودند: «به‌ من‌ از درختي‌ خبر دهيد كه‌ همانند انسان‌ مسلمان‌ است، از برگهاي‌ آن‌ هيچ‌ نمي‌ريزد و ميوه‌ خود را در هر زماني‌ مي‌دهد؟ سپس‌ خود فرمودند: اين‌ درخت، درخت‌ خرماست‌» «و خدا براي‌ مردم‌ مثلها مي‌زند تا بود كه‌ متذكر شوند» چراكه‌ زدن‌ مثلها، يادآوري، تفهيم وتصوير معاني‌ را تسريع‌ و به‌ آن‌ كمك‌ شاياني‌ مي‌كند.
 
آيه  26
‏متن آيه : ‏
‏ وَمَثلُ كَلِمَةٍ خَبِيثَةٍ كَشَجَرَةٍ خَبِيثَةٍ اجْتُثَّتْ مِن فَوْقِ الأَرْضِ مَا لَهَا مِن قَرَارٍ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و مثل‌ سخني‌ ناپاك‌» كه‌ عبارت‌ از كلمه‌ كفر و هر سخني‌ است‌ كه‌ به‌سوي‌ شر وبدي‌ فراخواند «چون‌ درختي‌ ناپاك‌ است‌ كه‌ از روي‌ زمين‌ كنده‌ شده‌» يعني‌: ريشه‌كن‌ شده‌ لذا باد آن‌ را در هم‌ مي‌تكاند و ديري‌ نمي‌پايد كه‌ آن‌ درخت‌ از بين‌ مي‌رود. به‌ قولي‌: مراد از اين‌ درخت، درخت‌ «حنظل‌» است‌ «آن‌ را هيچ‌ قراري ‌نيست‌» يعني‌: آن‌ درخت‌ بر روي‌ زمين‌ هيچ‌ استقراري‌ ندارد. پس‌ همچنين‌ است ‌كلمه‌ كفر و باطل‌ و شر كه‌ اگر