گر او، اين‌ و اين‌ مقدارسال‌ در مكه‌ بماند؛ تا من‌ به‌ كعبه‌ طواف‌ نكنم‌، طواف‌ نمي‌كند». آن‌گاه‌ اين‌ آيه ‌نازل‌ شد. ابن‌ابي‌شيبه‌ از نافع‌ روايت‌ كرده‌ است‌ كه‌ گفت: «به‌ عمر(رض) در دوران‌ خلافتش‌ خبر رسيد كه‌ كساني‌ از مردم‌ به‌ زيارت‌ همان‌ درختي‌ كه‌ در زير آن‌ با رسول‌ اكرم‌ ص بيعت‌ انجام‌ گرفت‌، مي‌روند پس‌ عمر(رض) دستور داد تا آن‌ درخت ‌را قطع‌ نمودند» تا زمينه‌ انحراف‌ و شرك‌ برچيده‌ شود.
آري‌! خداوند(ج) از مؤمنان‌ ـ هنگامي‌ كه‌ در زير آن‌ درخت‌ با تو بيعت ‌مي‌كردند ـ خشنود شد «و آنچه‌ را در دلهايشان‌ بود» از صدق‌ و وفا «باز شناخت‌ و آن‌گاه‌ بر آنان‌ سكينه‌ را نازل‌ كرد» سكينه: آرامش‌ و اطمينان‌ روحي‌ است‌ «و فتح ‌نزديكي‌ به‌ آنان‌ پاداش‌ داد» كه‌ همانا فتح‌ خيبر در هنگام‌ بازگشتشان‌ از حديبيه‌ و به‌قولي: فتح‌ مكه‌ است‌. خيبر منطقه‌ سرسبزي‌ در (160) كيلومتري‌ مدينه‌ بر سر راه‌ شام‌ است‌ كه‌ در عهد پيامبر ص، محل‌ سكونت‌ يهوديان‌ بود و در سال‌ (7) هجري‌ قمري‌ پس‌ از (6) هفته‌ محاصره‌ از سوي‌ پيامبر ص و نبردهايي‌ كه‌ رخ‌ داد، به‌ تصرف‌ مسلمانان‌ درآمد.
 
سوره طه آيه  98
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّمَا إِلَهُكُمُ اللَّهُ الَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ وَسِعَ كُلَّ شَيْءٍ عِلْماً ‏
 
‏ترجمه : ‏
«معبود شما تنها آن‌ خدايي‌ است‌ كه‌ هيچ‌ معبود برحقي‌ جز او نيست‌» نه‌ اين‌ گوساله‌اي‌ كه‌ سامري‌ شما را به‌ وسيله‌ آن‌ در فتنه‌ افگند «به‌ هرچيز از روي‌ دانش ‌احاطه‌ كرده‌است‌» يعني‌ علم‌ حق‌ تعالي‌ همه‌چيز را در بر گرفته‌ است‌. پس‌ هر كس ‌چنين‌ شأن‌ و جايگاهي‌ داشته‌ باشد، بي‌شك‌ تنها او شايسته‌ پرستش‌ است‌. اي ‌بي‌خردان‌! وقتي‌ گوساله‌ را به‌ پرستش‌ گرفتيد، عقل‌هايتان‌ كجا رفته‌ بود؟!
بدين‌سان‌ بود كه‌ موسي‌(ع) به‌ فتنه‌ سامري‌ پايان‌ داد و قومش‌ را به‌ سوي‌ توحيد برگرداند.
 
سوره فتح آيه  19
‏متن آيه : ‏
‏ وَمَغَانِمَ كَثِيرَةً يَأْخُذُونَهَا وَكَانَ اللَّهُ عَزِيزاً حَكِيماً ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و نيز غنيمت‌هاي‌ بسياري‌ خواهند گرفت‌» كه‌ هم‌ غنايم‌ خيبر و هم‌ غنايم‌ ديگر پس‌ از آن‌ در فتوحات‌ ديگر را شامل‌ مي‌شود «و خداوند عزيز است‌» و مغلوب ‌نمي‌شود «حكيم‌» است‌ در آنچه‌ كه‌ حكم‌ مي‌كند.
	سوره فتح آيه  20
‏متن آيه : ‏
‏ وَعَدَكُمُ اللَّهُ مَغَانِمَ كَثِيرَةً تَأْخُذُونَهَا فَعَجَّلَ لَكُمْ هَذِهِ وَكَفَّ أَيْدِيَ النَّاسِ عَنكُمْ وَلِتَكُونَ آيَةً لِّلْمُؤْمِنِينَ وَيَهْدِيَكُمْ صِرَاطاً مُّسْتَقِيماً ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و خدا به‌ شما غنيمت‌هاي‌ بسيار ديگري‌ وعده‌ داده‌ كه‌ به‌ زودي‌ آنها را خواهيد گرفت‌» در خيبر و غير آن‌، با فتوحات‌ و غنايمي‌ كه‌ خداي‌ عزوجل‌ بر مؤمنان‌ تا روز قيامت‌ ميسر خواهد كرد و در اوقات‌ مقدر به‌ آن‌ نايل‌ خواهند شد «و اين‌ را» يعني: غنايم‌ خيبر را «براي‌ شما پيش‌ انداخت‌» شايان‌ ذكر است‌ كه‌ خيبر داراي ‌باغها، نخلستانها و كشتزارهاي‌ بسيار خوبي‌ بود پس‌ رسول‌ اكرم‌ ص آن‌ را در ميان‌ شركت‌كنندگان‌ در حديبيه‌ تقسيم‌ نموده‌، به‌ سوار دو سهم‌ و به‌ پياده‌ يك‌ سهم ‌دادند «و دستهاي‌ مردم‌ را از شما كوتاه‌ ساخت‌» يعني: خداوند(ج) دستهاي‌ اهالي‌ خيبر و ياران‌ و همپيمانانشان‌ ـ چون‌ عيينه‌بن‌حصن‌ فزاري‌، عوف‌بن‌مالك‌ نضري‌ و همراهانشان‌ ـ را از شما بازداشت‌ آن‌گاه‌ كه‌ در هنگام‌ محاصره‌ خيبر از سوي ‌رسول‌اكرم‌ ص، آمده‌ بودند تا خيبريان‌ را ياري‌ دهند «و تا اين‌ امر» يعني: تا فتح‌ خيبر «براي‌ مؤمنان‌ نشانه‌اي‌ باشد» در هر زمان‌ و مكاني‌؛ كه‌ از آن‌ به‌ جايگاه‌ خود در پيشگاه‌ خداي‌ عزوجل‌ پي برده‌ و صدق‌ و راستي‌ رسول‌ اكرم‌ ص را در تمام‌ وعده‌هايي‌ كه‌ به‌ آنان‌ مي‌دهد، دريابند «و تا شما را به‌ راهي‌ راست‌ هدايت‌ كند» يعني: تا حق‌ تعالي‌ با اين‌ نشانه‌، بر هدايت‌ شما بيفزايد، يا شما را در هدايت ‌به‌ راه‌ حق‌ پايدار گرداند.
 
	سوره فتح آيه  21
‏متن آيه : ‏
‏ وَأُخْرَى لَمْ تَقْدِرُوا عَلَيْهَا قَدْ أَحَاطَ اللَّهُ بِهَا وَكَانَ اللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيراً ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و فتوحات‌ ديگري‌ نيز وعده‌ داد كه‌ هنوز به‌ آنها دست‌ نيافته‌ايد» و اگر توفيق ‌خداي‌ عزوجل‌ نباشد، ممكن‌ هم‌ نيست‌ كه‌ به‌ آنها دست‌ يابيد. ابن‌عباس‌ و مجاهد مي‌گويند: «مراد فتوحاتي‌ است‌ كه‌ خداوند متعال‌ بعد از فتح‌ خيبر بر مسلمين ‌ارزاني‌ داشت‌». به‌قولي: مراد از آن‌ فتح‌ مكه‌ است‌. به‌قولي‌ ديگر: مراد، فتوحات‌ و غنايم‌ فارس‌ و روم‌ است‌ «ولي‌ خدا بر آنها نيك‌ احاطه‌ دارد» يعني: خداوند(ج) آنها را براي‌ شما احاطه‌ كرده‌ است‌ تا آنها را فتح‌ كرده‌ و تحت‌ تصرف‌ خويش‌ در آوريد. پس‌ هرچند كه‌ مسلمانان‌ در دم‌ به‌ آن‌ فتوحات‌ دست‌ نيافتند ولي‌ آن‌ سرزمين‌ها از سوي‌ خداوند متعال‌ برايشان‌ تحت‌ احاطه‌ گرفته‌ شده‌ و هرگز از دست‌ آنها نخواهد رفت‌ زيرا خداوند(ج) به‌ اين‌ امر كه‌ آن‌ مناطق‌ در آينده‌ از آن‌ مسلمانان‌ باشد، حكم‌ كرده‌ است‌ «و خداوند همواره‌ بر هر چيزي‌ تواناست‌» او از ازل‌ تا ابد به‌ اين‌ وصف‌ موصوف‌ بوده‌ و هست‌ بنابراين‌، قدرتش‌ به‌ امر معين‌ وزمان‌ خاصي‌ محدود نيست‌ و هيچ‌ چيز او را ناتوان‌ نمي‌كند.
 
	سوره فتح آيه  22
‏متن آيه : ‏
‏ وَلَوْ قَاتَلَكُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوَلَّوُا الْأَدْبَارَ ثُمَّ لَا يَجِدُونَ وَلِيّاً وَلَا نَصِيراً ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و اگر كافران‌» قريش‌ در حديبيه‌ «به‌ جنگ‌ با شما برخيزند، قطعا به‌ شما پشت ‌خواهند كرد» و شكست‌ خواهند خورد «و ديگر وليي‌ نخواهند يافت‌» كه‌ آنان‌ را در جنگ‌ با شما ياري‌ و پشتيباني‌ نمايد «و نه‌ نصرت‌ دهنده‌اي‌» خواهند يافت‌ كه‌ عليه‌ شما ياوريشان‌ نموده‌ و نصرتشان‌ دهد.
 
	سوره فتح آيه  23
‏متن آيه : ‏
‏ سُنَّةَ اللَّهِ الَّتِي قَدْ خَلَتْ مِن قَبْلُ وَلَن تَجِدَ لِسُنَّةِ اللَّهِ تَبْدِيلاً ‏
 
‏ترجمه : ‏
«اين‌ سنت‌ الله است‌» يعني: اين‌ حكم‌ خدا(ج) و قانون‌ قديم‌ او در نصرت ‌دادن ‌دوستانش‌ بر دشمنانش‌ مي‌باشد؛ «كه‌ از پيش‌ همين‌ بوده‌» يعني: اين‌ حكم‌ و اين‌ سنت‌، پيش‌ از اين‌ نيز جاري‌ بوده‌ است‌ «و در سنت‌ الهي‌ هرگز تبديلي‌ نخواهي ‌يافت‌» بلكه‌ اين‌ سنتش‌ مستمر و پايدار است‌.
 
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:2536.txt"> آيه  24</a><a class="text" href="w:text:2537.txt">آيه  25</a><a class="text" href="w:text:2538.txt">آيه  26</a><a class="text" href="w:text:2539.txt">آيه  27</a><a class="text" href="w:text:2540.txt">آيه  28</a></body></html>سوره فتح آيه  24
‏متن آ