آيه : ‏
‏ فَأَنجَيْنَاهُ وَأَصْحَابَ السَّفِينَةِ وَجَعَلْنَاهَا آيَةً لِّلْعَالَمِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«پس‌ او و كشتي‌نشينان‌ را نجات‌ داديم‌» يعني: نوح‌ و همراهانش‌ در كشتي‌ را كه‌ شامل‌ فرزندان‌ و پيروانش‌ بودند، نجات‌ داديم‌. درباره‌ شمار ايشان‌ ـ بر چند قول‌ ـ اختلاف‌ نظر وجود دارد «و آن‌ را» يعني: كشتي‌ را «آيتي‌ براي‌ عالميان‌ گردانيديم‌» يعني: عبرتي‌ بزرگ‌ براي‌ آنان‌ گردانيديم‌ زيرا اين‌ كشتي‌ مدتي‌ مديد بركوه‌ «جودي‌» باقي‌ بود. به‌قولي‌ معني‌ اين‌ است: آن‌ واقعه‌ بلا را، يا آن‌ نجات‌ را، يا مجازات‌ غرق‌شدن‌ را، مايه‌ عبرتي‌ براي‌ جهانيان‌ گردانيديم‌.
شايان‌ ذكر است‌؛ بسياري‌ از نشانه‌ها در عصر ما حاكي‌ از آن‌ است‌ كه‌ كشتي ‌نوح‌ تاكنون‌ نيز در منطقه‌اي‌ از كوه‌هاي‌ «آرارات‌» باقي‌ است‌ و ماهواره‌ها توانسته‌اند از محل‌ آن‌ عكس‌برداري‌ كنند. قبل‌ از آن‌ نيز برخي‌ از ساكنان‌ ارمنستان ‌توانستند به‌ خود كشتي‌ برسند. چنان‌كه‌ شيخ‌ سعيد حوي‌ در تفسير «الأساس‌» مي‌گويد: «من‌ در زندان‌ بودم‌ كه‌ اين‌ خبر را از راديوي‌ اسرائيل‌ شنيدم‌ و شرايط برايم‌ فراهم‌ نبود كه‌ تاريخ‌ شنيدن‌ اين‌ خبر را ثبت‌ كنم‌».
 
سوره عنكبوت آيه  16
‏متن آيه : ‏
‏ وَإِبْرَاهِيمَ إِذْ قَالَ لِقَوْمِهِ اعْبُدُوا اللَّهَ وَاتَّقُوهُ ذَلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ إِن كُنتُمْ تَعْلَمُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و ابراهيم‌ را» يعني: ياد كن‌ ابراهيم‌÷ را «آن‌گاه‌ كه‌ به‌ قومش‌ گفت: خدا را بپرستيد و از او پروا كنيد» يعني: خداوندأ را به‌ پرستش‌ يگانه‌ و مخصوص ‌قرار دهيد و از اين‌ كه‌ چيزي‌ را با او شريك‌ گردانيد، پروا داريد «اين‌ براي‌ شما بهتر است‌» يعني: پرستش‌ خداأ و پروا داشتن‌ از وي‌ براي‌ شما از شرك‌ بهتر است‌. و هرچند در شرك‌ هيچ‌ خيري‌ نيست‌ ولي‌ حق‌ تعالي‌ آنان‌ را برحسب ‌اعتقادشان‌ مورد خطاب‌ قرار داد و فرمود: «اين‌ براي‌ شما بهتر است‌» «اگر مي‌دانيد» چيزي‌ از علم‌ را. يا مي‌دانيد به‌ چنان‌ دانستني‌ كه‌ به‌وسيله‌ آن‌ ميان‌ خير وشر تمييز دهيد.
 
سوره عنكبوت آيه  17
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّمَا تَعْبُدُونَ مِن دُونِ اللَّهِ أَوْثَاناً وَتَخْلُقُونَ إِفْكاً إِنَّ الَّذِينَ تَعْبُدُونَ مِن دُونِ اللَّهِ لَا يَمْلِكُونَ لَكُمْ رِزْقاً فَابْتَغُوا عِندَ اللَّهِ الرِّزْقَ وَاعْبُدُوهُ وَاشْكُرُوا لَهُ إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
ابراهيم‌(ع) خطاب‌ به‌ قومش‌ افزود: «جز اين‌ نيست‌ كه‌ شما به‌جاي‌ خداوند اوثاني‌ را مي‌پرستيد» كه‌ نه‌ سود ي‌ مي‌بخشند و نه‌ زياني‌ مي‌رسانند، نه‌ مي‌شنوند و نه ‌مي‌بينند. اوثان: عبارت‌ از بتان‌ است‌. به‌قولي: صنم، بتي‌ است‌ كه‌ از طلا يا نقره‌ يا سرب‌ ساخته‌ مي‌شود و وثن: بتي‌ است‌ كه‌ از گچ‌ يا سنگ‌ ساخته‌ مي‌شود «و بهتاني‌ برمي‌سازيد» يعني: جز اين‌ نيست‌ كه‌ شما بتاني‌ را مي‌پرستيد كه‌ آنها را خود برمي‌سازيد پس‌ در اين‌ سخن‌ خويش‌ كه‌ اينها خداياني‌ قابل ‌پرستش‌ هستند، دروغ ‌گوييد «بي‌گمان‌ كساني‌ را كه‌ به‌جاي‌ خداوند مي‌پرستيد، براي‌ شما مالك‌ روزي‌اي ‌نيستند» يعني: قادر نيستند بر اين‌ كه‌ چيزي‌ از روزي‌ را به‌ شما ببخشند «پس‌ روزي ‌را نزد خداوند بجوييد» يعني: طلب‌ و تمايل‌ خويش‌ در ارزاق‌ را فقط نزد خداي‌ عزوجل‌ مطرح‌ كنيد زيرا فقط اوست‌ كه‌ رزق‌ همه‌ نزد او مي‌باشد پس، ازفضلش‌ از او درخواست‌ كنيد و فقط او را به‌ يگانگي‌ بخوانيد «و او را بپرستيد» به‌يگانگي‌ «و او را شكر گزاريد» بر آنچه‌ كه‌ به‌ شما انعام‌ نموده‌ است‌ «كه‌ به‌ سوي‌ او بازگردانيده‌ مي‌شويد» در روز قيامت‌ لذا شما را در برابر اعمالتان‌ جزا مي‌دهد.
 
سوره عنكبوت آيه  18
‏متن آيه : ‏
‏ وَإِن تُكَذِّبُوا فَقَدْ كَذَّبَ أُمَمٌ مِّن قَبْلِكُمْ وَمَا عَلَى الرَّسُولِ إِلَّا الْبَلَاغُ الْمُبِينُ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و اگر دروغ‌ مي‌انگاريد» رسالت‌ من‌ را «قطعا امتهاي‌ پيش‌ از شما هم‌ تكذيب ‌كردند» پيامبراني‌ مانند نوح‌ و ادريس‌ (علیهماالسلام) را. به‌ قولي: اين‌ از سخن‌ ابراهيم‌(ع) وبه‌قولي‌ ديگر: از كلام‌ خداي‌ سبحان‌ است‌ كه‌ در اين‌ صورت‌ معني‌ چنين‌ مي‌شود: اگر محمد ص را تكذيب‌ كنيد، عجيب‌ نيست‌ زيرا شيوه‌ كفار با پيامبران‌ پيشين‌ نيز اين‌چنين‌ بوده‌ است‌. ابن‌كثير مي‌گويد: «از سياق‌ آيات‌ چنين‌ پيداست‌ كه‌ همه‌ اينهاحكايت‌ سخنان‌ ابراهيم‌÷ است‌ كه‌ با بيان‌ آنها براي‌ قومش، بر اثبات‌ معاد حجت ‌اقامه‌ كرد زيرا خداوند(ج) بعد از همه‌ اين‌ آيات‌ در (آيه‌ 24) مي‌فرمايد:(‏ فَمَا كَانَ جَوَابَ قَوْمِهِ ): «پس‌ نبود جواب‌ قوم‌ وي‌...». «و بر عهده‌ پيامبر جز ابلاغ‌ آشكار وظيفه‌اي‌ نيست‌» يعني: مأموريت‌ پيامبر فقط اين‌ است‌ كه‌ مردم‌ را به‌سوي‌ حق‌ دعوت‌ كند پس‌ هدايت‌ آنان‌ بر عهده او نيست‌ زيرا اين‌ كار در گستره‌ توان‌ او نمي‌باشد لذا بدانيد كه‌ با اين‌ تكذيب‌ هيچ‌ زياني‌ به‌ او نمي‌رسانيد بلكه‌ به‌ خودتان ‌زيان‌ مي‌رسانيد.
 
سوره عنكبوت آيه  19
‏متن آيه : ‏
‏ أَوَلَمْ يَرَوْا كَيْفَ يُبْدِئُ اللَّهُ الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ إِنَّ ذَلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسِيرٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«آيا نديده‌اند كه‌ خداوند چگونه‌ آفرينش‌ را آغاز مي‌كند سپس‌ آن‌ را اعاده ‌مي‌كند؟» يعني: آيا نينديشيده‌ و ندانسته‌اند كه‌ چگونه‌ خداوندأ آنان‌ را ابتدائا به‌شكل‌ نطفه‌اي‌ مي‌آفريند، سپس‌ از رحم‌ مادر به‌سوي‌ دنيا بيرونشان‌ مي‌آورد آن‌گاه‌ بعد از اين‌ آنان‌ را مي‌ميراند. همچنين‌ آيا نديده‌اند كه‌ ساير حيوانات‌ و ساير نباتات، در آفرينش‌ و مرگ‌ خود چرخه‌ معيني‌ از عمليه‌ پيچيده‌ و نهايت‌ دقيقي‌ را طي‌ مي‌كنند؟ پس‌ چون‌ قدرت‌ خداي‌ سبحان‌ را بر آغازگري‌ و ايجاد ديدند و دانستند، بايد بدانند كه‌ او بر تكرار و اعاده‌ خلقت‌ آنها نيز قادر است‌ و هر دو امر در پيشگاه‌ قدرت‌ وي‌ يكسان‌ مي‌باشد. «يرو: نديده‌اند» در اينجا به‌ معني ‌«يعلموا: ندانسته‌‌اند» است، يعني: «آيا ندانسته‌اند؟». همزه‌ استفهام‌ براي‌ انكار و نفي‌ است‌ و چون‌ نفي‌ برآمده‌ از «لم‌» به‌ آن‌ پيوست‌ شود، مفيد اثبات‌ مي‌گردد، يعني: قطعا آنان‌ دانسته‌اند. و مانند آن‌ است: (الم‌ نشرح‌...: آيا سينه‌ات‌ را باز و منشرح‌ نكرديم‌؟) «1/94» يعني: كرديم‌. «بي‌گمان‌ اين‌» اعاده‌ خلقت‌ «بر خداوند آسان‌ است‌» زيرا او چون‌ امري‌ را اراده‌ كند، به‌ او مي‌گويد: «كن‌ : موجود شو». پس‌ بي‌درنگ‌ موجود مي‌شود.
 
سوره عنكبوت آيه  20
‏متن آيه : ‏
‏ قُلْ سِيرُوا فِي ال