  عایشه  این  مطلب  را،  از  پیامبر صلی الله علیه و سلم    شنیده  باشد،  من‌گمان  می‌کنم‌که  پیامبر صلی الله علیه و سلم   بدین  سبب  استلام  دو  رکن  (‌شامی‌)  متصل  به  حجر اسماعیل  را  ترک‌کرده  است‌،‌که  آنها  براساس  قواعد  و  پایه  اولی  بیت‌الله  نهاده  نشده‌اند  و  مردم  هم  بدین  جهت‌،  بیرون  سوی  حجر  اسماعیل  را  طواف  می‌کردند [2]‌.  همه  امت  اسلامی  متفقند  بر  اینکه  استلام  دو  رکن  یمانی  مستحب  می‌باشد  و  طواف‌کننده‌،  دو  رکن  غیریمانی‌،  یعنی  دو  رکن  شامی  را،  استلام  نمی‌کند.  ابن  حبان  در  صحیح  خود  روایت  کرده  است  که  پیامبر صلی الله علیه و سلم    گفت‌:" الحجر والركن اليماني يحط الخطايا حطا   [زیارت  و  استلام  سنگ  حجرالاسود  و  رکن  یمانی  گناهان  را  محو  می‌کنند]"‌.
--------------------------------------------------------------------------------
[1] - برای  بیان  معنی  این  حدیث  از  ابن  الاثیر  استفاده  شده‌.  ج  300/5. مترجم 
[2] -‌در  متن  اصلی  روایت  یک  نوع  ابهام  و  مشخص  نبودن  مرجع  ضمیر  به  چشم  می‌خورد،  با  مراجعه  به  متن  اصلی  سنن  ابی‌داود  و مراجعه  به‌کتب  فقهی  و  مشورت  با  استاد  برهان‌الدین  حمدی  ترجمه  فوق  بعمل  آمد.  اینک  متن  اصلی  روایت‌:  ١٨٧٥  حد‌ثنا  مخلد  بن  خالد،  ثنا  عبدالرزاق‌،  اخبرنا  معمر،  عن  الزهری‌،  عن  سالم  عن  ابن  عمر  انه  اخبر  بقول  عایشه‌(‌رض‌)‌: " إن الحجر بعضه من البيت ".فقال ابن عمر: والله إني لاظن عائشة إن كانت سمعت هذا من رسول الله صلى الله عليه وسلم، إني لاظن رسول الله صلى الله عليه وسلم لم يترك استلامهما، إلا أنهما ليسا على قواعد البيت، ولا طاف الناس وراء الحجر إلا لذلك. سنن2/176 چاپ بیروت.
 استاد  محمد حامد فقی  در  تعلیق  بر  آن‌،  درکتاب  تیسیر  الوصول  ج 1/294  -  ٢٩٥گوید:  إني لاظن    (‌دوم‌)  جواب ا ن‌،  و  معناه  ان  ابن  عمرکان  یعلم  ترک  رسول  الله  الاستلام  (‌للرکنین  الشامیین‌)  و  لم  یکن  یعلم ‌علته  فلمااخبره‌عبدالله  بن  محمد  بهذا  عرف  عله  ذلک‌.  (‌مترجم‌)دو  رکعت  نماز  بعد  از  طواف‌[1]  

سنت  است‌که  طواف‌کننده‌،  بعد  ازاتمام  هرطواف‌،  خواه  طواف  فرض  یا  طواف  سنت‌،  دو  رکعت  نماز  درکنار  مقام  ابراهیم  یا  در  هر  نقطه‌ای  از  مسجدالحرام  بخواند.  جابرگوید  چون  پیامبر صلی الله علیه و سلم    به  مکه  وارد  شد  هفت  دورخانه‌کعبه  را  طواف  نمود  وبه  مقام  ابراهیم  آمد  و  این  آیه  را  خواند:" واتخذوا من مقام إبراهيم مصلى "    سپس  پشت  مقام  ابراهیم  دو  رکعت  نمازخواند  و  بعد  ازآن  به  نزد  حجرالاسود  آمد  وآن  را  استلام  نمود.  بروایت  ترمذی‌که  آن  را  حدیث  حسن  صحیح  دانسته  است‌.  و  سنت  است‌که  در  آن  دو  رکعت‌،  بعد  از  قرائت  فاتحه‌،  سوره‌های  “‌کافرون‌”  و  “‌اخلاص‌”  بخواند.  و  بروایت  مسلم  ودیگران  این  عمل  ازپیامبر صلی الله علیه و سلم    بثبوت  رسیده  است‌.  این  دو  رکعت  را  می‌توان  در  هر  جای  از  حرم  خواند،  حتی  در  اوقاتی‌که  از  خواندن  نماز  در  آنها  نهی  شده  است‌.  جبیربن  مطعم‌گوید:  پیامبر صلی الله علیه و سلم  ‌گفت‌:" يا بني عبد مناف لا تمنعوا أحدا طاف بهذا البيت، وصلى أية ساعة شاء، من ليل، أو نهار   [ای  بنی  عبدمناف‌،‌کسی  را  از  طواف  بدور  این  خانه  و  خواندن  نماز  در  هر  ساعت  از  شب  و روز  باشد،  منع  نکنید]"‌.  بروایت  احمد  و  ابوداود  و  ترمذی‌که  آن  را  تصحیح  نموده  است‌.

اینست  مذهب  امام  شافعی  و  احمد.  همانگونه‌که  این  دو  رکعت  نماز،  بعد  از  طواف  در  مسجد  سنت  می‌باشد،  در  خارج  مسجد  نیز  جایز  است‌.  زیرا  بخاری  از  ام  سلمه  روایت‌کرده  است‌،‌که  او  سواره  طواف‌کرد  و  نماز  را  نخواند  تا  اینکه  از  مسجد  بیرون  رفت‌.

مالک  از  عمر روایت ‌کرده  است ‌که  او آنها  را  در ”‌ذی  طوی‌“  خواند  و  بخاری ‌گوید:  

عمربن  خطاب  پس  ازطواف  در  خارج  حرم  شریف  این  دورکعت  نمازرا  خواند  اگر  کسی  بعد  ازطواف  نمازفرض  بخواند،  بجای  سنت  هم  او  راکفایت  می‌کند  و  بسنت  عمل  نموده  است  و  درنزد  شافعیه  و  مشهور  مذهب  احمد  صحیح  اینست‌.

مالک  و  حنفیه‌ گفته‌اند:  غیر  از  این  دو  رکعت  سنت‌،  چیزدیگری  موجب  انجام  سنت  نیست  و  چیزی  بجای  آنها  نمی‌نشیند  (‌و  تنها  با  خواندن  دو  رکعت  سنت‌، سنت  نبوی  تحقق  می‌پذیرد)‌.  
--------------------------------------------------------------------------------
[1] -حنیفه این دو رکعت را واجب می دانند.عبور  و  مرور  از  جلوکسی‌که  در  حرم‌مکی  نمازمی‌خواند  

جایز  است ‌که ‌کسی  در  مسجدالحرام  نماز  بخواند  و  مردم  خواه  زن  یا  مرد از  پیش  روی  او  بگذرند،  بدون  اینکه  کراهت  داشته  باشد.  و  این  مسئله  از  خصایص  مسجدالحرام  است‌.کثیر  بن‌کثیر  بن  وداعه  بنقل  از  بعضی  افراد  خانواده‌اش  و  جدش  گوید:  “‌که  او  پیامبر صلی الله علیه و سلم    را  دیده  است‌،‌که  درکنار  “‌بنی‌سهم‌”  نماز  می‌خواند  و  مردم  از  جلو  او  عبور  می‌کردند  و  “‌ستره‌“  و  پوششی  در  بین  او  وآنان  فاصله  واقع  نشده  بود.  سفیان  بین  عیینه‌گوید:  “‌بین  او  و  بین‌کعبه‌،  ستره‌ای  وجود  نداشت‌“‌.  بروایت  ابوداود  و  نسائی  و  ابن  ماجه‌.طواف  مردان  و زنا‌ن  با  هم

بخاری  از  ابن  جریج  روایت  می‌کندکه  اوگفت‌:  عطاء  به  وی  خبر  داد،  که  ابن  هشام  زنان  را  ازطواف  با  مردان  منع  نمود  و  عطاء  به  وی ‌گفت‌:  چگونه  زنان  را  از  طواف  با  مردان  منع  می‌کنی  و  حال  آنکه  زنان  پیامبر صلی الله علیه و سلم    با  مردان  طواف  می‌کردند؟  گوید:‌گفتم‌،  بعد  از  آیه  حجاب  بود  یا  پیش  از  آن‌؟  او گفت‌:  بجان‌ خود  سوگند  می‌خورم‌ که  من  بعد  از  آیه  حجاب  محضر  پیامبر صلی الله علیه و سلم  را  دریافته‌ام‌. گفتم‌:  چگونه  با  مردان  مخلوط  می‌شدند  و اختلاط  به  چه  شکل  بود؟‌ گفت‌:  با  مردها  نمی‌آمیختند  و  مخلوط  نمی‌شدند،  عایشه‌(‌رض‌)  دور از مردان  و  تنها  طواف  می‌کرد  و  با  آنها  مخلوط  نمی‌شد.  زنی  به  وی‌ گفت‌:  ای  ام  المومنین  بیا  برویم  حجرالاسود  را  استلام ‌کنیم‌،  او  گفت‌:  تو  تنها  برو  و  خود  او  امتناع  ورزید.  آنان  شبها  ناشناخته  بیرون  می‌رفتند  و  با  مردان  طواف  می‌کردند  ولی  هر  وقت  داخل  بیت  می‌شدند،  صبر  می‌کردند  تا  اینکه  مردها  بیرون  می‌رفتند  و  آنگاه  داخل  می‌شدند .و  زن  می‌تواند  بهنگام  خلوت  حجرالاسود  را  استلام ‌کند  و  از  مردان‌ کناره  بگیرد.

روایت  شده  است‌ که  عایشه‌(‌رض‌)  به  زنی ‌گفت‌:  بر  حجرالاسود  زیاد  فشار  نیاور  و  داخل  در  ازدحام  نشو،  اگر  دیدی  خلوت  است  آن  را  استلام‌کن  و  اگر  دیدی‌که  شلوغ  است  و  ازدحام  فراوان  است‌،  چون  به  برابرآن  رسیدی‌،  تکبیر  و  تهلیل‌گوی  و  کسی  را  میازار“‌.طواف  سواره 

طواف  کننده‌،  می‌تواند  سواره  طواف  کند،  حتی  اگر  قادر  به  راه  رفتن  هم  باشد،  مشروط  برآنکه  برای  سواری  خویش  سبب  و  