 و تابعین و بسیاری از علمای مسلمان و عامة مسلمانان بر سیراب شدن از آب زمزم تأکید فراوان داشتند. به ویژه زمانی که از نوشیدن آن هدف خاصی داشتند. زیرا دعا کردن در هنگام نوشیدن آب زمزم مستحب است. پس زمزم برای کسی که [با هر هدفی] از آن می‌نوشد مفید و سودمند است. از جابر روایت شده است که او در هنگام نوشیدن آب زمزم می‌گفت : «اللهم أنی إشربه لظَمأ یَوْم القیامَهِ» «پروردگارا من آن را برای [رهایی از] تشنگی روز قیامت می‌نوشم».(8) 
همچنین از ابن عباس روایت شده است که هرگاه آب زمزم را می‌نوشید می‌گفت : «اللهم أنّی أسألک علماً نافعاً و رزقاً واسعاً و شفاءً من کلّ داءٍ»(9)  «پروردگارا از تو می‌خواهم علم سودمند، رزق فراوان و شفای هر دردی را به من عنایت فرمایی».
یکی از علما می‌گوید : «آب زمزم سرور آبهاست و بهترین، ارزشمندترین، دوست‌داشتنی‌ترین، گرانبهاترین آبها در نظر مردم است».(10) 
آنچه در بالا ذکر شد مطالبی از سنت صحیح و آثار بود که دربارة آب زمزم روایت شده است. در اینجا می‌خواهیم بدانیم که در زمینه علم و تحقیقات دقیق علمی درباره آب زمزم چه چیزی وجود دارد؟ در سال 1973 م. و 1980 م. شرکت‌های جهانی بزرگ و متخصص در زمینه شیمی تحقیقات و تجزیه و تحلیل‌های شیمیایی فراوانی درباره آب زمزم انجام دادند و به نتایج عجیبی دست یافتند. به طوری که ثابت شد آب زمزم از وجود هرگونه میکروب که باعث آلودگی آن می‌شود خالی می‌باشد.
آبهای معدنی – که مردم به خرید آنها گرایش و علاقه فراوانی دارند – در هر لیتر از 150 تا 350 میلی‌گرم در لیتر املاح معدنی دارند. اما این نسبت در آب زمزم به 2000 میلی‌گرم در لیتر می‌رسد. از مهمترین این عناصر می‌توان به کلسیم، سدیم، منیزیم، پتاسیم و غیره اشاره کرد.
آب زمزم از جمله معدود آبهایی است که عنصر کلسیم در آن بسیار فراوان است به طوری که نسبت کلسیم در آن به 200 میلی‌گرم در لیتر می‌رسد، بنابراین پیامبر گرامی اسلام – صلی الله علیه و سلم – درست فرموده‌اند که : «إنها مبارکه إنها طعامُ طعمٍ»(11)  «در این آب دارای برکت و غذاست».
تحقیقات علمی صحیح ثابت می‌کند کسانی که این گونه آبها را می‌نوشند به بیماری شریان‌های تاجی قلب کمتر دچار می‌شوند. به همین دلیل باید گفت پیامبر خدا – صلی الله علیه و سلم – به درستی فرموده است : «شفاء سقم» «آب زمزم شفای بیماری است»(12) 
چنانکه آبی بیش از 250 میلی‌گرم در لیتر بیکربنات داشته باشد، به عنوان آب گازدار و کمک‌کننده به هضم غذا محسوب می‌شود. از جمله مشهورترین آب‌های گازدار در جهان آب‌های چشمه افیان در فرانسه است. به طوری که نسبت بیکربنات در آن به 357 میلی‌گرم در لیتر می‌رسد. اما نسبت بیکربنات در آب زمزم 366 میلی‌گرم در لیتر است. در حقیقت پیامبر خدا – صلی الله علیه و سلم – به درستی فرموده است که : «ماء زمزم لِمَا شُرِبَ لَهُ» «آب زمزم برای کسی که از آن بنوشد مفید است».(13) 
یکی از دانشمندان علوم پزشکی در کتابی که در سال 1995 م. چاپ شده است می‌نویسد آبهای معدنی برای درمان بسیاری از بیماری‌های روماتیسم و افزایش اسید معده، اسهال مزمن و سوءهاضمه مفید است، باعث افزایش و تسهیل عمل دفع ادرار و ترمیم کمبود موادمعدنی در بدن می‌شود. رسول خدا – صلی الله علیه و سلم – به درستی فرموده‌اند که : «فإنْ شربتهُ تستشفی به شفاک الله، و إن شربته لشبعک أشبعکَ الله، و إن شربتهُ لیقطعَ ظمأکَ قطعه الله»(14)  «هرگاه آن را بنوشی و از خداوند به وسیلة آن طلب شفا نمایی خداوند تو را شفا می‌دهد. اگر آن را بنوشی تا تو را سیر نماید، خداوند به وسیلة آن تو را سیر می‌کند. اگر آن را بنوشی تا تشنگی‌ات قطع شود، خداوند تشنگی‌ات را برطرف می‌نماید».
آب زمزم شیرین و گوارا نیست. بلکه کمی شور است انسان فقط با اعتقاد به برکت موجود در آن این آب را می‌نوشد. سیر شدن از آن دلیل بر ایمان فرد است.
شاید خداوند – عز و جلّ – آن را شیرین نیافریده است تا شیرینی و گوارایی آن باعث فراموش شدن معنی بندگی در هنگام نوشیدن آن نشود. اما در مجموع طعم آن قابل قبول است. رسول خدا – صلی الله علیه و سلم – به درستی فرموده است که : «إنَّ آیه ما بیننا و بینَ المنافقین إنَّهم لا یَتَضَلَّعونَ منْ زمزمَ»(15) 
در اینجا سؤال می‌کنیم : در زمان پیامبر – صلی الله علیه و سلم – چه مؤسسات علمی تحقیقاتی وجود داشتند که این حقایق عجیب را دربارة آب زمزم در اختیار او گذاشته‌اند؟ هیأت علمی تحقیقات ویژه‌ای که این نتایج دقیق را دربارة این آب به دست آورده‌اند، چه کسانی بوده‌اند؟ دربارة این آب چه آزمایشگاه‌های بزرگی به تجزیه و تحلیل شیمیایی و نتیجه‌گیری نسبت املاح معدنی در آن پرداخته‌اند که پیامبر – صلی الله علیه و سلم – در احادیثش درباره این آب متبرک استناد کرده است؟ سخنان او وحی است. وی هرگز از روی هوی و هوس سخن نمی‌گوید. گفتار او چیزی جز وحی نیست.
امام ابن القیم – رحمه الله – می‌فرماید : «من و دیگران در شفا یافتن به وسیلة آب زمزم امور عجیبی را تجربه کردیم. من به وسیلة آن از چندین بیماری شفا یافتم. به اذن و ارادة خداوند سلامتی‌ام را بازیافتم. دیده‌ام که عده‌ای از وسیلة آن مدت فراوانی تقریباً نیم ماه و بیشتر تغذیه می‌کنند و احساس گرسنگی نمی‌کنند و همراه با مردم به طواف می‌پردازند. اطلاع یافتم که شاید بعضی از آنها تا چهل روز به وسیلة آب زمزم تغذیه کرده‌اند ... و روزه می‌گیرند و بارها به طواف می‌پردازند».(16) 
از خداوند می‌خواهیم که در روز قیامت که روز تشنگی بزرگ است ما را از حوض پیامبر گرامی‌اش – صلی الله علیه و سلم – سیراب سازد تا بعد از آن هرگز احساس تشنگی نکنیم.
*          *          *
----------------------------------------------------------------------------
1) مسلم آن را به روایت از ابوذر به شماره (2473) آورده است.
2) مسند بزاز حدیث شماره (3929) و مصنّف ابن ابی شیبه (14132).
3) طبرانی در الأوسط (4/179) و الکبیر (11/98) آن را روایت کرده است.
4) ابن ماجه به شماره (3062) و احمد به شماره (14892) آن را تخریج کرده‌اند.
5) [یعنی جبرئیل – علیه السلام – با پایش آن را کوبید در نتیجه آب فوران کرد. الهزقه به معنای گودی در سینه و گودی در سیب هرگاه آن را با انگشتانت فشار دهی و گود نمایی، چاه هنگامی که آن را حفر کنی، می‌باشد]. النهایه (5/262).
6) سنن دار قطنی (238).
7) ابن ماجه، شماره (3061).
8) زادالمعاد (4/393).
9) شرح العمده (3/554).
10) زادالمعاد (4/392).
11) تخریج آن در صفحات پیشین ذکر شد.
12) تخریج آن در صفحات پیشین ذکر شد.
13) تخریج آن در صفحات پیشین ذکر شد.
14) تخریج آن در صفحات پیشین ذکر شد.
15) تخریج آن در صفحات پیشین گذشت.
16) زادالمعاد (4/393) با اندکی تصرف.<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:73.txt">تأثیر قرآن در رشد و سلوک گیاهان</a><a class="text" href="w:text:74.txt">وظیفه گیاهان ذخیره کردن آب است</a><a class="text" href="w:text:75.txt">جذب شدن گیاهان</a><a class="text" href="w:text:76.txt">کارخانه برگ سبز</a><a class="text" href="w:text:77.txt">سبزینه گیاهان</a><a class="text" href="