در کتاب "الموضوعات" ‏(1687)‏ نقل کرده و گفته است: «اين حديث صحيح نيست، و عقيلي مي گويد: عبدالوهاب چيزي نيست! او متروک الحديث است. و ابن حبان گفته است: عبدالوهاب حديث سرقت مي کند، و احتجاج به او جايز نيست. و دارقطني گفته است: عبدالوهاب منکر الحديث است.
در ضمن مشابه اين حديث نيز در چند روايت آمده است که همگي آنها ضعيف هستند.

اين روايات مجموعه اي از احاديث ضعيف و ساختگي بودند که در خصوص فضايل ماه رمضان در ميان کتابهاي ديني راه يافته بودند و در سخنراني خطباي مساجد شنيده مي شوند، البته علاوه بر آنها احاديث ضعيف و دروغين ديگري در همين خصوص وجود دارند که ما تنها به بعضي از آن احاديث ضعيف مشهور اشاره نموديم.
البته شکي وجود ندارد که ماه رمضان، ماه مبارک و پرفضيلتي است و اين امر با احاديث صحيح زيادي ثابت شده است که وجود آن احاديث ما را از احاديث ضعيف بي نياز کرده اند، از اين رو شايسته است که نويسندگان و خطبامواظب باشند و هر حديثي را به صرف آنکه در منابع حديثي وارد شده اند، روايت نکنند و مراقب ذهن مخاطبان خود باشند؛ چرا که بسياري از مردم با درجه احاديث آشنايي ندارند و ممکن است شنيدن يا خواندن يک حديث ضعيف تاثير منفي بر افکار يا عقايد و يا اخلاق و اعمال او بگذارد، و اندک اندک ذهن و افکار جامعه مسلمانان به خاطر وجود اين روايات دچار انحراف شود.
ما در اينجا به ذکر بعضي از احاديث صحيح در بيان فضايل ماه مبارک رمضان مي پردازيم:

ب) چندين حديث صحيح يا حَسن در بيان فضايل رمضان و روزه:
1- از ابوهريره (رضي الله عنه) روايت شده است كه رسول ‏الله (صلي الله عليه وسلم) فرمود: «إِذَا جَاءَ رَمَضَانُ فُتِحَتْ أَبْوَابُ الْجَنَّةِ» وفي رواية عنه قال: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلي الله عليه وسلم : «إِذَا دَخَلَ شَهْرُ رَمَضَانَ فُتِّحَتْ أَبْوَابُ السَّمَاءِ وَغُلِّقَتْ أَبْوَابُ جَهَنَّمَ وَسُلْسِلَتِ الشَّيَاطِينُ». بخارى (1899) ومسلم (1079).
يعني: «وقتي ماه رمضان فرا برسد، درهاي بهشت گشوده مي شوند». و در روايتي ديگر، ابوهريره (رضي الله عنه) مي گويد: رسول اكرم (صلي الله عليه وسلم) فرمود: «وقتي ماه رمضان از راه برسد، درهاي آسمان، گشوده مي شوند و درهاي دوزخ، بسته مي گردد و شياطين به بند كشيده مي شوند».
و در روايت مشابهي چنين آمده است: «إِذَا كَانَ أَوَّلُ لَيْلَةٍ مِنْ شَهْرِ رَمَضَانَ صُفِّدَتْ الشَّيَاطِينُ، وَمَرَدَةُ الْجِنِّ، وَغُلِّقَتْ أَبْوَابُ النَّارِ، فَلَمْ يُفْتَحْ مِنْهَا بَابٌ، وَفُتِّحَتْ أَبْوَابُ الْجَنَّةِ، فَلَمْ يُغْلَقْ مِنْهَا بَابٌ، وَيُنَادِي مُنَادٍ : يَا بَاغِيَ الْخَيْرِ أَقْبِلْ، وَيَا بَاغِيَ الشَّرِّ أَقْصِرْ، وَلِلَّهِ عُتَقَاءُ مِنْ النَّارِ، وَذَلكَ كُلُّ لَيْلَةٍ». ترمذي (682) وابن ماجه (1642) و علامه ألباني در " صحيح الجامع " (759) آن را حسن دانسته است.‏
يعني: «هرگاه شب اول ماه رمضان فرا رسد شياطين و جن هاي سرکش به بند کشيده مي شوند، و درهاي دوزخ بسته مي گرددو هيچ دري از آن باز نمي شود، و درهاي بهشت باز مي شوند و هيچ دري از آن بسته نمي ماند، و ندا دهنده اي ندا مي دهد: اي كسي كه خواهان خير و خوبي هستي جلو بيا، واي كسي كه خواهان شر وبدي هستي، دست بردار، وخداوند بندگاني را از آتش آزاد مي كند و اين در همه شبهاي رمضان است».

2- از ابوهريره (رضي الله عنه) روايت شده است که گفت: رسول خدا (صلي الله عليه وسلم) فرمود: «أتاكم رمضان شهر مبارک، فرض الله عز وجلّ عليكم صيامه، تُفتح فيه أبواب السماء، وتُغلّق فيه أبواب الجحيم، وتغلّ فيه مردة الشياطين، فيه ليلة هي خير من ألف شهر، من حُرم خيرها فقد حُرم». نسائي (2106) وأحمد (8769) و ألباني در صحيح الترغيب (999) آن را صحيح دانسته است.‏
يعني: « ماه مبارک رمضان بر شما وارد شد، خداوند عزوجل روزه آن ماه را بر شما فرض کرده است، و در آن ماه درهاي آسمان باز مي شود، و درهاي جهنم نيز بسته خواهند شد، و در اين ماه شياطين سرکش و ياغي به بند کشيده مي شوند، و در آن شبي است که از هزار ماه بهتر است، هرکس نيکي هاي آن را از دست بدهد به حقيقت (فضيلت ماه) را از دست داده است».

3- ثواب عمره در ماه رمضان معادل حج فرض است، چنانکه از ابن عباس (رضي الله عنهما) روايت شده است: «لَمَّا رَجَعَ النَّبِيُّ صلي الله عليه وسلم مِنْ حَجَّتِه ِقَالَ لأُمِّ سِنَانٍ الأَنْصَارِيَّةِ: «مَا مَنَعَكِ مِنَ الْحَجِّ؟» قَالَتْ: أَبُو فُلانٍ ـ تَعْنِي زَوْجَهَا ـ كَانَ لَهُ نَاضِحَانِ حَجَّ عَلَى أَحَدِهِمَا وَالآخَرُ يَسْقِي أَرْضًا لَنَا قَالَ: «فَإِنَّ عُمْرَةً فِي رَمَضَانَ تَقْضِي حَجَّةً مَعِي». بخاري (1863) و مسلم (1256).
يعني: هنگامي كه رسول ‏الله (صلي الله عليه وسلم) از سفر حج برگشت، خطاب به ام سنان انصاري فرمود: «چرا به حج نرفتي»؟ وي گفت: شوهرم دو شتر براي آب كشيدن داشت. يكي را با خود به حج برد، و دومي، زمينهاي ما را آبياري مي كرد، رسول ‏الله (صلي الله عليه وسلم) فرمود: « ثواب يک عمره در ماه رمضان، برابر با حجي است كه همراه من، ادا شود».

4- نماز شب در شبهاي رمضان فضيلت بيشتري دارد.
هرکس در شب هاي رمضان همراه امام به نماز ايستد تا آنکه تمام شود، اجر نماز (تمام) شب براي وي نوشته مي شود، چنانکه از ابوذر غفاري (رضي الله عنه) روايت شده است که گفت: رسول خدا (صلي الله عليه وسلم) فرمودند: « إنه من قام مع الإمام حتى ينصرف كتب له قيام ليلة‏». أبي داود (1370)‏ و ألباني در "صلاة التراويح" (ص 15‏‎) و "صحيح النسائي" (1604) آنرا صحيح دانسته است.
يعني: هرکس همراه امام نماز بخواند تا آنکه تمام مي شود، خداوند متعال اجر نماز شب را ‏براي وي مي نويسد.‏‎ ‎

5- خداوند عزوجل روزه و عبادت در ماه رمضان را موجب آمرزيدن و پاک شدن گناهان (صغيره) کرده است؛ چنانکه از ابوهريره (رضي الله عنه) روايت شده است که گفت: پيامبر (صلي الله عليه وسلم) فرمودند: «من صام رمضان إيمانا و احتسابا غفرله ما تقدم من ذنبه». بخاري (2014)، ومسلم (760).
يعني: «کسي که از روي ايمان و اميد کسب اجر و پاداش، ماه رمضان را روزه بگيرد، گناهان (صغيره) گذشته او بخشوده مي‌شود».
و در روايت ديگري فرمودند: « ومن قام رمضان إيمانا واحتسابا غفر له ما تقدم من ذنبه». بخاري (2008) ومسلم (174) .
يعني: «هر كس، ماه رمضان را به قصد حصول ثواب، در عبادت بگذراند، تمام گناهان (صغيره) گذشته اش، مورد عفو قرار خواهند گرفت».
و باز در روايت ديگري آمده است: «مَنْ قَامَ لَيْلَةَ الْقَدْرِ إيمَانًا وَاحْتِسَابًا غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ». بخاري (1910) ومسلم (760).
يعني: کسي که از روي ايمان و اميد کسب اجر و پاداش، شب قدر را در عبادت بگذراند، گناهان (صغيره) گذشته او بخشوده مي‌شود.
و از ابوهريره (رضي الله عنه) روايت شده است که پيامبر (صلي الله عليه وسلم) فرمودند: «الصلوات الخمس، و الجمعة إلي الجمعة، و رمضان إلي رمضان مکفرات ما بينهن إذا اجتنبت الکبائر». صحيح مسلم (233).
يعني: « نمازهاي پنج گانه و جمعه تا جمعه ديگر و رمضان تا رمضاني ديگر، گناهاني را که در اين ميان انجام شده اند،محو مي کند؛ به شرطي که از گناهان کبيره پرهيز شود.»

ذکر احاديث صحيح در بيان فضيلت روزه ماه رمضان:
1- از ابوهريره (رضي الله عنه) روايت شده است که: پيامبر (صلي الله عليه وسلم) فرمود: خداوند بزرگ مي‌فرمايد: «كل عمل ابن آدم له إلا الصيام، فإنه لي، وأنا أجزي به، والصيام جنة، فإذا كان يوم صوم أحدكم فلا يرفث، ولا يصخب، ولا يجهل، فإن شاتمه أحد، أو قاتله، فليقل: إني صائم، مرتين، والذي نفس محمد بيده لخلوف فم الصائم، أطيب عند الله يوم القيامة من ريح المسك، وللصائم فرحتان يفرحهما: إذا أفطر فرح بفطره، وإذا لقي ربه فرح بصومه». مسند احمد، و صحيح مسلم (1511) و سنن نسائي (163/4).
و در روايت بخاري (‏1894‏) و ابي‌داود آمده است: «..والذي نفس محمد بيده، لخلوف فم الصائم أطيب عند الله من ريح المسك، يترك طعامه وشرابه وشهوته من أجلي. الصيام لي، وأنا أجزي به، والحسنة بعشرة أمثالها».
يعني: «‌هر عمل و رفتاري‌که انسان انجام مي‌دهد، براي خودش مي‌باشد، مگر روزه‌ که آن براي من مي‌باشد و من خود بدان پاداش مي‌دهم. روزه از معاصي و گناهان جلوگيري مي‌کند. پس هرگاه يکي از شما روزه باشد، از بدگوئي و سخن ناشايست و از فرياد کشيدن و رفتار سفيهانه‌، اجتناب ورزد. اگر کسي به وي فحش و ناسزا گفت يا با وي به نزاع برخاست‌، به وي پاسخ ندهد. بلکه دوبار بگويد: من روزه هستم. سوگند بدان کس که جان محمد در دست اوست‌، بوي بد دهان روزه‌دار، که در اثر روزه پديد مي‌آيد، در روز رستاخيز به نزد خداوند، خوشبوتر از رايحه مشک است. روزه‌دار، دو شادي دارد که ديگران ندارند: يکي به هنگام افطار، که بسيار شادمان است و ديگري وقتي‌که خداي خويش را ملاقات مي‌کند و از نتيجه روزه‌اش شادمان است».
و در روايت بخاري و ابي‌داود حديث فوق بدين گونه آمده است: «... او خوردني و نوشيدني و آرزوي نفساني خويش را بنا به دستور من ترک‌ کرده است روزه براي من است و من خود بدان پاداش مي‌دهم و پاداش هر نيکي را ده برابر مي‌دهم».

2- از سهل بن سعد روايت شده است که پيامبر(صلي الله عليه وسلم) فرمود: ‏«إن في الجنة بابا يقال له الريان يدخل منه الصائمون يوم القيامة لايدخل منه أحد غيرهم يقال: أين ‏الصائمون؟ فيقومون لايدخل منه أحد غيرهم، فإذا دخلوا أغلق فلم يدخل منه أحد». بخاري (1896)، مسلم (1152).
يعني: «بهشت، دروازه اي دارد كه به آن، ريان مي گويند. روز قيامت، فقط روزه داران از آن دروازه، وارد (بهشت) مي شوند. و غير از آنها كسي ديگر از آن، وارد نمي شود. (روز قيامت) ندا داده مي شود كه كجايند روزه داران؟ پس آنها برمي خيزند و غير از آنها كسي ديگر، وارد نمي شود. پس از اينكه روزه داران وارد مي شوند، در بسته مي شود و هيچ كس ديگري از آن، وارد نمي شود».
اين لفظ بخاري است، ترمذي ابن ماجه و نسائي اين حديث را با عبارتي مشابه عبارت بخاري و با اضافاتي روايت کرده‌اند. ترمذي (762)، ابن ماجه (1640)، نسائي (168/4).

3- از ابوسعيد خدري روايت شده است‌ که پيامبر (صلي الله عليه وسلم) فرمود: «لا يصوم عبد يوما في سبيل الله الا باعد الله بذلك اليوم النار عن وجهه، سبعين خريفا».
يعني: «‌هرکس يک روز را در راه خداوند رو‌زه بگيرد، خداوند به پاداش آن روز، هفتاد سال عذاب دوزخ را از او دور مي‌سازد». بخاري و مسلم (1153) و ديگر محدثين به جز ابوداود آن را نقل کرده‌اند.

4- از ابوامامه روايت شده است که گفت: من به خدمت پيامبر (صلي الله عليه وسلم) رفتم وگفتم: مرا به کاري راهنمائي کنيد که مرا به بهشت برساند. او فرمود: «عليک بالصوم فإنه لا عدل له، ثم أتيته الثانية، فقال: عليک بالصيام». علامه الباني در "صحيح النسائي" (2222) حديث را صحيح دانسته است.
يعني: «بر تو باد، که روزه بگيري‌، چرا که هيچ عملي بپاي آن نمي‌رسد، سپس بار ديگر به حضور او رفتم که فرمود: بر تو بادکه روزه بگيري».

5- از عبدالله بن عمرو (رضي الله عنه) روايت شده است که: پيامبر (صلي الله عليه وسلم) فرمود: «الصيام والقرآن يشفعان للعبد يوم القيامة، يقول الصيام أي رب منعته الطعام والشهوات، بالنهار، فشفعني به. و يقول القرآن: منعته النوم بالليل، فشفعني فيه فيشفعان». أحمد شاكر در تحقيق بر"مسند أحمد" (10/118) گفته: اسناد آن حسن است. الباني در "صحيح الجامع" (3882) حديث را صحيح دانسته ولي راوي آن «عبدالله بن عمرو بن العاص» است.
يعني: «روزه و قرآن کريم براي بنده فرمانبردار خداوند، در روز رستاخيز شفاعت مي‌کنند: روزه مي‌گويد: اي پروردگار من، در روز او را از خوردني و آرزوهاي نفساني باز داشته‌ام. بنابراين شفاعت مرا درباره او بپذير و قرآن‌ کريم مي‌گويد: من در شب او را از خواب باز داشته‌ام و او شب قرآن مي‌خواند، بنابراين شفاعت مرا درباره او بپذير و خداوند شفاعت آنها را مي‌پذيرد».

6- افطار دادن روزه دار در ماه رمضان مستحب است؛ به دليل حديث زيد بن خالد جهني رضي الله عنه که گفت: رسول خدا صلي الله عليه وسلم فرمود: «َمنْ فَطَّرَ صَائِمًا كَانَ لَهُ مِثْلُ أَجْرِهِ، غَيْرَ أَنَّهُ لا يَنْقُصُ مِنْ أَجْرِ الصَّائِمِ شَيْئًا‏». ترمذي (807) وابن ماجه (1746) و ألباني در "صحيح الترمذي" (647) آن را صحيح دانسته است.
يعني: «هرکس روزه داري را افطار دهد، اجر (روزه) او مي برد، بدون آنکه از اجر روزه دار چيزي کم شود».

اينها مجموعه اي از روايات و احاديث صحيح و ضعيف بودند که تقديم خوانندگان گرامي شد، اميد است ک