لى الله علیه وسلم- براساس تقوا ساخته شد. وقتی روز پنجم رسید، روز جمعه، به فرمان خداوند سوار بر مرکب شدند، و ابوبکر پشت سر ایشان سوار شد، و به دنبال بنی‌النجار- دائی‌هایشان- فرستادند، آنان نیز شمشیرها حمایل کردند و آمدند، و در حالیکه آنان اطراف آن حضرت را گرفته بودند، به سوی مدینه رهسپار شدند [38]. وقت نماز جمعه به محل سکونت بنی‌سالم بن‌عوف رسیدند. در موضع مسجدی که هم‌اکنون در آن وادی هست با مسلمانان نماز جماعت خواندند، و شمار نمازگزاران یکصد تن بود[39].

منبع: خورشید نبوت؛ ترجمهٔ فارسی «الرحیق المختوم» تالیف: شیخ صفی الرحمن مبارکفوری، ترجمه: محمد علی لسانی فشارکی، نشر احسان 1388
عصر اسلام
IslamAge.com

پاورقی:
[1]- سیرهٔ ابن‌هشام، ج 1، ص 482؛ زاد المعاد، ج 2، ص 52.
[2]- صحیح البخاری، «باب هجرة النبی و أصحابه»، ج 1، ص 553، نیز: ح 476، 2138، 2263، 2264، 2297، 3905، 4093، 5807، 6079.
[3]- زاد المعاد، ج 2، ص 52.
[4]- سیرهٔ ابن‌هشام، ج 1، ص 482-483.
[5]- سوره انفال، آیه 30.
[6]- سوره یاسین، آیه 9.
[7]- سیرهٔ ابن‌هشام، ج 1، ص 483؛ زاد المعاد، ج 2، ص 52.
[8]- رحمة للعالمین، ج 1، ص 95، این ماه صفر، اگر بنا را بر این بگذاریم که سال از ماه محرم شروع شده باشد، جزء سال چهاردهم محسوب می‌شود؛ اما اگر شمارش سنوات را از آن ماهی که خداوند رسول‌اکرم -صلى الله علیه وسلم- را به کرامت نبوت تکریم فرمود آغاز کنیم، این ماه صفر قطعاً جزء سال سیزدهم محسوب می‌شود. غالب سیره‌نویسان گاه این مبنا را می‌گیرند و گاه آن مبنای دیگر را می‌گیرند، و در نتیجه در ترتیب حوادث و وقایع به اشتباه می‌افتند و دچار سردرگمی می‌شوند. از این رو، ما بنا را همه جا بر این نهادیم که آغاز سالها را ماه محرم بگیریم.
[9]- مختصرالسیرة، ص 167.
[10]- این داستان را رزین از عمربن خطاب -رضی الله عنه- نقل کرده است. در ذیل این روایات آمده است که در آخر عمر اثر زهر این جانور به اندام ابوبکر بازگشت و موجب مرگ او گردید؛ نک: مشکاة المصابیح، «باب مناقب ابی‌بکر»، ج 2، ص 556.
[11]- نک: فتح الباری، ج 7، ص 336.
[12]- صحیح البخاری، ج 1، ص 553، 554.
[13]- سیرهٔ ابن‌هشام، ج 1، ص 486.
[14]- تاریخ الطبری، ج 2، ص 374.
[15]- سیرهٔ ابن‌هشام، ج 1، ص 487.
[16]- نکـ: صحیح البخاری، ج 1، ص 554.
[17]- همان، ج 1، ص 516؛ 558؛ قریب به مضمون آن: مسندالامام‌احمد، ج 1، ص 4 که متن آن چنین است: در آن اثنا که پیامبر -صلى الله علیه وسلم- در غار بودند- یا: ما در غار بودیم- به ایشان گفتم: اگر یکی از اینان به پاهای خودش نگاه کند ما را می‌بیند! فرمودند: یا ابابکر، ماظنک باثنین الله ثالثهما؟! ابوبکر از ترس جان خویش به وحشت نیفتاده بود؛ تنها علت اضطراب و وحشت او همان چیزی است که روایت کرده‌اند حاکی از اینکه ابوبکر وقتی قیافه شناسان (ردپاشناسان) را دید، غم و اندوهش برای رسول‌خدا -صلى الله علیه وسلم- شدت گرفت و گفت: اگر من کشته شوم من یک مرد بیشتر نیستم؛ اما اگر تو کشته شوی یک امت کشته شده‌اند! اینجا بود که رسول‌خدا -صلى الله علیه وسلم- فرمودند: لا تحزن ان الله معنا! نکـ: مختصر سیرة الرسول، ص 168.
[18]- صحیح البخاری، ج 1، ص 553، 555؛ سیرهٔ‌ابن‌هشام، ج 1، ص 486.
[19]- سیرهٔ ابن‌هشام، ج 1، ص 491-492.
[20]- به روایت دیگر: مردی از قریش.
[21]- صحیح البخاری، ج 1، ص 510.
[22]- بخاری این حدیث را از انس روایت کرده است: ج 1، ص 556.
[23]- زادالمعاد، ج 2، ص 53-54. حاکم نیشابوری در المستدرک (ج 3، ص 9، 10) این روایت را آورده و آن را صحیح دانسته است. ذهبی رأی او را تأیید کرده؛ بغوی نیز این روایت را آورده است: شرح السنة، ج 13، ص 264.
[24]- صحیح البخاری، ج1، ص 554؛ محل اقامت بنی مدلج در نزدیکی رابغ بوده است، و سراقه، هنگامی که آن دو از قُدید فراز می‌آمده‌اند، آن دو را دنبال کرده است: زادالمعاد، ج 2، ص 53؛ بنابراین، به نظر می‌رسد این رویداد مربوط به روز سوم سفر آن دو بوده باشد.
[25]- صحیح البخاری، ج 1، ص 516.
[26]- زاد المعاد، ج 2، ص 53.
[27]- اُسدالغابة، ج 1، ص 209.
[28]- همان، ج 1، ص 173؛ سیرهٔ ابن‌هشام، ج 1، ص 491.
[29]- این مطلب را بخاری از عروة بن زبیر روایت کرده است: ج 1، ص 554.
[30]- رحمة للعالمین، ج 1، ص 102؛ در این روز، حضرت رسول‌اکرم -صلى الله علیه وسلم- پنجاه و سه سال تمام داشتند، نه کمتر و نه زیادتر؛ از بعثت ایشان سیزده سال تمام گذشته بود، البته بنابر قول کسانی که می‌گویند ایشان نهم ماه ربیع‌الاول سال 41 از عام‌الفیل مبعوث به رسالت شده‌اند؛ اما، بنا بر قول کسانی که می‌گویند ایشان در ماه رمضان سال 41 از عام‌الفیل به کرامت نبوت نائل شده‌اند، و در این روز دوازده سال و پنج ماه و 18 روز یا 22 روز از بعثت ایشان گذشته بود.
[31]- صحیح البخاری، ج 1، ص 555.
[32]- سوره تحریم، آیه 4
[33]- زاد المعاد،‌ج 2، ص 54.
[34]- صحیح البخاری، ج 1، ص 555.
[35]- صحیفه حبقوق نبی، 3:3.
[36]- سیرهٔ ابن‌هشام، ج 1، ص 493؛ زاد المعاد، ج 2، ص 54.
[37]- این روایت ابن‌اسحاق است: سیرهٔ ابن‌هشام،‌ج 1، ص 494؛ در صحیح بخاری آمده است که آن حضرت در قباء 24 شب اقامت کردند: ج 1، ص 61؛ یا چند شب بیش از ده شب: ج 1، ص 555؛ یا 14 شب: ج 1، ص 560؛ روایت اخیر را ابن قیم برگزیده است. در عین حال، ابن قیم خود تصریح کرده است بر اینکه ورود رسول‌خدا -صلى الله علیه وسلم- به قباء روز دوشنبه، و خروج آن حضرت از قباء روز جمعه بوده است: زادالمعاد، ج 2، ص 54-55؛ در حالیکه روشن است فاصله میان دوشنبه و جمعه اگر در دو هفته منظور بوده باشند بدون احتساب روز ورود و روز خروج بیش از 10 روز نیست، و با احتساب آن دو روز نیز بیش از 12 روز نخواهد بود.
[38]- صحیح البخاری، ج1، ص 555، 560.
[39]- سیرهٔ ابن‌هشام، ج 1، ص 494؛ زاد المعاد، ج 2، ص 55.
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8' standalone='yes' ?><html><body><a class="text" href="w:text:244.txt">مختصري از فقه روزه</a><a class="text" href="w:text:245.txt">روش پیامبر  صلی الله علیه و سلم  در رمضان</a></body></html>مختصري از فقه روزه

بسم الله الرحمن الرحيم
إن الحمد لله نحمده ونستعينه ونستغفره، ونعوذ بالله من شرور أنفسنا ومن سيئات أعمالنا، من يهده الله فلا مُضلَّ له، ومن يُضلل فلا هادي له، وأشهد أن لا إله إلا الله وحده لا شريك له، وأشهد أن محمداً عبده ورسوله.
(يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقَاتِهِ وَلا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنْتُمْ مُسْلِمُونَ )آل عمران:102.
(يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمُ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ وَاحِدَةٍ وَخَلَقَ مِنْهَا زَوْجَهَا وَبَثَّ مِنْهُمَا رِجَالاً كَثِيراً وَنِسَاءً وَاتَّقُوا اللَّهَ الَّذِي تَسَاءَلُونَ بِهِ وَالْأَرْحَامَ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلَيْكُمْ رَقِيباً )النساء:1.
(يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَقُولُوا قَوْلاً سَدِيداً . يُصْلِحْ لَكُمْ أَعْمَالَكُمْ وَيَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ وَمَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ فَقَدْ فَازَ فَوْزاً عَظِيماً ) الأحزاب:70-71.

أما بعد:
فإن أصدَقَ الحديثِ كتابُ الله، وخيرَ الهدي هدي محمدٍ صلى الله عليه و سلم ، وشرَّ الأمورِ محدثاتها، وكلَّ محدثَةٍ بدعة، وكُلَّ بدعةٍ ضلالة، وكلَّ ضلالةٍ في النار.

مقدمه
روزه در اديان قبل از اسلام هم وجود داشته، البته روزه آنها يک ماه کامل نبوده وبا آمدن اسلام به عنوان يکي از ارکان اسلام قرار گرفت ودر سال دوم هجري روزه ماه رمضان واجب شد واحکام آن توسط خدا ورسولش صلى الله عليه و سلم بيان شده تا مسلمانان آن را فراگيرند. و از معدود احکامي است که در قرآن تقريباً به طور کامل به آن اشاره شده ورسول الله صلى الله عليه و سلم وظيفه شرح وتبيين احکام را بر عهده داشته که به عنوان سنت نسل به نسل به ما رسيده؛ و هر قولي که از ياران رسول الله صلى الله عليه و سلم به ما مي رسد اگر از طرف بعضي ديگر از آنها مورد مخالفت قرار نگرفته باشد، حکم اجماع را دارد که بعد از قرآن وسنت يکي ديگر از منابع تشريع است وگفته هر شخص ديگري که با قرآن و سنت در تضاد باشد از نظر اهل علم مورد قبول نيست چون اصل در عبادت ، توقيفي بودن است و هيچکس نمي تواند بدون دليل چيزي به دين کم يا زياد کند.
وآنچه که در اين جزوه بيان شده بر همين مبنا قرار گرفته است وسعي شده از قرآن وحديث صحيح که محدثين صحت آنها را تاييد كرده اند و قول مجتهديني که با قرآن وحديث در تضاد نيست استفاده شود.
وسعي نموده ام براي طولاني نشدن مطالب تمام احاديث براي هر مورد را ذکرنکنم وهمچنين عبارت عربي احاديث ذکر نشود که انشاءالله مورد استفاده عموم مسلمين حق طلب قرار گيرد.

فضيلت روزه
از ابو هريره رضي الله عنه روايت است که رسول الله صلى الله عليه و سلم فرمودند: (({خداوند عزوجل ميفرمايد: هر کاري که انسان انجام مي دهد براي خود اوست ، مگر روزه که براي من است ومن پاداش آن را ميدهم.} و روزه سپر است، پس هرگاه کسي از شما روزه بود سخن زشت نگويد و دشمني نکند واعمال جاهلانه را انجام ندهد واگر کسي به او دشنام داد يا با او دعوا کرد دوبار بگويد من روزه هستم، قسم به ذاتي که جانم در دست اوست بوي دهان روزه دار نزد خداوند ازبوي مُشک بهتر است وشخص روزه دار دوبار خوشحال مي شود يکي زماني که افطار مي کند وديگري زماني است که در قيامت پروردگارش را ملاقات مي کند.))
(رواه بخاري1904- مسلم1151)
ابوهريره رضي الله عنه مي فرمايد: رسول الله صلى الله عليه و سلم فرمودند:(( کسي که از روي ايمان و به اميد کسب اجر وپاداش، ماه رمضان را روزه بگيرد گناهان (صغيره) گذشته او بخشيده مي شود)) (رواه بخاري1901- مسلم760)
ابوهريره رضي الله عنه مي فرمايد: رسول الله صلى الله عليه و سلم فرمودند:((نمازهاي پنجگانه ونماز جمعه تا جمعه ديگرو روزه ماه رمضان تا رمضان ديگر همگي کفاره گناهان( صغيره)هستند، اگر از گناهان کبيره دوري شود)) (رواه مسلم 233)
از سهل بن سعد رضي الله عنه روايت است که رسول الله صلى الله عليه و سلم فرمودند:((دربهشت دروازه اي است که به آن ريان گفته مي شود وفقط روزه داران از آن دروازه داخل بهشت مي شوند)) (رواه بخاري1896- مسلم1152)

حکم روزه ماه رمضان
روزه ماه رمضان يکي از ارکان و فرائض اسلام است. خداوند متعال مي فرمايد: يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمْ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ(بقره 183) «اي کساني که ايمان آورده ايد برشما روزه واجب شده است همانگونه که برامتهاي پيش از شما واجب بوده، اميد است که پرهيزگارشويد.»
اجماع امت بر اين است که روزه ماه رمضان، فرض ويکي از ارکان اسلام وضروريات دين است وکسي که فرضيت آن را انکار کند کافر و مرتد است .

روزه ماه رمضان بر چه کساني فرض است
روزه ماه رمضان بر هر شخص مسلمان عاقل، بالغ، سالم از بيماري ومقيم فرض است و زن بايد از حيض ونفاس پاک باشد. دليل فرض نبودن آن بر بيمار و مسافر فرموده خداوند عز وجل است که مي فرمايد.. فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ مَرِيضاً أَوْ عَلَى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِنْ أَيَّامٍ أُخَرَ...(بقره 184) « وکساني ازشما که بيمار ومسافربودند (روزه نگرفتند به اندازه آن روزها ) چند روزديگري را روزه گيرند.» ودليل فرض نبودن آن بر غير عاقل ونا بالغ حديث عايشه رضي الله عنه است که مي فرمايد: رسول الله صلى الله عليه و سلم فرمودند((تکليف از سه دسته برداشته شده است: از ديوانه تا هوشيار شود و از به خواب رفته تا بيدار شود واز کودک تا بالغ شود))
(صحيح سنن ابن ماجه 3514-الترمذي693)

اگر بيمار ومسافر با گرفتن روزه دچار مشقت نشوند مي توانند روزه باشند ودرغير اين صورت بهتر است روزه نگيرند.

راه اثبات ماه رمضان
با رؤيت هلال ماه رمضان روزه فرض مي شود درحديث آمده است ((ماه رمضان با رؤيت ماه از طرف يک نفر مسلمان ودر صورت ابري بودن آسمان با کامل کردن سي روز ماه شعبان ثابت مي شود وعيد فطربا رؤيت ماه از طرف دو نفرمسلمان واگرآسمان ابري بود با کامل کردن سي روز ماه رمضان ثابت مي شود ))(رواه ابو داوود 2052)

ديدن هلال ماه درتمام کشورها و مناطقي که به هم نزديک وهم افق هستند براي يکديگرحجت است، که اين قول بعضي از شافعي ها وحنفي ها و مالکي ها وقول شيخ الاسلام ابن تيميه است.

ارکان روزه
1- نيت : امام عمر رضي الله عنه مي فرمايد: رسول الله صلى الله عليه و سلم فرمودند: (( همانا پذيرش و پاداش هر عمل بستگي به نيت آن دارد)) (رواه بخاري1- مسلم1907)

نيت روزه رمضان بايد قبل از طلوع فجر(اذان صبح) باشد، حفصه رضي الله عنه روايت مي کند که رسول الله صلى الله عليه و سلم فرمودند:((کسي که قبل ازطلوع فجر نيت روزه نکند روزه اش صحيح نيست))(صحيح سنن ابوداوود 2143- نسائي 196/4)

البته اين براي روزه فرض است،