ون نظامي 2- کنزالموز مثنوي عرفاني بر وزن مثنوي مولوي. 
3- سي‌نامه 4- پنج‌گنج 5- ديوان امير حسيني. 
آثار نثر حسيني 1- نزهة الالواح 2- روح الالواح والصراط المستقيم. 
26- شيخ محمود شبستري 687-720 ه‍. ق: شيخ سعدالدين محمودبن امين‌‌الدين عبدالکريم بن يحيي شبستري تبريزي از آثار اوست: 1- گلشن راز 2- سعادت‌نامه 3- ميراث المحققين 4- حق اليقين في معرفة رب العالمين. 
يکي بين و يکي‌دان و يکي خوان
		بدين ختم آمد اصل و فرع قرآن

27- امير خسرو دهلوي 651-725 ه‍. ق: امير ناصرالدين ابوالحسن خسروبن امير سيف‌الدين محمود دهلوي پدرش بر اثر هجوم مغول به هندوستان فرار مي‌کند. 
امير خسرو در 684 به دهلي مي‌رود و مقيم آنجا مي‌شود. وي در چهار زبان فارسي– ترکي – عربي و هندي استاد بوده است. آثار او هم منثور است هم منظوم: 1- ديوان امير خسرو شامل 5 گنج 2- ثمانيه خسرويه شامل 8 کتاب 3- جواهر خسروي هر سه کتاب در نظم. 
4- خزاين المفتوح معروف به تاريخ علايي در تاريخ سلطان علاءالدين محمد خلجي 5- افضل الفوايد 6- رسائل الاعجاز يا اعجاز خسروي در ذکر قواعد انشاء. 
فارسي در سه مجلد از اشعار اوست: 
مائيم که از قبله به بت روکرديم
		ديباچه نام و ننگ يکسو کرديم

دل را که همي خزينه معرفتست
		بازيچه نام و ننگ يکسو کرديم

28- علاءالدولة سمناني: شيخ ابوالمکارم رکن‌الدين علاءالدولة احمدبن احمد بيابانکي از عرفاي بزرگ متوفاي 763 شاگرد عبدالرحمن اسفراين و استاد خواجوي کرماني. 
سمناني در تصوف به روش اهل سنت بود وي معتقد به اعتدال و متوجه باجراء احکام دين و انطباق اصول تصوف با آن و در اين راه سختگير بود. مخالف سرسخت وحدت وجودي‌ها بخصوص محي‌الدين ابي‌عربي بود و چنين اعتقادي را کفر و ضلالت مي‌شمرد. وي معتقد بود که حتي دهريون نيز از اين کفر و ضلالت خودداري مي‌کنند. ديوان شعر او توسط خواجوي کرماني جمع‌آوري شده است. جامي در نفحات الانس از اين بزرگوار ياد مي‌کند. 
29- خواجوي کرماني: کمال‌الدين ابوالمعطا محمودبن علي بن محمود اديب – منجم – رياضيدان قرن هشتم ه‍. ق از آثار اوست: 
1- ديوان قصايد 2- 6 مثنوي در اوزان مختلف 3- هماي و همايون 4- گل و نوروز 5- روضه الانوار 6- کمال‌نامه 7- گوهرنامه 8- مفاتيح القلوب 9- رسالة البادية 10- رسالة سبع المثاني 11- رساله مناظره شمسي و سحاب آن. 
30- عبيد زاکاني: خواجه نظام الدين عبيدالله زاکاني قزويني متوفاي 771 ه‍. ق از شاعران بزرگوار ايراني است وي مبتکرترين و نيرومندترين کسي است که در نوع انتقادي ادبيات فارسي بدو باز مي‌خوريم. زاکاني دو نوع شعر سروده است. 1- اشعار مصايبه و هزل بقصد عيب‌جويي و عيبگويي از انديشه‌ها و کردارها و گفتارهاي معاصر خود 2- اشعار جد از آثار او است: 1- موش و گربه 2- عشاق‌نامه (هر دو منظوم) 3- ريش‌نامه 4- اخلاق الاشراف 5- صد پند 6- دلگشا 7- تعريفات. 
از اشعار اوست: 
آه ازين صوفيان ارزق‌ پوش
		که ندارند عقل و دانش و هوش

رقص را همچوني کمر بسته
		لوت را همچو سفره حلقه بگوش

از پي صيد در پس زانو
		مترصد چو گربه خاموش

شکر آنرا که نيستي صوفي
		عيش مي‌ران و باده مي‌کن نوش

31- عصار تبريزي: مولانا شيخ شمس‌الدين حاجي محمد عصار تبريزي اديب – رياضيدان و منجم قرن 8 ه‍. ق اثر مهم وي عشقنامه يا مهر و مشتري. 
32- جلال طبيب: مولانا جلال‌‌ الدين احمدبن يوسف طيب خوافي معروف به جلال‌طبيب از شاعران و پزشکان و فقيهان معروف قرن هشتم ه‍. ق. 
33- نجم‌الدين محمودبن صاين‌الدين الياس طيب خوافي شيرازي: عموي جلال طبيب رئيس اتابکي شيراز وي شاعر و طبيب مشهور قرن هشتم ه‍. ق مي‌باشد. 
34- جنيد شيرازي متوفاي 791 ه‍. ق: شيخ الاسلام معين‌الدين ابوالقاسم جنيد بن محمود بن محمد عمري از نسل حضرت عمر -رضی الله عنه- از علماء و وعاظ مشهور شيراز در قرن هشت هجري قمري. 
مهمترين اثر او کتاب شيدالاوزار عن زوار المزار مي‌باشد که در حال حاضر بنام مزار يا هزار و يک مزار موجود است در شرح حال مختصر 315 تن از بزرگان شيراز تا سعدي شيرازي، افراد اين خاندان در نسبت خود عناوين عمري – عدوي – ربعي و قرشي مي‌افزوده‌اند. 
35- عمادالدين عربشاه يزدي: از شاعران قرن هشتم هجري از آثار اوست: 
منظومه مونس العشاق بر وزن ليلي و مجنون نظامي درباره عشق و کيفيت آن مقدمه نسبتاً مفصلي در حمد و ستايش خداوند و نعت رسول و صحابه دارد. 
36- سيف‌الدين محمد فرغاني: شاعر قرن هفتم هجري قمري ديوان او به تصحيح ذبيح‌الله صفا به چاپ رسيده است. از اشعار اوست در برابر مغولان: 
هم مرگ بر جهان شما نيز بگذرد
		هم رونق زمان شما نيز بگذرد

وين بوم محنت از پي آن تا کند خراب
		بر دولت آشيان شما نيز بگذرد

با دختران نکبت ايام، ناگهان
		بر باغ و بوستان شما نيز بگذرد

چون داد، عالمان، به جان در، وفا نکرد
		بيداد ظالمان شما نيز بگذرد

در مملکت چون غرش شيران گذشت و رفت
		اين عوعوي سگان شما نيز بگذرد

اي مفتخر به طالع مسعود خويشتن
		تأثير اختران شما نيز بگذرد (1)

اين نوبت از کسان بشما ناکسان رسيد
		نوبت زناکسان شما نيز بگذرد

بيش از دو روز بود از آن دگر کسان
		بعد از دو روز از آن شما نيز بگذرد

بر تير جورتان زتحمل، سپر کنيم
		تا سختي کمان شما نيز بگذرد

آبي است ايستاده در اين خانه، مال و جاه
		اين آب ناروان شما نيز بگذرد

اي تو رمه سپرده به چوپان گرگ طبع
		اين گرگي شبان شما نيز بگذرد

پيل فنا، که شاه بقا، مات حکم اوست
		هم بر پيادگان شما نيز بگذرد

در باغ دولت دگران بود، مدتي
		اين گل زگلستان شما نيز بگذرد

اي دوستان، خوهم که به نيکي دعاي سيفي
		يک روز بر زبان شما نيز بگذرد

37- امامي هروي م 686 ه‍. ق: ملک الشعرا رضي‌الدين ابوعبدالله محمدبن ابو‌بکربن عثمان هروي وي شاعري در حد سعدي بوده است. ديوان شعرش مشهور است. 
38- عراقي 610-688 ه‍. ق: شيخ فخرالدين ابراهيم بن بزرجمهر بن عبدالقهار فراهاني معروف به عراقي از شاعران بزرگ ايران از آثار اوست: 
1- ديوان شعر عراقي 2- لمعات عراقي از برابر تهاجم مغول به مصر مي‌گريزد. 
در واقعه مشکل ايام نگر
		جامست ترا عقل، در آن جام نگر

ترسم که ببوي در دانه در دام شوي
		اي دوست همه دانه مبين دام نگر

39- مولوي 604-672 ه‍. ق: جلال‌الدين محمد بلخي مولوي رومي وي از بزرگترين شعراي عارف ايران است که داراي آثار بسيار مهمي همچون مثنوي معنوي – ديوان شمس – فيه مافيه و... مي‌باشد. 
40- سعدي شيرازي 606-690 ه‍. ق: ابومحمد مشرف‌الدين مصلح‌بن عبدالله بن مشرف السعدي الشيرازي از بزرگترين شاعران ايران مي‌باشد. وي علاوه بر گلستان و بوستان غزليات و قصايدي نيز دارد که تمامي آثارش در کليات سعدي جمع‌آوري شده است. 
41- اوحدي مراغه‌اي اصفهاني متوفاي 738 ه‍. ق: از شعراي عارف اصفهان که در مراغه مي‌زيسته است. وي صاحب مثنوي جام جم است. 
42- سلمان ساوجي م 779: صاحب ديوان شعر و چند مثنوي و غزليات و قصايد، همچنان که در شرح حال دانشمندان اين فصل آمده است بسياري از آنها تربيت‌شدگان دوران خوارزمشاهي هستند اما به سبب آنکه بيشتر عمر آنها در دوره م