مسلم (2621)
6. مسلم (2594). 
[3]  مسلم (1828)[25] وظيفه‌ي علما در برابر گسترش (باورهاي) باطل

س: ترديدي نيست كه هدايت مردم ثمره‌ي گسترش علوم اسلامي در جامعه است. اما ملاحظه مي‌شود كه در روزنامه‌ها، عموم رسانه‌هاي گروهي و نظام درسي گسترش باطل بيشتر است، موضع علما و دعوت‌گران در اين باره چيست؟

ج: اين واقعيتي است كه نه تنها در اين زمان، بلكه در همه‌ي زمان‌ها بوده است. بطور قطع الله را در اين امرحكمتي ‌است. همان طور كه مي‌فرمايد:[‌وَمَا أَكْثَرُ النَّاسِ وَلَوْ حَرَصْتَ بِمُؤْمِنِينَ (103) ] 

 (بيشتر مردم هر چند حريص باشي [و اصرار كني] ايمان نمي‌آورند). «يوسف/103»

در جاي ديگر الله مي‌فرمايد:[ وَإِنْ تُطِعْ أَكْثَرَ مَنْ فِي الْأَرْضِ يُضِلُّوكَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ‌ ] ‌‌ 

«اگر از بيشتر كساني كه در زمين هستند [مردم] پيروي‌‌كني، تو را از راه الله منحرف مي‌سازند(. «انعام/116»

اين وضعيت در جاهاي گوناگون متفاوت است:

در بعضي شهرها بيشتر و در بعضي كمتر، در قبيله‌اي زياد و در قبيله‌اي ديگر ‌كم است به همين شكل در كشورها‌ي مختلف، متفاوت است.اما به نسبت همه‌ي بشريت متأسفانه اكثرشان در گمراهي‌اند. البته به نسبت برخي دولت‌ها، شهرها، روستاها، و قبايل (ميزان گمراهي) متفاوت است، لذا علما بايد با انگيزه و احساس مسئوليت فعال باشند و باطل‌پرستان از آنان فعال‌تر نباشند، بلكه بايد فعاليت و تلاش‌شان در ابراز حق و دعوت به آن هر جا كه باشند، بيشتر باشد؛ در راه ماشين، هواپيما، فضاپيما، خانه و در هر جا كه باشند به بهترين روش با منكرات به مقابله بپردازند و با شيوه‌اي نيكو، و با آرامش و نرمي دعوت دهد.

الله تعالي مي‌فرمايد:[ ادْعُ إِلَى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ ] 

 (مردمان را با سخنان استوار و بجا و اندرزهای زیبا به راه پروردگارت بخوان و با ايشان به شيوه هر چه نيكوتر و بهتر گفتگو كن) «نحل/125»

و مي‌فرمايد:[ فَبِمَا رَحْمَةٍ مِنَ اللَّهِ لِنْتَ لَهُمْ وَلَوْ كُنْتَ فَظًّا غَلِيظَ الْقَلْبِ لَانْفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ]

(از پر تو رحمت الهي است كه تو با آنان نرمش نمودي، و اگر درشت‌خوي وسنگ‌دل بودي از پيرامون تو پراكنده مي‌شدند). «آل عمران/119»

پيامبرصَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ  مي‌فرمايد: «مَن دَلَّ عَلي خَيرٍ فَلَهُ مِثلُ أجرِ فاعِلِهِ»:[1]

 (هر كس‌‌به كار خيري راهنمايي كند همانند: پاداش انجام دهنده‌ي آن ثواب كسب مي‌كند).

و مي‌فرمايد: «إنَّ الرِّفقَ لا يَكونُ في شَيءٍ إلّا زانَهُ، و لا يُنزَعُ مِن شَيءٍ إلّا شانَهُ»:[2] 

(نرمي در هر كاري باشد آن كار را ارزشمند مي‌كند و از چيزي برداشته نمي‌شود مگر اين كه باعث بي‌ارزش شدن آن مي‌گردد). 

لذا براي علما سكوت، مجال حرف زدن به اهل بدعت، جاهلان و افراد بي‌دين‌دادن روا نيست، چرا كه اين اشتباه بزرگي است كه موجب رشد شر، بدعت، پنهان شدن خير، كم شدن آن و پنهان شدن سنت شود. به اين ترتيب بر علما واجب است كه حق را بگويند و به حق دعوت دهند، باطل را رد كنند و خطر آن را هشدار دهند، و بايد اين با علم بصيرت باشد.

الله تعالي مي‌فرمايد:[ قُلْ هَذِهِ سَبِيلِي أَدْعُو إِلَى اللَّهِ عَلَى بَصِيرَةٍ أَنَا وَمَنِ اتَّبَعَنِي وَسُبْحَانَ اللَّهِ وَمَا أَنَا مِنَ الْمُشْرِكِينَ (108)] ‌

 (بگو اين راه من است كه با آگاهي و بينش به سوي الله مي‌خوانم و پيروان من هم اين چنين مي‌باشند و خداوند پاك است و من از مشركان نيستم (108)). «يوسف/108» 

اين پس از توجه به اسباب يادگيري علم باشد؛ كه عبارتند از: يادگيري علم از محضر علما، سؤال از مسايل مشكل، حضور در جلسات دروس علمي، زیاد تلاوت كردن قرآن ، تدبر در قرآن و رجوع به احاديث صحيح تا بهره‌مند گردد و به نشر علم همان طور كه از علما آموخته است با دليل به نشر علم بپردازد.

علاوه بر اين‌ها اخلاص، نيت صالح و تواضع داشته باشد و لازم است براي نشر علم با انگيزه و تمام توان فعال و حريص باشد و نبايد باطل‌پرستان در باطل خود فعال‌تر باشند و موفق‌تر عمل كنند. به اين ترتيب بايد حريص باشي كه براي آخرت مسلمانان نفع برساني! اين وظيفه‌ي علما‌ي پيشكسوت و جوان است كه هر جا باشند، حق را با دلايل شرعي  گسترش دهند و مردم را بر اين امر تشويق كنند و از باطل بر حذر دارند و مردم را از آن متنفر كنند تا به آيات زير عمل كرده باشند.

 الله تعالي مي‌فرمايد:«  ‌وَتَعَاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوَى»: 

(در راه نيكي و تقوا همديگر را ياري و پشتیباني كنيد). «مائده/2»

مي‌فرمايد: « وَالْعَصْرِ (1) إِنَّ الْإِنْسَانَ لَفِي خُسْرٍ (2) إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَتَوَاصَوْا بِالْحَقِّ وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ (3) »«عصر/1-3»

[سوگند به زمان. که انسان در زیانکاری است. مگر آنان که ایمان آورده اند و کردارِ شایسته کرده اند و همدیگر را به حق سفارش و همدیگر را به شکیبایی توصیه کرده اند.]

علما اين گونه هستند كه در هر جا به سوي الله دعوت مي‌دهند و به خير و سعادت راهنمايي مي‌كنند و بخاطر الله و بندگانش با نرمي و ملايمت نصيحت و امر به معروف ونهي از منكر مي‌كنند. دعوت مي‌دهند تا دعوت‌شان نتيجه دهد و همه عاقبت به خير شوند و از نيرنگ دشمنان در امان بمانند. «و الله ‌المستعان»

 شيخ ابن باز- مجلة البحوث عدد(36)، ص (125)
--------------------------------------------------------------------------------
[1] . مسلم (1893)
6. در فتواي قبلي تخريج آن ذكر گرديد. [26] نصيحتی به جوانان

س: مسلمان چگونه مي‌تواند خودش را سالم نگه دارد؟ در اين زندگي مادي‌‌كه طغيان مادیات بر مردم به ‌اوج خودش رسيده است تا جايي كه دل‌ها سخت شده است – و پناه بر الله! – در این شرایط فرد مسلمان چه كار كند؟ براي منِ جوان 20 ساله كه به دنيا روي آورده است چه پند و اندرزي داريد؟ و مطالعه چه كتاب‌هايي را توصيه مي‌فرماييد؟

ج: تقوا و فرمان‌برداري از الله و پيامبرش صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ  را بر خود لازم بگير، به قرآن و سنت چنگ بزن، به چيزهايي كه برايت سودمند است پایبند باش. از چيزهاي بيهوده اجتناب كن و از فتنه‌ها دوري نما، با ‌انسان‌هاي وارسته رابطه‌ي مستمر داشته باش و از انسان‌هاي شرور فاصله بگير، قرآن را با تدبر در مفاهيم و معاني آن بسیار تلاوت كن، به اذكار صحيحي كه از پيامبرصَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ  نقل شده با فروتني و حضور قلب مواظبت كن، كتاب‌هاي حكمت‌آموز و پندآموز مانند: كتاب «الفوائد» و كتاب «الداء و الدواء» كه هر دو از نوشته‌هاي علامه ابن قيم است، را مطالعه كن. در سجده دعاهاي صحيحي كه از پيامبرصَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ  ثابت است با خشوع و خضوع تمام بخوان، اميد است كه الله تو را هدايت كند و سینه ات را بر خیر گشاده نماید و از فتنه‌هاي  آشكار و ن