جات دادن زندگی مصدومین ترتیب داده اند. این دوره ها در کاهش نسبت مرگ و میر به علت مصدومیت به مشیت الهی تأثیر مثبتی داشته اندو آمار معلولیت های جسمی را کاهش داده است. بنابراین بیمارستان ملک فهد در گارد ملی این دوره ها را برای پزشکان جراح کشور پادشاهی سعودی برگزار نموده است.

 در این دوره های آموزشی آزمایشات بر حیواناتی همچون گوسفند و سگ انجام می گیرند. به این صورت که دامپزشک، حیوان را کاملاً بیهوش می کند و سپس آن را روی میز مخصوص می گذارند و آنگاه پزشکانی که دوره می بینند در ساق ها و شکم و قلب و حنجره این حیوانات عمل جراحی انجام می دهند. بلافاصله بعد از عمل جراحی بعد از آن که مطمئن شدیم که حیوان زنده است آن را ذبح می کنیم. بیشتر این مواد بیهوش کننده به هنگام ذبح بیرون می آیند. امّا بعضی تا نیم ساعت در آن باقی می مانند و ما بعد از ذبح، حیوان را مصرف می کنیم.

تذکرات:

1- بهترین راه برای اجرای این تمرین ها استفاده از چنین حیواناتی است.

2- حیوانی که در این تمرینات استفاده می شود کاملاً بیهوش می شود و هیچ دردی و ناراحتی از اعمال جراحی احساس نمی کند. 

3- بعضی از این اعمال جراحی به گونه ای هستند که باید حیوان زنده و بیهوش باشد.

4- این تمرینات تحت نظر پزشکان مسلمان انجام می گیرد.

5- این تمرینات برای کسانی که آن را انجام می دهند فایده ی زیادی دارد و به دنبال آن می توان زندگی مصدومین را به اذن الله نجات داد.

 لطفاً در مورد این کارمان ما را فتوا دهید... آیا بعد از پایان رسیدن عمل جراحی ذبح کردن سگ درست است؟ ا.ه. 

مجلس از گزارش ذبح حیوان بیهوش شده و خوردن آن اگر حلال گوشت باشد و از گزارش های پزشکی رسیده از وزارت بهداشت و دانشگاه ملک سعود و دانشگاه ملک عبدالعزیز که به طور مفصّل از کارهایی که بعد از بیهوشی بر حیوانات انجام می گیرد؛ سخن گفته شده اطلاع یافت.

بعد از بحث و مناقشه و تبادل آرا و تأمل در دلایل شرعی از قبیل کتاب و سنت که بیانگر این هستند که الله، انسان را بر بسیاری از آفریده هایش برتری داده و آنچه در آسمانها و زمین است، برای انسان مقرر کرده است. مجلس با رأی اکثریت امور ذیل را تصویب نمود:

1- بیهوش کردن حیوانات در صورت نیاز و اجرای اعمال جراحی بر آن جایز است، اگر این کار به مصلحت انسان باشد؛ امّا باید مواظب باشند که حیوان را نباید بدون بیهوشی جراحی کرد و عذاب داد.

2- ذبح و خوردن حیواناتی که حلال گوشت هستند. اگر بعد از عمل جراحی زنده باشند جایز است؛ به شرط آن که تیم متخصص پزشکی تشخیص دهد که خوردن گوشت آنبه خاطر مواد شیمیایی که به هنگام بیهوشی آن استفاده شده برای استفاده کننده زیانی ندارد.

3- حیواناتی که خوردن گوشت آن حلال نیست یا به علت مواد شیمیایی که در بیهوشی از آن استفاده شده است قابل خوردن نیست، اگر بعد از عمل حراحی معذب هستند باید کشته شوند.

4- مجلس هیئت علمای بلند پایه به پزشکان و همه کسانی که در بیهوش کردن و انجام عمل جراحی دست دارند را به تقوای الهی توصیه می کند و این که با حیوانات حلال گوشت و حرام گوشت به مهربانی رفتار کنند.

در همه عملیاتی که بر حیوان انجام می گیرد بکوشند که بر اساس آموزه های شرعی کارشان را انجام دهند و این گونه فرمان پیامبرصَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ را جامه عمل بپوشانند که می فرماید:« إِنَّ اللَّهَ كَتَبَ الْإِحْسَانَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ؛ فَإِذَا قَتَلْتُمْ فَأَحْسِنُوا الْقِتْلَةَ، وَإِذَا ذَبَحْتُمْ فَأَحْسِنُوا الذَّبْحَ، وَلْيُحِدَّ أَحَدُكُمْ شَفْرَتَهُ، فَلْيُرِحْ ذَبِيحَتَهُ»[1]: « الله تعالی احسان و نیکویی را در هر چیزی فرمان داده است، هرگاه کشتید به خوبی بکشید و هرگاه ذبح کردید به خوبی ذبح کنید و کارد خود را تیز کنید تا حیوان راحت ذبح شود.»

 مجلس توصیه می نماید که عملیات آموزشی و تمرینی بر حیوانات اجرا نشوند مگر آن که ضرورتی باشد و در آن مصلحت طبی و پزشکی برای انسان نهفته باشد که جز با این کارهای آموزشی و تمرینی دست یافتنی نیست.

 و بالله التوفیق و صلی الله و سلم علی عبده و رسوله و نبینا محمد و اله و صحبه. 

هیئت علمای بلند پایه، جامع الفتاوی الطبیه، ص 351-353

 جمعآوریدکترعبدالعزیز عبدالمحسن
--------------------------------------------------------------------------------
[1] مسلم 1955[38] حکم داغ ، پاره و سوراخ کردن گوش حیوان

س: شیخی به ما فتوا داده است که داغ کردن و سوراخ و یا پاره نمودن گوش حیوان کاری شیطانی است و سبب می شود تا الله تعالی کنده این کار را لعنت کند،آیا این درست است یا نه؟

ج: اصل در اسلام این است که چهارپایان محترم اند و نباید با سوراخ یا داغ یا پاره کردن بخشی یا تمام گوش مورد آزار و اذیتقرار گیرند؛ مگر آن که به این کار نیاز باشد. مثل این که بخواهد آن را با داغ کردن در غیر چهره و یا شکافتن کوهان شتری که به عنوان قربانی برده می شود، علامت گذاری نماید تا برای او و یا دیگران مشخص شود. اینجاست که در این صورت اشکالی ندارد. 

در صحیحین از انس رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ روایت است که گفت: «غَدَوْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ بِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ لِيُحَنِّكَهُ فَوَافَيْتُهُ فِي يَدِهِ الْمِيسَمُ يَسِمُ إِبِلَ الصَّدَقَةِ» [1]

«صبح هنگام عبدالله بن ابی طلحه را نزد پیامبر صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ بردم تا خوردنی به کامش بمالد (تحنیک) و دیدم که ایشان وسیله ی داغ کننده ای در دست دارد و شتران زکات را با داغ کردن علامت گذاری می نماید».

 احمد و ابن ماجه روایت کرده اند:« رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ يَسِمُ غَنَمًا فِي آذَانِهَا»[2] :

 «پیامبرصَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ را دیدم که گوسفندانی را با داغ کردن گوشهایشان علامت گذاری می کرد.»

در صحیح بخاری از مسور بن مخرمه و مروان روایت است که گفتند:« خَرَجَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ زَمَنَ الْحُدَيْبِيَةِ فِي بِضْعَ عَشْرَةَ مِائَةً مِنْ أَصْحَابِهِ حَتَّى إِذَا كَانُوا بِذِي الْحُلَيْفَةِ قَلَّدَ الْهَدْيَ وَأَشْعَرَهُ»[3] :

 « در زمان صلح حدیبیه پیامبرصَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ از مدینه همراه با هزار و صد و اندی از صحابه بیرون آمد تا به این که ذی الحلیفه رسید. آنگاه پیامبر صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ شتر قربانی را قلاده در گردن نمود و کوهانش را شکافت.»

این علامت آن بود که حیوان قربانی است؛ امّا داغ کردن بر چهره جایز نیست. چون پیامبرصَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ از آن نهی کرده و کسی را که چنین کاری انجام می دهد لعنت کرده است.[4]

وبالله التوفیق و صلی الله و سلم علی عبده و رسوله محمد و صحبه و سلم 

اللجنة الدائمة، فتاوی اسلامية 4/446
-------------------------------------------------------------------------------
[1] بخاری 1502 و مسل