و سخت مي گيرد. والله اعلم. 

فتوا با امضاي شيخ ابن عثيمين <?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:160.txt">معناي سياست شرعي</a><a class="text" href="w:text:161.txt">حكم جدايي دين از سياست</a><a class="text" href="w:text:162.txt">حكم شورش عليه وليّ وحاكم مسلمانان</a><a class="text" href="w:text:163.txt">آيا حكمراني بر مبناي قوانين بشري از كفر اكبر به شمار مي‌رود؟</a><a class="text" href="w:text:164.txt">آيا شيخ محمد بن ابراهيم (رح) از نظرياتش در رساله‌ي(تحكيم القوانين) رجوع كرده است؟</a><a class="text" href="w:text:165.txt">آيا اختيار دادن در رفتن به دادگاه‌هاي اسلامي و غير اسلامي جايز است؟</a><a class="text" href="w:text:166.txt">حكم شكايت و مراجعه به (دادگاه‌هاي)حكومت كافر</a><a class="text" href="w:text:167.txt">معناي طاغوت و معناي قصد شكايت به طاغوت</a><a class="text" href="w:text:168.txt">چه كسي سزاوار وصف طاغوت است؟</a><a class="text" href="w:text:169.txt">كفر حكومتي كه به غير ما أنزل الله حكم مي‌كند</a><a class="text" href="w:text:170.txt">حالت‌هاي حكمراني و حاكمِ به غير «ما أنزل الله»</a><a class="text" href="w:text:171.txt"> حكم بغير ما أنزل الله ( بحثي از شيخ فوزان)</a><a class="text" href="w:text:172.txt">حكم كسي كه ادعاي حق قانون گذاري و تبيين حلال و حرام را دارد.</a><a class="text" href="w:text:173.txt">بيانيه‌ی انجمن دايمي، درخصوص كتاب: «الحكم بغير ما انزل الله و اصول التكفير»</a><a class="text" href="w:text:174.txt">هشدار نسبت به كتاب «هزيمة الفكر التكفيري» نوشته‌ي خالد عنبري</a><a class="text" href="w:text:175.txt">حكم تطبيق بين شريعت و قوانين (ساختگي)</a><a class="text" href="w:text:176.txt">حكم‌ درس خواندن در رشته‌ي قانون  وكالت</a></body></html>[112] حكم وعده بخشيدن دادن و سپس پس گرفتن آن 

س: بعضي اوقات ما در مورد اشتباهات برخي از كارمندان تحقيق مي كنيم، و به كساني كه به اشتباهات خود اعتراف كنند، وعده هايي مي دهيم ... اما بعداً به وعده هاي خود پايبند نمي مانيم و آن ها را مؤاخذه مي كنيم ... حكم اين كار چيست؟ 

ج: كارمند بايد كارش را با خير خواهي و اخلاص و به دور از خيانت و فريبكاري انجام دهد، و اگر خطايي از او سرزند نبايد مؤاخذه شود؛‌ چون خداوند متعال مي فرمايد: « رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِنْ نَسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا»[ البقره بخشي از آيه 286] [پروردگارا اگر فراموش كرديم يا به خطا رفتيم ما را مؤاخذه مكن.] 

پيامبر صلي الله عليه و سلم مي فرمايد:[رُفِعِ عَن أُمتي الخَطأُ والنِّسيان] « خطا و فراموشي از امت من معاف شده است[1]. »

 اما هر گاه عمداً مرتكب خلاف شوند و موردي از آن ها سر زند كه در كار خلل ايجاد كند يا عملكردشان بر خلاف مقررات باشد،‌ بايد به اشتباهي كه از آن ها سرزده اعتراف كنند. بايد كارمند خلافكار تقاضاي عفو و بخشش نمايد و متعهد شود كه دوباره چنين كاري را تكرار نخواهد كرد. هر گاه تعهد دادند بهتر است از آن ها گذشت شود؛ البته در صورتي كه كارمندان در كارشان دقت به خرج دهند و سهل انگار نباشند و به ندرت از آنها اشتباه سرزند

شما مي توانيد كسي را كه همواره مرتكب خلاف و اشتباهي مي شود كه در كار خلل ايجاد مي كند مجازات كنيد. اما اين كه شما به آن ها وعده بدهيد كه اگر اعتراف كنند خواهيد بخشيد، و سپس بر خلاف وعده عمل مي كنيد اين كار جايز نيست چون دروغ وعده خلافي است، و خلاف وعده از صفات منافقين است. 

فتوا با امضاي شيخ ابن جبرين 
--------------------------------------------------------------------------------
[1] ابن ماجه 2043 ، 2045 و الطبراني في «الصغير» (765) و الأوسط(8273) و ابن حبان(7219) و الحاكم في المستدرك 2/198(2801) و صححه و وافقه الذهبي؛ بألفاظ متقاربة. وحسنه النووي في «الأربعين» (39) و صححه الألباني في «صحيح ابن ماجه» (1664،1662). و هو في «صحيح الجامع» برقم 1731[113] حكم سخن چيني و مضرات آن 

س: سخن چيني حكمش چيست؟ چه زيان هايي دارد؟ لطفاً همراه با دليل پاسخ دهيد. 

ج : سخن چيني يعني اين كه انسان حرف هاي بعضي از مردم را به قصد ايجاد فتنه و فساد بين آن ها براي بعضي ديگر نقل كند؛ مانند اين كه نزد كسي برود و بگويد: فلاني به تو چنان و چنين گفت، تا اين گونه بين مسلمين دشمني ايجاد كند. سخن چيني و نمامي از گناهان كبيره است. در صحيحين از عبدالله ابن عباس رضي الله عنهما روايت است كه گفت: پيامبر صلي الله عليه و سلم از كنار دو قبر گذشت و فرمود: [أَمَا إِنَّهُمَا لَيُعَذَّبَانِ وَمَا يُعَذَّبَانِ فِي كَبِيرٍ، أَمَّا أَحَدُهُمَا فَكَانَ يَمْشِي بِالنَّمِيمَةِ، وَأَمَّا الْآخَرُ فَكَانَ لَا يَسْتَنْزِهُ مِنَ الْبَوْلِ، قَالَ: فَدَعَا بِعَسِيبٍ رَطْبٍ فَشَقَّهُ بِاثْنَيْنِ، ثُمَّ غَرَسَ عَلَى هَذَا وَاحِدًا وَعَلَى هَذَا وَاحِدًا]‌ 

« اين دو نفر عذاب داده مي شوند اما نه به خاطر گناه بزرگي، اما يكي از اينها سخن چيني مي كرده است و ديگري از ادرار خود پرهيز نمي كرد و خود را از آن پاك نمي كرد، راوي مي گويد: آنگاه رسول الله صلي الله عليه و سلم شاخه ي تري از درخت خرما خواست و آن را دو قسمت كرد، و هر قسمت آن را روي يكي از آن دو قبر گذاشت. گفتند: چرا چنين كردي؟ فرمود:[لَعَلَّهُ أَنْ يُخَفَّفُ عَنْهُمَا مَا لَمْ يَيْبَسَا] اميد است تا وقتي كه اين دو شاخه خشك نشده است، الله تعالي عذاب آنان را تخفيف دهد [1]» 

از پيامبر صلي الله عليه و سلم روايت است كه فرمود:[ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ قَتَّاتٌ]

« سخن چين وارد بهشت نمي شود[2] » 

بنابر اين مؤمن بايد از سخن چيني پرهيز و دوري نمايد. اما زيان هاي سخن چيني براي فرد سخن چين، همين عذاب و هشدار سختي است كه در حديث فوق بيان شده است. ضرر سخن چيني براي جامعه اين است كه باعث جدايي و تفرقه بين مردم و ايجاد فتنه وفساد ميان آن ها مي شود. 

فتوا با امضاي شيخ ابن عثيمين 
--------------------------------------------------------------------------------
[1] بخاري 218 و مسلم 292
[2] بخاري 6056 و مسلم 105[114] حكم انسان دو چهره 

س: حكم اسان دو چهره (كسي كه با مردم با رنگ ها و چهره هاي مختلف رو به رو مي شود) چيست؟ لطفاً دليل را در اين مورد ذكر كنيد. 

ج: انسان دو چهره و دو رنگ كسي است كه نزد يك فرد با يك چهره مي آيد و با ديگري با چهره اي ديگر روبه رو مي شود؛ چنين فردي از بدترين مردم است چنان كه كه در حديثي از پيامبر صلي الله عليه و آله و سلم روايت شده است. اين كار نوعي از نفاق است. هر گاه چنين چيزي در جامعه رواج يابد جامعه سالم نخواهد ماند، و هر يك از افراد جامعه نمي تواند به ديگري اعتماد كند و در نتيجه جامعه از هم مي پاشد، خيانت زياد مي شود.

 پس بدترين مردم در حقيقت فرد دو چهره است. چنان كه پيامبر صلي الله عليه و سلم مي فرمايد:[ الَّذِي يَأْتِي هَؤُلَاءِ بِوَجْهٍ وَهَؤُلَاءِ بِوَجْهٍ] «‌ كسي كه نزد اينها با يك چهره و نزد آن ها با چهره اي ديگر مي آيد[1] . » 

 مسلمانان بايد از اين چيز پرهيز كند و ديگران را از آن بر حذر دارند؛ تا مفاسدي كه به آن اشاره كرديم اتفاق نيفتد. 

 فتوا با امضاي شيخ ابن عثيمين.
--------------------------------------------------------------------------------
[1] بخاري 3493 و مسلم 2526 [115] حكم همنشيني با سخن چين و غيبت کننده 

س: گروهي هستند كه سرگرمي مجلس آن