ويي كه در اختيار دارند با دشمنان الله جهاد كنند.

 رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ  می فرماید:[ جَاهِدُوا المُشْرِكِينَ بِأَمْوَالِكُمْ وَأنْفُسِكُمْ وَألْسِنَتِكُمْ] [1]

 (با جان و مال و زبانتان با مشركين جهاد كنيد).

 بر مسلمان كمك به مجاهدين در حد توان و تلاش براي فراهم كردن بستر تقويت اسلام و مسلمانان، واجب است. همان گونه كه جهاد عليه كفار واجب است. فراهم نمودن موجبات ضعف كفار نيز واجب است. ما اجازه نداريم كفار را استخدام نماييم و در كارهایي مانند: نويسندگي، حسابرسي، مهندسي و هر كاري كه در توانایي آنان است، به كار گماريم. تا استفاده از اموال مسلمين و به كارگيري آن براي‌ دشمني با مسلمانان، بر اي آنان مقدور نشود.

  لازم است مسلمان معامله با كفار را ترك كرده و از خريد كالاهاي آنان خوداري كنند، اعم از كالاهاي مفيد، مانند ماشين و لباس، و كالاهاي زيان آور، مانند دخانيات. هدف مسلمان از اين كار دشمني با كفار، تضعيف و كساد بازار تجارت آنان باشد. چون اين كار باعث ركود اقتصادي آنان شده و مايه ي  سر افكندگي و ذلت آنان مي شود. 

فتوا با امضاي شيخ ابن جبرين- 27/7/1421
--------------------------------------------------------------------------------
[1] - احمد(3/124، 153، 251) دارمي (2431) – ابوداود(2504) نساني(3096) حاكم 2/ 81 ( 2427) آن را صحيح دانسته و ذهبي با آن موافق است. [7] بالا بردن قيمت بدون قصد خريد

س: گاهي اوقات، بدون قصد خريد، قيمت ماشين را بالا مي‌برم و هدفي دیگر دارم، لطفاً بفرمایيد آيا اين كار جایز است؟ 

ج: هدف مورد نظرت چيست؟ اگر هدفت، ارزان بودن آن است و همین که قیمت آن بالا رفت، دیگر اين كار را نمي‌كني ايرادي ندارد. ولي اگر هدفت، ضرر خريدار يا سود رساندن به فروشنده است، اين كار حرام است، چرا كه رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ  از آن نهي نموده و فرموده: وارد معامله ي كسي به قصد افزايش قيمت نشويد.[1]

 شيخ ابن عثيمين- أسئلة من بعض بائعي السيارات (2 ،3)
-------------------------------------------------------------------------------
[1] - بخاری (2140) و مسلم (1413) [8] مخفي كردن عيب كالا

س: در حراج ماشينها ملاحظه مي‌شود كه دلاّل،  ليستي از عيوب ماشين را عرضه مي‌كند كه واقعي نيستند و هدفش پنهان كردن عيبهاي اصلي ماشين است. از طرفی خريدار هم حق پشيماني ندارد، اگر چه خود فروشنده هم در حراج حضور داشته باشد، آيا لازم است عيوب واقعي ماشين را بيان كنم؟ با توجه به اين كه دلالها، عيبهاي ماشين را بعد از انجام معامله و پرداخت بيعانه بيان مي‌كنند كه خريدار نمی تواند ماشین را عيب يابي کند؛ بلكه به او اجازه اين‌ كار را نمي‌دهند. در مورد اين روش كه در تمام مزایده‌هاي فروش ماشين به كار مي‌رود، فتوا دهيد؟

ج: اگر فروشنده از عيب ماشين آگاه است و با اظهار عيبهاي غیر واقعی، قصد پنهان كردن آن را دارد. مرتكب حرام شده است؛ زيرا اين فريب كاري است. در صورتي كه فروشنده از عيبهاي ماشين آگاه است، براي او گفتن اين جمله روا نيست: (ماشين همين است، من به عيبش كاري ندارم) ولي اگر فروشنده واقعاً از عيب‌ ماشين بي اطلاع است. به طور مثال ماشين را خريده و قبل از اطلاع از عیب، قصد فروش آن را دارد، گفتن اين جمله ايرادي ندارد و خريدار هم حق پشيماني و رجوع را ندارد. 

 اگر فروشنده از عيب‌ ماشين يا هركالایي خبر داشته باشد باید آن را به اطلاع  خريدار برساند، پنهان كردن عيب تحت هیچ  شرایطی روا نيست. اگر معامله تمام شد و فروشنده با وجود آگاهي، عيب كالا را به خريدار نگفت. خريدار حق پشيماني و رجوع دارد، اگر چه در معامله، اين حق را شرط نكرده باشند. ولي اگر فروشنده از عيب آگاهي نداشت و عيوب كالا را هم حين معامله به عهده نگرفته بود، معامله جایز است، و مشتري حق رجوع و بازگشت را ندارد.

 شيخ ابن عثيمين، - أسئلة من بعض بائعي السيارات (20،22)[9]حكم معامله روي معامله ي ديگران

س: اگر كسي قصد خريد ماشينی را از شخصي داشت، آيا جایز است که بگويم من ماشين بهتري دارم بيا تا آن را به تو نشان دهم؟ 

ج: اين كار جایز نيست؛ زيرا رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ  از این عمل نهی نموده و فرموده كه وارد معامله ي برادرتان نشويد، و  بر قيمتي كه طي نموده قيمت گذاري نكنيد.[1] 

اين در صورتي است كه فروشنده و خريدار با هم به نتيجه‌اي رسيده باشند، ولي اگر توافق و قيمت گذاري نكرده باشند؛ جایز است. اما باز هم اگر این کار نکند بهتر است.

ابن عثيمين، اسئلة من بعض بائعی السیارات ـ ص(19-20)
--------------------------------------------------------------------------------
[1] - بخاري (2140) مسلم (1412) [10] متفرق کردن خريداران به نفع خود

 س: مردي را ديدم كه قصد فروش ماشيني را داشت و مردم اطرافش بودند از موضوع اطلاع پیدا كردم، و از قيمت ماشين پرسيدم، پس از شنيدن قيمت گفتم: به اين قيمت نمي‌ارزد. هدفم این بود که مردم پراکنده شوند و ماشين را با قيمت كمتري بخرم در واقع با اين كار ارزش ماشين را در چشم خريداران كم كردم، در اين مورد چه نظري داريد؟ 

ج: اين كار از چند جهت حرام است، اين كه گفتی به اين قيمت نمي‌ارزد، دروغ گفته، و به خريداران و صاحب ماشين  ظلم كردي و به موجب هر کدام از اين موارد مي‌توان گفت: این کار حرام است.

 ابن عثيمين، اسئلة من بعض بائعی السیارات ـ ص (17،16) [11] حكم جمله ي (كالاي فروخته شده پس گرفته نمي‌شود)

 س: حكم نوشتن اين عبارت چيست؟ [كالاي فروخته شده پس گرفته و تعويض نمي‌ شود]  برخي فروشگاهها این جمله را روي فاكتور خود مي‌نويسند، آيا از ديدگاه شرعي اين كار جایز است؟ لطفاً نظر خود را بيان كنيد.

ج: هيأت فتوا پس از تحقيق و بررسي پاسخ داد كه فروش كالا، به شرط پس نگرفتن و عوض نكردن،جایز نیست؛ زيرا اين شرط به دليل زيان آور بودن و مشكل ساز بودن براي مشتري صحيح نيست. هدف فروشنده از اين شرط، وادار كردن خريدار به خريد كالاي معيوب است. اين شرط فروشنده را از عيبي كه در كالا است تبرئه نمي‌كند؛ زيرا اگر در كالا عيبي باشد فروشنده بايد آن را با كالاي سالمي عوض كند يا تاوان نقص را به مشتري بپردازد. اگر در كالا نقصي يا عيبي باشد قسمتي از پول را فروشنده به ناحق گرفته است. شريعت، شرط عرفي را مانند شرط لفظي مي‌داند. سلامت كالا شرط عرفي است، وجود عيب مخالف اين شرط است.

و بالله التوفيق، وصلي الله علي نبينا محمد وآله وصحبه وسلم

 فتاواي انجمن دایمي مباحث علمي و افتا(13/197-198) [12] حكم جوايز مراكز تجاري

س: حكم جوايزي كه مراكزي تجاري به مشتريان مي‌دهند، چيست؟ 

ج: سپاس الله ذوالجلال را و درود بر رسول الله و آل و اصحابش، اما بعد:

 برخي از مؤسسات و مراكز تجاري در روزنامه يا در جاهاي ديگر، اعلان مي‌كنند که هركس كالاي آنان را بخرد جايزه مي‌گيرد. تا مردم را به خاطر دريافت جایزه به خريد از مركز تجاري خود علاقه‌مند كنند و یا آنها را تشويق به خريد چيزي كنند كه به آن‌ احتياج ندارند.

از آن جایی که اين كار نوعي قمار بوده به حکم شریعت حرام  است. اين كار منج