 سفر بايد محرم زن همراه باشد، چون پيامبر صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ  مي فرمايد: «لا تُسَافِرِ المرأَةٌ إلا مَعَ ذِی مَحرمٍ»[3]«زن بدون محرم سفر نكند» اعم از اينكه سفر زميني باشد يا هوايي يا دريايي فرقي نمي كند. 

الشيخ ابن باز- مجلة البلاغ ش 1026 17 جمادي الاخرة 1410 هـ 
--------------------------------------------------------------------------------
[1] تخریج حدیث در فتوای 69 این باب گذشت.
[2] تخریج حدیث در فتوای112 گذشت.
[3] تخریج حدیث در فتوای 69 این باب گذشت.[120]تنها بودن با راننده براي رفتن به بيمارستان

س: مادرم مشكل كليه دارد و هفته اي سه بار به بيمارستان مي رود، او را يك راننده كه اهل سعودي است و متأهل و داراي فرزند مي باشد به بيمارستان مي برد، و با توجه به سختي شرايط و نياز شديد به ناچار مادر تنها با راننده به بيمارستان مي رود بدون آنكه محرمي همراه او باشد؟ او فرزند دارد اما وقتي كه او به بيمارستان مي رود آن جا نيستند و در مدرسه هستند، لطفاً راهنمايي كنيد. 

ج: مادرت هر وقت مي خواهد به بيمارستان برود بايد همراه با محرم برود و نبايد با راننده نا محرم برود، چون پيامبر صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ  به طور كلي مي فرمايد:«مَا خَلاَ رَجُلٌ بِامْرَأَةٍ إِلاَّ كَانَ ثَالِثَهُمَا الشَّيْطَانُ »[1]«هيچ مردي با زني تنها نمي شود؛ مگر آن كه شيطان سومين آنهاست»

 تنها بودن مادرتان با راننده در ماشين، خلوت به شمار مي آيد. 

و باالله التوفيق، و صلي الله علي نبينا محمد و آله و صحبه و سلم. 

فتاوي اللجنة الدائمة للبحوث العلمیة والإفتاء 17/58- 59 
--------------------------------------------------------------------------------
[1] تخریج حدیث در فتوای112 گذشت. [121] تشويق زن به فراگيري دانش مفيد

س: پيامبر صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ  روزي را به زنان اختصاص داده بود تا امور دينشان را فرا بگيرند... و به زنان اجازه مي داد تا براي فراگيري علم در مسجد پشت سر مردان حاضر شوند... چرا علما با اقتدا از پيامبر صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ چنين نمي كنند؟ گرچه تا حدودي در اين زمينه كار كرده اند؛ اما كافي نيست، و ما مي خواهيم بيشتر از اين كار شود. 

ج: ترديدي نيست كه پيامبر صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ  اين كار را كرده است، علما هم اين كار را انجام مي دهند، خودم بارها اينجا در مكه، طائف و جده به تعليم زنان پرداخته ام.

 اگر از بنده تقاضا شود تا وقتي را براي تعليم و درس دادن براي زنان اختصاص دهم، اين كار را انجام مي دهم. موضع دوستان و علماي من همين است.

 برنامه (نور علي الدرب) سبب آگاهي و افزايش معلومات فراواني شده است. زنها مي توانند پرسش هاي خود را به برنامه بفرستند و پاسخ را از آن برنامه بشنوند. برنامه هرشب دو بار از راديو (نداي اسلام)، و راديو(قرآن كريم) پخش مي شود.

 همچنين زنها مي توانند پرسشهاي خود را به دارالإفتاء بنويسند. آنجا كميته اي متشكل از علما، براي پاسخ گويي به سؤالات ترتيب داده شده است. به هر حال مردان و زنان به صورت مساوي حق دارند از علم و دانش بهره مند شوند. اشكالي ندارد كه زنان در سخنرانيها حضور پيدا كنند به شرطي كه حجاب داشته باشند. 

الشيخ ابن باز-فتاوي المرأة، ص(25، 26)[122] جواز حضور زنان در مجالس علمی با رعایت شرایط

س: آیا زنان مسلمان می توانند در کلاسهای علمی و فقهی ای که در مساجد برگزار می شود، شرکت کنند؟

ج: بله؛ زنان می توانند در کلاسهای احکام و عقیده که در مساجد برگزار می شود، شرکت کنند. مشروط به این که از عطر و خوشبویی استفاده نکنند. حجاب شرعی را رعایت نمایند. مجلس زنان باید از مجلس مردان مجزا و دور باشد و اختلاطی در کار نباشد؛ زیرا رسول الله صلی الله علیه وسلم فرموده اند:« خَيْرُ صُفُوفِ النِّسَاءِ آخِرُهَا، وَشَرُّهَا أَوَّلُهَا»[1] 

«بهترین صفوف زنان در نماز دورترین آن از صفوف مردان است و بدترین آن نزدیکترین به صف مردان است.»

زیرا اولین صف زنان به مردان نزدیکتر است. بنابراین آخرین صف زنان بهترین است؛ چون از صف مردان دورتر است.

شیخ ابن عثیمین – کتاب الدعوة (5)،(2/129)
-------------------------------------------------------------------------------
[1] تخریج حدیث در فتوای 58 بیان شد.<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:1878.txt">معني حديث (...فَإِنَّ الْمَرْأَةَ خُلِقَتْ مِنْ ضِلْعٍ)پيدايش زن از پهلو...</a><a class="text" href="w:text:1879.txt">معني حديث« نَاقِصَاتُ عَقْلٍ وَدِينٍ »</a><a class="text" href="w:text:1880.txt">معني حديث: (لَنْ يُفْلِحَ قَوْمٌ وَ لّوْا أمْرَهُم امْرأة) </a><a class="text" href="w:text:1881.txt">معني حديث:« يَقْطَعُ الصَّلَاةَ: الْمَرْأَةُ وَالْكَلْبُ الأسود وَالْحِمَارُ »</a><a class="text" href="w:text:1882.txt">معني حديث: ( زن نبايد غير از خانه شوهر لباسش را در بياورد)</a></body></html>[123] معني حديث (...فَإِنَّ الْمَرْأَةَ خُلِقَتْ مِنْ ضِلْعٍ)پيدايش زن از پهلو...

س: پيامبر صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ  مي فرمايد: « اِستَوصُوا بالنساءِ خيرًا فإنَّ المرأةَ خُلِقَتْ مِنْ ضِلَعٍ » « با زنان به خوبي رفتار كنيد و سفارش مرا در مورد آنان بپذيريد چرا كه آنها از پهلو(دنده) آفريده شده اند. و همانا كجترين بخش دنده، قسمت بالاي آن است اگر بخواهي آن را راست كني مي شكند. و اگر رهايش كني، همچنان كج باقي مي ماند. پس با زنان به خوبي رفتار كنید و سفارش مرا در مورد آنان مد نظر داشته باشيد»

 شيخ شعيب ارناؤوط در تحقيق و توضيح خود بر كتاب رياض الصالحين در شرح اين حديث مي گويد: اين مثال و تشبيه است چنان كه در روايت دوّم تصريح شده است (المرأة كالضلع) «زن مانند پهلو است» نه آنگونه كه بعضي فكر مي كنند که زن از پهلوي آدم آفريده شده است. در سنت صحيح چيزي در اين مورد نيامده است.

 اين بود سخنان شيخ ارناؤوط، با اينكه پيامبر صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ  با تمام وضوح مي گويد: «ان المرأة خلقت من ضلع» «زن از پهلو آفريده شده است» 

چنان كه خداوند مي فرمايد: «الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ وَاحِدَةٍ وَخَلَقَ مِنْهَا زَوْجَهَا » [النساء-1] «كه شما را از يك تن يگانه آفريد و همسرش را از او خلق كرد»

 الله تعالی مي فرمايد: « وَمِنْ آَيَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْوَاجًا لِتَسْكُنُوا إِلَيْهَا » [الروم-21] « و از نشانه هايش آن است كه برايتان از [جنس ] خودتان همسرانى آفريد تا به آنها آرام گيريد »

 الله تعالی مي فرمايد: « وَاللَّهُ جَعَلَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْوَاجًا»[النحل-72] « و خداوند از خودتان براى شما همسرانى قرار داد »

 مفسرين گفته اند: يعني زنان، زيرا حوا از پهلوي آدم آفريده شده است. آيا آنچه شيخ ارناؤوط گفته صحيح است يا اشتباه؟ و در مورد حديثي كه از آن استدلال كرده كه:« الْمَرْأَةُ كَالضِّلَعِ، إِنْ أَقَمْتَهَا كَسَرْتَهَا، وَإِنِ اسْتَمْتَعْتَ بِهَا اسْتَمْتَعْتَ بِهَا وَفِيها عِوَجٌ » «زن مانند پهلو است اگر آن را راست كني آن ر