ين جدا شود). يعني: تا زماني‌كه از مشركين جدا نشود اعمال او پذيرفته نمي‌شود.

علما به منع از اين عمل تصريح كرده‌ و برحذر داشته‌اند. هجرت از بلاد كفر به بلاد اسلام، به شرط داشتن توانايي واجب است، بجز فرد عالم و آگاهي كه مي‌تواند درآن‌جا اقامت كند و مردم را بسوي الله و بيرون كشيدن از تاريكي‌ها به روشنايي‌ دعوت كند و خوبيهاي اسلام را براي آنان‌ شرح دهد. 

الله در سوره توبه به اين موضوع اشاره مي‌كند و مي‌فرمايد: « قُلْ إِنْ كَانَ آبَاؤُكُمْ وَأَبْنَاؤُكُمْ وَإِخْوَانُكُمْ وَأَزْوَاجُكُمْ وَعَشِيرَتُكُمْ وَأَمْوَالٌ اقْتَرَفْتُمُوهَا وَتِجَارَةٌ تَخْشَوْنَ كَسَادَهَا وَمَسَاكِنُ تَرْضَوْنَهَا أَحَبَّ إِلَيْكُمْ مِنَ اللَّهِ وَرَسُولِهِ وَجِهَادٍ فِي سَبِيلِهِ فَتَرَبَّصُوا حَتَّى يَأْتِيَ اللَّهُ بِأَمْرِهِ وَاللَّهُ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الْفَاسِقِينَ (٢٤)»

(بگو: اگر پدران و فرزندان و برادران و همسران و طايفه شما و اموالي كه بدست آورده‌ايد و تجارتي كه از كساد شدنش مي‌ترسيد و خانه‌هايي كه به آن علاقه داريد در نظرتان از الله و پيامبرش صلی الله علیه وسلم و جهاد در راهش محبو‌تر است. در انتظار اين باشيد كه الله عذابش را بر شما نازل كند و الله فاسقان را هدايت نمي‌كند). «توبه/‌24»

اما اگركسي به دنبال اهداف مادي در آن‌جا بماند عذرش شرعي نيست، بلكه چنين فردي فاسق و به عدم هدايت تهديد شده است، اين در صورتي است كه اين امور برايش از الله، رسول و جهاد در راه الله محبوب‌تر باشد.

وقتي فردي شرك و ديگر منكرات را مشاهده نموده و سكوت كند و حتي برخي از آنها را انجام دهد، كجا در وي خيري مي‌ماند؟! همان‌طور كه خودت يادآور شدي برخي از افراد منتسب به اسلام – در آن‌جا- اين گونه‌اند!؟

امّا اگر مسلماني كه در آنجا اقامت دارد گمان مي‌كند به خاطر اهداف دنيوي مانند: تحصيل، تجارت، يا كسب مال در ميان مشركان مي‌ماند بداند كه اين‌كار او جز خشم الهي چيزي را به آن اضافه نمي‌كند.

در قرآن مجيد وعيدي تند، سخت و تهديدي موكد به خاطر ترك هجرت آمده است. همان طور كه پيشتر ذكر كرديم، الله تعالي در سوره‌ي نساء‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ مي‌فرمايد:« إِنَّ الَّذِينَ تَوَفَّاهُمُ الْمَلائِكَةُ ظَالِمِي أَنْفُسِهِمْ ...» (كساني‌كه فرشتگان جان آن‌ها را – كه ستم‌گر خويشند- مي‌ستانند). «نساء/٩٧» وآيات بعد از اين آيه (به اين موضوع اشاره دارد).

پس وقتي حقيقت اين‌گونه است حال كسي كه به كشورهاي كفر سفر مي‌كند و اقامت در آن‌جا را بر مي‌گزيند چه خواهد بود؟! همان‌طور كه قبلاً يادآور شديم علما رفتن و اقامت به جايي كه مسلمان از اظهار عقيده‌اش ناتوان است، تحريم كرده‌اند و اقامت‌ براي درس خواندن، تجارت، كسب وكار و يا تابيعت گرفتن و چيزي كه به آن در حكم تابعیت است، همه با هم در صورت عدم توانايي براي آشكار كردن دين و داشتن توانايي براي هجرت از آن ‌جا، برابر هستند.

اما تنها ادعاي داشتن بغض و كينه نسبت به آنان و ناپسند دانستن‌آن‌ها با اقامت در ديارشان؛ كافي نيست. تحريم سفر به ديار كفر و اقامت در آن‌جا به دلايلي حرام است، از جمله:

1- اظهار دين به‌ گونه‌اي كه بتواند مسئوليت خود را بطور كامل انجام‌ دهد مشكل و غير ممكن است.

2- علما، در سخنرانيها به صورت آشكار و صريح مي‌گويند: هر كس دين خود را با ادله و برهان نشناسد تا بتواند از دين خود دفاع كند و شبهات كافران را پاسخ دهد برايش سفر به ديار كفر جايز نيست.

3- از شرايط سفر به ديار كفار اين است كه: از فتنه‌ي غلبه ي كفار و تسلط آن‌ها، شبهات و حرفهاي پوچشان، از مشابهت با آنها و تحت تأثير قرار گرفتن آنها در امان بماند.

4- قطع وسيله از اسبابي كه منجر به شرك مي‌شود كه از بزرگترين اصول و قواعد دين است، شكي نيست: كه آنچه در نامه‌ات متذكر شدي كه جوانان مسلمان تبعه‌ي‌آن كشورها به آن مبتلا شده‌اند، از نتايج ماندن آن‌ها در بلاد كفر است. در حالي كه‌ بر آن‌ها واجب است در دين خود و عمل به آن ثابت قدم باشند لذا بايد در اظهار دين، پيروي از اوامر، اجتناب از منكرات و نواهي ودعوت به سوي دين از خود پايداري نشان دهند، تا بتوانند از بلاد كفر به سرزمين اسلام هجرت كنند.

از الله تعالي مي‌خواهيم كه وضيعت همه‌ي شما را اصلاح كند و به شما فهم دين و ثبات بر آن را عنايت فرمايد، شما را در هجرت از ديار كفر و شرك به ديار اسلام ياري كند و همه ما و شما و تمامي مسلمانان را توفيق روز افزون در چيزي كه خود مي‌پسندد، عنايت بفرمايد، همه ما را از فتنه‌ها و وسوسه‌هاي شيطاني پناه دهد، بر كار‌هاي خير توفيق دهد، دين خود را نصرت نمايد، دين خود را عزت و برتري دهد و مسؤلان امور مسلمانان را اصلاح گرداند. به آنها فهم دين نصيب فرمايد تا احكام شريعت الهي را در اين كشور به  اجرا در آورند و به آن خشنود بوده و از مخالفت با آن بر حذر باشند چرا كه او بر اين امر قادر است.و السلام عليكم و رحمة الله و بركاته

 [مفتي كل عربستان سعودي و رئيس هيأت علماي عالي رتبه و رئيس انجمن مباحث علمي وافتا]

  شيخ ابن باز، مجموع فتاواي و مقالات متنوعة(9/402)‌
--------------------------------------------------------------------------------
[1] اين فتوا جواب نامه‌اي است از طرف يكي از مسلمانان مقيم ايتاليا كه فرستاده بود و جواب آن در تاريخ(13/10/1416) منتشر شد.
[2] تخريج در فتاواي (154) از همين باب 
[3]) نسائي (4180،4182) واحمد(4/358،360،365) وطبراني در كبير 2/314-317(2306،2308،2315،2316،2318) و ديگران. آلباني در سنن نسائي (3892،3893) آن را صحيح دانسته است.
[4] تخريج در فتاواي (154) ذكر گرديد.
[5]. نسائي /2569، ابن ماجه /2536، احمد /(5/4) وآلباني در نسائي /2408 و ابن ماجه/2055 حسن دانسته است.[165] حكم اقامت در بين مشركين و معناي اظهار دين.[1]

س: ما جمعي از دانشجويان مسلمان كه در امريكا مشغول تحصيل هستيم، مدت تحصيل ما بين شش ماه تا چهار سال به طول مي‌انجامد. ما به خواست و اراده‌ي خودمان به اين‌جا آمده‌ايم يعني: از طرف كسي يا موسسه‌اي به اينجا فرستاده نشده‌ايم. تحصيل (در آمريكا) اين‌جا مثل تحصيل در كشور خود ماست، و تفاوتي ندارد جز اين كه در اينجا زبن انگليسي را ياد مي‌گيريم اكنون تكليف ما در خصوص درس خواندن و ماندن در اين گونه كشورها چيست؟

ج: هركس از شما دانش، بصيرت و شناخت از دين دارد و مي‌تواند مردم را به دين الله دعوت دهد و خير را به مردم بياموزد، شبهات را از خود دفع كند، دين خود را در ميان كفاري كه اطرافش هستند آشكار نمايد، ماندنش‌ بين مشركين ايرادي ندارد، چرا كه اقامت با اين وضيعت، موجب بهره بردن از علمي مي‌گردد كه به آن نياز است لذا به خودِ فرد و ديگران نفع مي‌رسد حتي چه بسا كه اگر در دعوت تلاش كند، با صبر و نيت خالصانه دعوت دهد، الله تعالي بوسيله‌ي او جمع كثيري را هدايت مي كند. امّا اگر بيم آن دارد كه به محرّمات الهي مبتلا شود و نتواند دينش را با دعوت به توحيد، برحذر داشتن شرك و بيان [اين حقا