
شما اجازه داريد كه موهاي مردان را شانه‌‌زده و يا روغن و عطر بماليد، ولي اجازه نداري كه اين كار را در حق زنان نامحرم انجام بدهي.

و بالله التوفيق، و صلي الله علي نبينا محمد و آله و صحبه و سلم 

فتاواي انجمن دايمي مباحث علمي و افتا (5/145)[27] حكم گذاشتن ناخن

س: حكم شريعت در مورد كسي كه همه‌ي ناخن‌ها يا برخي از آنها را نمي‌گيرد و آنها را نگه مي‌دارد تا بلند شوند، چيست؟

ج: بلند نگه داشتن ناخن‌ها اگر حرام نباشد ولي قطعاً مكروه است، زيرا پيامبر اكرم صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّم براي كوتاه كردن ناخنها چهل شبانه‌روز معين كرده و فرموده است: «بيش از اين نبايد گذاشته شوند».[1]

واقعاً مايه‌ي تعجب است، امروزه اينهايي كه دم از تمدن و پيشرفت مي‌زنند ناخن‌هاي به اين درازي را به همراه چرك‌هايشان تحمل كرده و خود را شبيه حيوانات مي‌سازند.

پيامبر اكرم صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّم در حديثي در مورد ناخن فرموده است:

«مَا أَنْهَرَ الدَّمَ وَذُكِرَ اسْمُ اللَّهِ عَلَيْهِ فَكُلُوهُ لَيْسَ السِّنَّ وَالظُّفُرَ... أَمَّا السِّنُّ فَعَظْمٌ وَأَمَّا الظُّفُرُ فَمُدَى الْحَبَشَةِ »[2]

«اگر حيوان با آنچه كه خون را جاري مي‌كند و نام الله بر آن برده شود ذبح شود پس آن را بخوريد (به شرطي كه) براي ذبح از دندان و ناخن استفاده نشود، چون دندان استخوان است و ناخن چاقوي اهل حبشه است». (یعنی این‌ها به جای چاقو از ناخن استفاده می‌کردند. ) پس اينهايي كه امروزه خود را متمدن مي‌دانند و ناخن‌هايشان را دراز مي‌كنند تمدنشان شبيه تمدن اهل حبشه است و شايد مي‌خواهند از ناخن‌هايشان به‌عنوان چاقو استفاده كرده و با آن گوشت تكه كنند. بي‌گمان كه ناخن گذاشتن راه و روش كساني است كه با چهار پايان بي‌شباهت نيستند.

 شيخ ابن عثيمين- كتاب الدعوة (5) (2/79-80)
--------------------------------------------------------------------------------
[1]. تخريج اين حديث در فتواي شماره‌ي 17 از همين باب گذشت.
[2]. بخاري (3488) و مسلم (1968).[28] حكم تراشيدن يا كوتاه كردن موهاي زير بغل

س: كسي كه طاقت كندن موهاي زير بغل را نداشته باشد، آيا مي‌تواند آنها را بتراشد يا كوتاه كند؟

ج: تراشيدن و قطع‌كردن موهاي زير بغل از نظر شرعي اشكالي ندارد، زيرا مقصود اصلي زائل كردن اين موهاست تا چرك و عرق جمع نشده و بدبويي و گنديدگي ايجاد نگردد. از آنجا كه محل اين مو رقيق و نازك است كندن آن موجب مشقت نمي‌شود؛ ولي چنانچه كسي طاقت كندن آن را نداشته باشد مي‌تواند آن را بوسيله‌ي‌ قيچي كوتاه نموده يا بوسيله ی موبر يا تيغ از بين ببرد.

  از گفته‌ها و نوشته‌های شیخ ابن جبرین[29] حكم بلند بودن موي سر مردان

س: درباره‌ي افرادي كه موي سرشان بلند است چه مي‌گوييد؟

ج: تقليد از مدها و امور سودمند كه شريعت آنها را ممنوع نكرده جايز است؛ اما تقليد از امور زيان‌آور و عادتي كه شريعت از آنها نهي كرده جايز نيست.

به كساني كه موي‌شان را بلند نگه مي‌دارند مي‌گوييم: اين كار عملي است برخلاف عادت و عرف زمان ما بلند گذاشتن موي سر مورد اختلاف اهل نظر است:

-    آيا از سنن مطلوب است؟

-    آيا از عاداتي است كه شخص بر حسب مد دوران آن را اختيار مي‌كند؟

از نظر من قول راجح آن است كه عمل بلند گذاشتن موي سر از عاداتي است كه شخص بر حسب مد و رسم زمان از آن تبعيت مي‌كند؛ اگر مردم موي بلند مي‌گذارند او نيز از آنان پيروي مي‌‌كند و اگر بتراشند او نيز مي‌تراشد.

واقعاً شگفت‌آور است كه موی سرشان بلند است ولي موي صورت‌شان را اصلاح مي‌كنند و با این وجود ادعا مي‌كنند كه پيرو رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّم هستند. حقاً كه اينها از هوا و هوس خود پيروي نموده و از سيرت رسول الله به دوراند؛ مي‌بيني كه بخشي از واجبات دين را تضييع مي‌كنند، مگر غير از اين است كه اينها به گذاشتن ريش و خواندن نماز مأمور هستند ولي مي‌بيني كه هر دو را ضايع مي‌كنند.

پس معلوم مي‌شود كه مقصود اينها از گذاشتن موي سر- موي بلند- تقرب به سوي الله و پيروي از سنت رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّم نیست بلكه به خاطر مدگرايي اين كار را انجام مي‌دهند.

 شيخ ابن عثيمين – مجموعه فتاوا و رسایل (11/119)[30] حكم بلند بودن بخش‌هايي از موي سر و كوتاه‌ بودن بخش‌هاي ديگر آن.

س: كسي كه قسمتي از موهايش را بلند و قسمتي را كوتاه مي‌كند حكمش چيست؟

ج: ابوداود از عبدالله‌بن‌عمر رضی الله عنه  روايت كرده است كه رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّم از تراشيدن قسمتي از موي سر و گذاشتن قسمت ديگر آن (قزع) منع كرد و فرمود:

« احْلِقُوهُ كُلَّهُ أَوْ اتْرُكُوهُ كُلَّهُ »[1] «يا همه‌اش را بتراشيد و يا همه‌اش را بگذاريد»

 صاحب «شرح الاقناع» گفته است:[2] 

«تراشيدن كناره‌هاي سر يا وسط آن- مانند نصارا- يا تراشيدن كناره‌ها و ترك ميانه‌ي آن- مانند عمل بسياري از نادانان- و همچنين تراشيدن قسمت جلو و ترك قسمت آخر سر، همه در حكم (قزع) داخل هستند. امام احمد رحمة الله عليه در مورد تراشيدن پشت گردن پرسيده شد كه در پاسخ فرموده: «اين روشِ مجوسي‌ها است و هر كس كه خود را شبيه قومي‌كند از همان قوم است».

از اين معلوم مي‌شود كه بلند كردن بخشي از موها و كوتاه كردن بخش‌هايي ديگر از آن جايز نيست.

و بالله التوفيق، و صلي الله علي نبينا محمد و آله و صحبه و سلم 

  فتاواي انجمن دايمي مباحث علمي و افتا (5/176) 
--------------------------------------------------------------------------------
[1]. احمد (2/88)، ابوداود (4195)، نسائي (5048)، ابن حبان (5508). نووي در شرح مسلم (7/167) گفته است: اسناد اين حديث مطابق شرايط بخاري و مسلم است.
[2]. «كشاف القناع» از (بهوتي) – 1/80،79-.[31] حكم قزع (تراشيدن قسمتي از سر، و ترك قسمت‌هاي ديگر آن)

س: قزع چه حكمي‌دارد؟

ج: قزع به چندين قسم تقسيم مي‌شود:

قسم اول: بخش‌هايي از موي سرش را بصورت پراكنده و نامرتب بتراشد؛ مثلاً، مقداري از سمت راست و مقداري از جلو و قسمتي از سمت راست را بتراشد.

قسم دوم: كناره‌ها را بتراشد و وسط را نگه دارد.

قسم سوم: وسط سر را بتراشد و كناره‌ها را نگه دارد.

قسم چهارم: قسمت جلو را بتراشد و باقيمانده را نگه دارد.

قزع با تمام انواعش مكروه است، زيرا رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّم كودكي را مشاهده فرمود كه تنها بخشي از سرش اصلاح شده بود، ايشان دستور داد: «يا همه‌ي سرش را بتراشيد و يا همه‌اش را بگذاريد».[1]

اگر قزع به گونه‌اي باشد كه قيافه‌ي انسان مسلمان را شبيه كفار بسازد حرام است. زيرا تشبه به كفار حرام و ناروا است. « مَنْ تَشَبَّهَ بِقَوْمٍ فَهُوَ مِنْهُمْ »[2]

«هر كس خود را شبيه قومي بكند از همان گروه است».

شيخ ابن عثيمين – مجموعه فتاوا و رساله‌ها (11/118)
--------------------------------------------------------------------------------
[1]. تخريج اين حديث سابقاًٌ گذشت.
[2]. ابوداود (4031)، طبراني در «الاوسط» (8327)، احمد (5114، 5115، 5667) اين حديث با توجه به شواهدش به درجه‌ي حسن مي‌رسد. مراجعه شود به فت