آينده)چه عملي انجام مي دادند.

و بالله التوفيق. و صلي الله علي نبينا محمد، وآله و صحبه و سلم

 انجمن دايمي پژوهشهاي علمي و افتا (3/365)
--------------------------------------------------------------------------------
[1] بخاري(3012،3013). مسلم(1745).
[2]  البخاري (6598،6597،1384،1383)، مسلم (2260،2659).[12] حكم شركت در تشييع جنازه‌ي كافران

س: شركت در تشييع جنازه‌ي كافران كه اكنون تقليدي سياسي و عرفي شده، حكمش چيست؟

ج: هرگاه گروهي از كافران مشغول دفن اموات خود باشند، مسلمانان حق ندارند در اين كار با آنان مشاركت و همكاري نمايند، زيرا چنين عملي از پيامبر و خلفاي راشدين ثابت نشده است؛ الله تعالي پيامبرش را از حضور بر قبر عبدالله‌بن‌ابي‌بن‌سلول منع نموده و علت آن را كفر اين شخص بيان كرد.

 الله تعالي فرمود:[ وَلا تُصَلِّ عَلَى أَحَدٍ مِنْهُمْ مَاتَ أَبَدًا وَلا تَقُمْ عَلَى قَبْرِهِ إِنَّهُمْ كَفَرُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَمَاتُوا وَهُمْ فَاسِقُونَ (٨٤)] [توبه: 84] 

«هرگاه يكي از آنان مُرد هرگز بر او نماز مخوان و بر سر گورش (بخاطر دعا و طلب آمرزش) حاضر مشو، چرا كه آنان به الله و پيامبرش اعتقاد نداشتند و در حالي مرده‌اند كه از دين الله و فرمان او خارج بوده‌اند».

اما اگر يكي از كفار مُرد و هيچ كافري موجود نبود كه هم‌كيش خود را به خاك بسپارد، در اين صورت اشكالي ندارد كه مسلمانان او را دفن كنند، كما اين كه پيامبر كشتگان بدر را دفن نمود و هنگامي كه ابوطالب وفات يافت به علي‌ رضی الله عنه فرمان داد: 

«اذهب فَوَارِهِ»[1] «برو، او را (زير خاك) مدفون كن».

وصلي الله علي نبينا محمد وآله وصحبه وسلم

 فتاواي انجمن دايمي بحوث علمي و افتا (9/10، 11).
--------------------------------------------------------------------------------
[1]. مسند احمد (1/97، 129)، نسايي (190، 2008)، ابن ابي شيبه (11840)، «الاوسط» از طبراني (6322). شيخ آلباني در صحيح نسائي (184) آن را صحيح قرار داده است.[13] آيا كافر در گورستان مسلمانان دفن كرده شود؟

س: فرزندي از كفار كه مسلماني او را به پسر خواندگي مي‌گيرد و قبل از بلوغ مي‌ميرد، آيا دفن او در گورستان مسلمانان جايز است؟

ج: دفن كافر در گورستان مسلمانان جايز نيست و فرقي نمي‌كند كه اين كافر بزرگ باشد يا كوچك، پسرخوانده‌ي مسلماني باشد و يا نباشد؟ 

ليكن اگر نشانه‌هايي از مسلمان بودن او يافت شود مي‌توان او را در قبرستان مسلمانان دفن نمود. بايد دانست كه پسرخواندگي در اسلام حرام است، چون الله تعالي فرموده است: [ادْعُوهُمْ لآبَائِهِمْ] [احزاب: 5] «آنها را به اسم پدرانشان صدا بزنيد».

 وصلي الله علي نبينا محمد وآله وصحبه وسلم

 فتاواي انجمن دايمي بحوث علمي و افتا (9/10).[14] حكم ماندن نزد قبر ميت بعد از دفن

س: حديثي وجود دارد كه به ماندن نزد قبر ميت بعد از دفن اشاره مي‌كند، اين حديث راهنمايي مي‌كند كه به اندازه‌ي مدت زماني كه براي ذبح يك شتر صرف مي‌شود بايد در آنجا توقف كرد. منظور از حديث مذكور چيست؟

ج: اين چيزي است كه عمرو ‌بن‌عاص رضی الله عنه به آن وصيت كرد و گفت: «أقيمُوا حَوْلَ قبري قَدْرَ مَاتُنْحَرُ جزُورٌ وَ يُقْسَمُ لَحْمُهَا»[1]

در اطراف قبر من آن قدر بايستيد كه شتري ذبح شود و گوشت آن تقسيم شود».

ليكن  رسول الله صَلَّى اللَّه عَلَيْهِ وَآله وَسَلَّمَ به اين كار ارشاد نفرمودند و اصحاب او نيز چنين كاري انجام ندادند، بلكه ثابت است هنگامي كه  رسول الله صَلَّى اللَّه عَلَيْهِ وَآله وَسَلَّمَ از دفن مرده‌اي فارغ مي‌شد، بر قبر او مي‌ايستاد و مي‌فرمود: «أسْتَغْفِرُوا لَأخِيْكُمْ، وَ اسْألُوا لَهُ التَّثبيْتَ، فَأِنّه الْآن يُسْألُ»[2]

«براي برادرتان طلب آمرزش كنيد و برايش پايداري را مسئلت كنيد، چون الآن از او سؤال مي‌شود».

پس تو نيز اي مسلمان! بر قبر مي‌ايستي و مي‌گويي: الهي او را پايدار كن، او را پايدار كن، او را پايداركن، الهي! او را ببخش... و سپس از آنجا به خانه‌ات بازگرد. و اما ماندن در نزد قبر جايز نيست.

شيخ ابن عثيمين- فتاويي در احكام جنايز ص(218) جمع و ترتيب: فهد السليمان
--------------------------------------------------------------------------------
[1]. مسلم (121).
[2]. ابوداود (3221)، حاكم  1/370 (1372). حاكم حديث مذكور را تصحيح كرده و ذهبي در اين مورد با او موافق است. بيهقي آن را در سنن كبري (6856) تخريج كرده است. شيخ آلباني در صحيح ابوداود (2758) آن را صحيح قرار داده است.[15] حكم نماز جنازه بر كسي كه خودكشي مي‌كند

س: كسي كه از روي خشم و ناراحتي اقدام به خودكشي مي‌كند، آيا مي‌توان بر او نماز جنازه خواند؟

ج: كسي كه خودكشي مي‌كند بر او نماز جنازه خوانده مي‌شود، ليكن رهبر عامه[مردم]  نبايد بر او نماز بخواند، چرا كه  رسول الله صَلَّى اللَّه عَلَيْهِ وَآله وَسَلَّمَ به خاطر بزرگ بودن اين گناه و هشدار امت، بر اين گونه افراد نماز نمي‌خواند.

وصلي الله علي نبينا محمد وآله وصحبه وسلم

 فتاواي انجمن دايمي بحوث علمي و افتا (8/394).[16] حكم نماز جنازه بر افراد قرض‌دار

س: شخص موحدي از دنيا مي‌رود و مقداري وام برگردن اوست، آيا بر او نماز جنازه بخوانيم؟

ج: شايسته است كه در پرداخت وام او عجله كرد و يا كسي اداي آن را بر عهده بگيرد، ولي اگر اين‌كار قبل از نماز ميسر نباشد باید بر او نماز جنازه خواند، هر چند كه بر او قرض باشد، چون سنت  رسول الله صَلَّى اللَّه عَلَيْهِ وَآله وَسَلَّمَ بر همين امر مستقر بوده كه بر مسلمانان نماز جنازه مي‌خواند، گرچه وامي برگردن آنان بود.

وصلي الله علي نبينا محمد وآله وصحبه وسلم

 فتاواي انجمن دايمي بحوث علمي و افتا (8/390).[17] شخصي از روي فراموشي كودك فوت شده‌اش را بدون نماز جنازه دفن مي‌كند... حال اين شخص چه كار بايد بكند؟

س: طفل شش ماهه‌ام فوت كرد، او را به گورستان بردم و از روي فراموشي بدون آن كه بر او نماز بخوانم به خاكش سپردم- قبر بچه‌ام را نمي‌توانم تشخيص بدهم- آيا صدقه و عمل ديگري مي‌تواند جايگزين نماز جنازه‌اش بشود؟

ج: عملي كه شما بتوانيد آن را جايگزين نماز جنازه بكنيد وجود ندارد خواه جنازه از آنِ فرد بزرگسالي باشد و يا كودكي. بر شما لازم است كه به گورستان مذكور رفته و قبر را بين خود و بين قبله قرار بده و با وضوي كامل و در حالي كه تمام شروط نماز را دارا هستي بر آن كودك نماز بخوان، همين امر براي شما كافي است، چون شما قبر كودك خود را بطور مشخص نمي‌داني. الله تعالي مي‌فرمايد:[ فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ] «تا مي‌توانيد تقواي الهي را رعايت كنيد»[تغابن: 16]

 رسول الله صَلَّى اللَّه عَلَيْهِ وَآله وَسَلَّمَ فرموده است: «إذا أمَرْتُكُمْ بِأمْرٍ فَاْتُوا مِنْهُ مَا اسْتَطَعْتُمْ وَ إذَا نَهَيْتُكُمْ عَنْ شي‌ءٍ فَاجْتَنِبُوه»[1]

«هرگاه به شما دستوري دادم در حد توان خود آن را انجام بدهيد، و هرگاه شما را از كاري بازداشتم از آن بپرهيزيد»

انجمن دايمي- فتاواي اسلامي(2/27)

جمع و ترتيب: محمد المسند
--------------------------------------------------------------------------------
[1]. بخاري (7288) و مسلم (1337).  [1