َّم است. آیا این صحیح است؟ می گویند کسی که صلاة الفاتح را بخواند و سپس ترک کند، کافر می گردد. کسی که صلاة الفاتح را از ابتدا نخوانده، ملامتی بر او نیست؛ اما اگر صلاة الفاتح را شروع کرد و مدتی خواند، چنانچه آن را ترک نماید، کافر می شود. به پدر ومادرم گفتم: این سخن درست نیست. در جواب به من گفتند: تو وهابی هستی و به من بد و بیراه گفتند. لطفاً ما را راهنمایی کنید.

ج: بدون تردید، طریقه ی تیجانیه، بدعت است. اهل اسلام اجازه ندارند از بدعت پیروی کنند، چه طریقه تیجانی باشد یا هر طریقه ی دیگر. بلکه واجب است مسلمانان از رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّم پیروی کنند.

 الله تعالی می فرماید:« قُلْ إِنْ كُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللَّهَ فَاتَّبِعُونِي يُحْبِبْكُمُ اللَّهُ وَيَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ (٣١)» [آل عمران:31]

  « بگو: اگر الله را دوست دارید از من پیروی کنید تا الله نیز دوستتان بدارد و گناهانتان را بیامرزد، و الله آمرزنده ی مهربان است»

الله تعالی می فرماید:« اتَّبِعُوا مَا أُنْزِلَ إِلَيْكُمْ مِنْ رَبِّكُمْ وَلا تَتَّبِعُوا مِنْ دُونِهِ أَوْلِيَاءَ قَلِيلا مَا تَذَكَّرُونَ (٣)»

«از آن چه از جانب پروردگارتان به سوی شما نازل شده پیروی کنید و از اولیا و معبودانی غیر از او پیروی نکنید، واقعاً که شما دیر پند می پذیرید.» [الأعراف:3]

الله تعالی می فرماید:« وَمَا آتَاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَمَا نَهَاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا (٧)» [ الحشر:7] 

« آن چه پیامبر صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّم به شما داد، بگیرید و از آنچه منعتان کرد، باز ایستید.»

الله تعالی می فرماید« وَأَنَّ هَذَا صِرَاطِي مُسْتَقِيمًا فَاتَّبِعُوهُ وَلا تَتَّبِعُوا السُّبُلَ»  [الانعام: 153]

 « و همانا راه راست من همین است، پس از آن پیروی کنید و از راههای (متفرقه) پیروی نکنید»

سُبُل: عبارت از اهواء و شبهات و شهوات حرام و روشهای نو پیدا است. پروردگار، ما را موظف کرده تا پیرو صراط مستقیم، قرآن و سنت صحيح رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّم باشیم.

بر اساس این آیات، پیروی از طریقه ی تیجانی و یا هر طریقه ی دیگر، مانند: شاذلی، قادری و آنچه ساخته و پرداخته ی ذهن بشر است، جایز نیست؛ مگر آنچه که موافق با شرع مطهر اسلام باشد. نه بر این اساس که در فلان طریقه آمده؛ بلکه چون موافق با شریعت اسلامی است.

الله تعالی می فرماید:« لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِمَنْ كَانَ يَرْجُو اللَّهَ وَالْيَوْمَ الآخِرَ وَذَكَرَ اللَّهَ كَثِيرًا (٢١)» [الاحزاب: ٢١] 

« قطعاً برای شما در (رفتار) رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّم سرمشقی نیکوست، برای کسی که به الله و روز واپسین امید دارد و الله را فراوان یاد می کند»

الله تعالی می فرماید:« وَالسَّابِقُونَ الأوَّلُونَ مِنَ الْمُهَاجِرِينَ وَالأنْصَارِ وَالَّذِينَ اتَّبَعُوهُمْ بِإِحْسَانٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ وَأَعَدَّ لَهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي تَحْتَهَا الأنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا ذَلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ (١٠٠)» 

« و پیشگامان نخستین از مهاجرین و انصار و کسانی که به نیکی پیرویشان کردند، الله از ایشان خوشنود و آنها از او خوشنودند، و برای آنان باغ هایی آماده کرده که از پای درختانش نهرها جاری است و همیشه در آنند، این است کامیابی بزرگ.» [التوبه:100]

رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّم می فرماید:« مَنْ أَحْدَثَ فِي أَمْرِنَا هَذَا مَا لَيْسَ مِنْهُ فَهُوَ رَدٌّ»[1]  

« هر کس در دین ما چیزی به وجود آورد که از دين ما نیست، عملش مردود است»  

  پیامبر صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّم می فرماید:«وَمَنْ عَمِلَ عَمَلًا لَيْسَ عَلَيْهِ أَمْرُنَا فَهُوَ رَدٌّ[2]»

  « هر کس عملی انجام دهد که بر اساس دین ما نباشد، عملش مردود است».

رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّم در خطبه ی جمعه فرموده:« أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ خَيْرَ الْحَدِيثِ كِتَابُ اللَّهِ وَخَيْرُ الْهُدَى هُدَى مُحَمَّدٍ وَشَرُّ الْأُمُورِ مُحْدَثَاتُهَا وَكُلُّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ»[3]

« بهترین گفتار، کتاب الهی است و بهترین روش، روش رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّم است؛ بدترین امور، بدعتها هستند و هر بدعتی گمراهي است»

احادیث در این مورد بسیار است. صلاة الفاتح، همان درود و سلام بر پیامبر صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّم است؛ اما الفاظ صلاة الفاتح در احادیث وارد نشده است که می گویند:[ اللهم صل وسلم علی سیدنا محمد الفاتح لما أُغلِق و الخاتم لما سبق، و الناصر الحق بالحق] این الفاظ در احادیث وارد نشده است.

در صحیحین آمده که کعب بن عجره رضی الله عنه روایت می کند که صحابه رضی الله عنهماز رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّم پرسیدند که یا رسول الله! الله تعالی به امر نموده که بر شما درود بفرستیم، چگونه بر شما درود بفرستیم؟ پیامبر صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّم فرمودند: قُولُوااللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ كَمَا صَلَّيْتَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ وَعَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ اللَّهُمَّ بَارِكْ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ كَمَا بَارَكْتَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ وَعَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ»[4]

همچنین در صحیح بخاری و مسلم از أبی حمید الساعدی رضی الله عنه روایت که رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّم فرمودند:« قُولُوا اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَأَزْوَاجِهِ وَذُرِّيَّتِهِ كَمَا صَلَّيْتَ عَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ وَبَارِكْ عَلَى مُحَمَّدٍ وَأَزْوَاجِهِ وَذُرِّيَّتِهِ كَمَا بَارَكْتَ عَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ»[5]

در حدیث سوم مسلم در صحیحش از أبی مسعود انصاری رضی الله عنه روایت است که رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّم فرمود: «قُولُوا اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ كَمَا صَلَّيْتَ عَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ وَبَارِكْ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ كَمَا بَارَكْتَ عَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ فِي الْعَالَمِينَ إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ»[6]

اما صلاة الفاتح گرچه از نظر معنی، دارای معنای صحیحی است؛ اما ترک نمودن شیوه ای که پیامبر صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّم به آن امر نموده و اختیار شیوه ای دیگر بجا و مناسب نیست. هر چند که لفظ[الفاتح لما أُغلِق] دارای معنای مبهمی است که بعضی از هوا پرستان از آن معنای غیر صحیحی مراد می گیرند. والله ولی التوفیق

 شیخ ابن باز – مجلة البحوث- شماره(39)، ص(145-148)
--------------------------------------------------------------------------------
[1]  بخاری (2697) ، مسلم (1718) (171)
[2] مسلم (1718-18)
[3] مسلم (868 )
[4] بخاری (3370) 