د و آله وصحبه وسلم 

فتاوای انجمن دائم پژوهشهای علمی و افتا (18/427)[13] حکم نکاح متعه یا ازدواج موقت

س: نظر دین اسلام در مورد نکاح متعه چیست؟

ج: نکاح متعه حرام و باطل است؛ به دلیل روایتی که بخاری و مسلم از علی ابن ابی طالب رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ نقل نموده اند که رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ در زمان فتح خیبر از نکاح متعه و خوردن گوشت خرهای اهلی نهی فرمودند.[1] در روایتی آمده است که پیامبرصَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ از متعه زنان در فتح خیبر نهی فرمودند.

خطابی می گوید:[2] به اجماع مسلمانان ازدواج موقت حرام است؛ مگر نزد بعضی از شیعه، و این قول شیعه بر خلاف اصول آنان است که می گویند: در مسائل اختلافی مرجع، قول علی رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ است. در روایتی صحیح از علی رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ نقل است که نکاح متعه منسوخ است. بیهقی از جعفر بن محمد نقل می کند که از ایشان در مورد نکاح متعه سؤال شد، فرمود: متعه، عین زنا است.

 مسلم در صحیح خویش از سبره بن معبد الجهنی رَضِيَ اللَّهُ عَنْه ُنقل می کند که پیامبرصَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ فرمود: [إني قد كُنْتُ قَدْ أَذِنْتُ لَكُمْ فِي الاسْتِمْتَاعِ مِن النِّسَاءِ، وَإِنَّ اللَّهَ قَدْ حَرَّمَ ذَلِكَ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ، فَمَنْ كَانَ عِنْدَهُ مِنْهُنَّ شَيْءٌ فَلْيُخَلِّ سَبِيلَهُ، وَلا تَأْخُذُوا مِمَّا آتَيْتُمُوهُنَّ شَيْئًا][3]

 [من در مورد نکاح متعه -ازدواج موقت- به شما اجازه داده بودم واز این به بعد تا قیامت، الله تعالی آن را حرام قرار داده است؛ بنابراین چنانچه کسی از شما همسری با عقد متعه-ازدواج موقت- در اختیار دارد او را رها سازد، و آنچه را که به زنان داده اید باز پس نگیرید] 

 وبالله التوفيق، و صلي الله علي نبينا محمد و آله وصحبه وسلم 

فتاوای انجمن دائم پژوهشهای علمی و افتا (18/440)
--------------------------------------------------------------------------------
[1] « موطاً مالک»2/542(1129) احمد (1/142،103،79) بخاری(4216) ومسلم(1407).  
[2] ( فتح الباری(9/173) ( با اندک تفاوتی.
[3] ( این روایت با همین الفاظ- متن عربی- از سبرة الجهني رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ  در مسند احمد آمده(2/406،405) بخاری(4216) مسلم(1406) – (21) لفظ حديث از مسلم است. [14] پاسخ به یک اشکال در مورد ازدواج موقت

س: در بعضی از کتاب ها خوانده ام که متعه حلال است بدلیل این آیه:[ فَمَا اسْتَمْتَعْتُمْ بِهِ مِنْهُنَّ فَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ][نساء: 24]

نكاح متعه بعد از وفات رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ توسط عمر رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حرام شد. خلیفه چهارم علی رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ می گفت:( اگر عمررَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ متعه را حرام نمی کرد، احدی مرتکب زنا نمی شد، مگر انسان شقی و بدبخت.) لطفاً در این مورد توضیح دهید؟

ج: بله، متعه در ابتدای اسلام جایز بود؛ زیرا مسلمانان تازه به اسلام گرویده بودند، به منظور تألیف قلوب و جلب توجه آنان متعه حلال بود، سپس رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ در «یوم الفتح» متعه را برای همیشه و تا قیامت حرام اعلام نمود.[1]

عمر رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ متعه – ازدواج موقت- را حرام ننمود، بلکه از طرف رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ حرام شده بود. اما این مسئله ای که شما خوانده ايد، برخی در آن به اشتباه رفته اند و آن این که عمر رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ از متعه ي حج- حج تمتع- نهی نمودند؛ نه متعة النساء يا همان ازدواج موقت؛ زيرا ازدواج موقت يا متعه در زمان پيامبرصَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ ممنوع شده بود. 

اما گفته ای که به علی رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ نسبت داده اند، از دروغهاي روافض است و علی رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ چنین چیزی نگفته اند.

 آیه24 سوره نساء در مورد نکاح و ازدواج دایم است و منظور از کلمه «اجور» در آیه مهریه است. اجور به معناي مهور است كه مترادف يكديگر هستند.

 شیخ ابن جبرین- فتاوی اسلامیة: جمع وترتیب از محمد المسند(3/234)
--------------------------------------------------------------------------------
[1] (مسلم1406)[99]حکم گفتن اين جمله (قدرت الله، این طور خواست!) چیست؟

س: حکم گفتن: (قدرت الله این‌طور خواست) و این خواست تقدیر بود، چیست؟

ج: گفتن: (قدرت الله این‌طور خواست) درست نیست، چون مشيت اراده است و قدرت معنا است، معنا دارای هیچ اراده‌ای نیست و این اراده کننده است که اراده می‌کند و مشیت از آن کسی است که می‌خواهد، البته می‌توان گفت: حکمت الله تعالی چنین و چنان اقتضا کرده است و یا هرگاه چیزی که اتفاق افتاد، می‌توانیم درباره‌ي آن بگوییم: این قدرت الله است. یعنی: به تقدیر او تعالی اتفاق افتاده است، همان‌طور که می‌توان گفت: این خلقت الله تعالی است یعنی: مخلوق الله است، لیکن نسبت امری که مقتضی کاری اختیاري است به قدرت، جایز نیست. مانند: این‌که می‌گویند: (تقدیر این‌گونه خواسته بود) این نیز جایز نیست چون تقدیر و قدرت دو چیز معنوی هستند و هیچ خواست و اراده‌ای ندارند و فقط فرد قادر و مقدّر کننده، دارای اراده است.(و الله اعلم)

 شیخ ابن عثیمین مجموع فتاوی و رسائل (3/114)[15] حکم نکاح با نیت طلاق

س1: شخصی از طرف یکی از ارگانها ناچار می شود به خارج سفر کند در آنجا به منظور حفظ عفت و پاکی خویش تصمیم می گیرد در مدت اقامتش با یک خانم ازداج نموده و هنگام برگشت او را طلاق دهد، البته بدون این که خانم را در جریان موضوع طلاق قرار دهد، آیا این کار جایز است یا خیر؟

ج: نکاح با نیت طلاق از دو حالت خارج نیست: حالت اول اين که تعيين مدت از ابتدا هنگام عقد ذکر می شود که این خانم را به مدت یک ماه، یک سال یا تا پایان درسش یا کارش به عقد خویش در می آورد؛ چنین نکاحی دقیقاً مانند متعه- ازدواج موقت- است و از نظر شرعی حرام است. 

حالت دوم این که: مردی زنی را با این نیت به عقد خویش در می آورد که پس از مدتی معین او را طلاق می دهد؛ البته هنگام ایجاب و قبول و شرائط ضمن عقد، موضوع طلاق را به هیچ عنوان ذکر نمي كنند یا به عنوان شرط مطرح نمی کنند؛ قول مشهور مذهب حنبلی این است که این کار حرام است و عقد فاسد است؛ زیرا علمای حنابله می گویند آنچه را انسان در قلب خود اراده کند مانند این است که شرط نموده است (إنَّ المنوی کالمشروط)؛ زیرا رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ فرموده است:[ إِنَّمَا الْأَعْمَالُ بِالنِّيَّاتِ وَإِنَّمَا لِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى][1]

[همانا اعمال به نيتها بستگي دارد. و هر كس مطابق با نيتش رفتار مي شود.] 

این موضوع همانند مسئله ي «حلاله» است که شخصی زن مطلقه اي را نکاح می کند تا براي شوهر اولش حلال شود (زیرا زنی که شوهرش او را سه طلاق داده است، شوهر اول برای همیشه حرام است و نمی تواند با او عقد مجدد ببندد؛ مگر این که این زن با مرد دیگری ازدواج نمايد. پس از طلاق دو باره می تواند با همسر اولش ازدواج نماید.)

این نکاح فا