ره 
و گسترش تمدن مادي جديد غرب براين بلاد و ارتباط دادن شان به كاروان غرب داخل شود.
-تأثير  اين حركت در همه جا يكسان نيست در مصر، بلاد شام، تركيه، اندونوزيا و المغرب عربي تأثير  اين حركت خيلي به وضاحت به چشم ميرسد و بعد از اين كشورها در سائر بلاد اسلامي و شرقي كم وكاست مظاهر اين حركت ديده ميشود.
مراجــع:
1-حصوننا مهدده من داخلها           د.محمد محمد حسين - مؤسسة الرسالة –
                                          بيروت- ط7-1402هـ1982م.
2-العالم الاسلام والمكايد الدوليه        فتحي يكن –مؤسسه الرساله -بيروت –ط2
   خلال القرن الرابع عشر الهجري      -1403هـ1983م. 
3-الاتجاهات الوطنية في الادب          د.محمد محمد حسين –دار الارشاد-بيروت-
   المعاصر                                طبع عام- 1389هـ1970م.
4-الاسلام والحضارت الغربية           د.محمد محمد حسين-مؤسسة الرسالة - 
                                          بيروت -ط5-1402هـ1982م.
5-شبهات التغريب في غزو             انور جندي-المكتب الاسلامي-بيروت –
   الفكر الإسلامي                      طبع عام-1398هـ1978م.
6-يقظة الفكر العربي                    انور جندي-مطبعه زهران-القاهره- 
                                          1972م.
7-تحرير المرأه                            قاسم امين –ط2- مطبعه روز  اليوسف  
                                          – 1941م.
8-زعماء الاصلاح في العصر             احمد امين- ط1- مطبعه مكتبه  النهضة 
    الحديث                               المصرية- 1948م.
9-تاريخ الدعوة الى العامية و            دكتوره نفوسه زكريا- دار الثقافة 
و آثارها  في مصر                        بالإسكندريه- 1383هـ/1964م. 
10-حاضر العالم الإسلامي              لوثروب ستودارد- ترجمه عجاج 
                                          نويهض و تعليق شكيب ارسلان –مصر – 
                                          1343هـ/1925م)
11-الغارة على العالم الإسلامي          أ. ل. شاتلية- ترجمه مساعد اليافي و محب
                                          الدين الخطيب – مصر- 1350هـ.                                           
12-مستقبل الثقافة في مصر             طه حسين- مصر- 1944م.
13-اليوم و الغد                         سلامة موسى- مصر- 1927م.
14-إلى اين  يتجه الاسلام               هـ. أ. ر. جب- ط لبنان-1932م.
مراجع بيگانه:
Islam Modern Hisory: W. C. Smih, Princeton University. Press New Jercy 1957.1-
2-Whither Islam? H. A. R. Gibb London 1932
3-Arabic Thought in the Liberal Age: A. Hourani, Oxford 1962.
4-Egypt since Cromer: Lord Loyd London 1933
Modern Egypt the Earl of Cromer: Lodon 1911..5-

6- Great Britain Egypt ( F. W. Polson Newmen 1928).
7- Reports by His Majesty s Agent and Consul General on the Finances, Adminsistration and condition of Egypt and the Soudan.

 
تنصـير
تعريف:
تنصير يك حركت ديني، سياسي و استعماري است كه بعد از شكست جنگ هاي صليبـي شروع به ظهور نمود، هدفش نشر نصرانيت ميان ملتهاي مختلف در كشورهاي سوم، خصوصا ميان مسلمين ميباشد، تا باشد كه سيطره اش بر اين اقوام و كشورها استحكام يابد.
تأسيس و اشخاص برازنده:
-ريمون لول: اولين نصراني است كه بعد از عقيم شدن جنگهاي صليبـي شروع به تبشير و دعوت به سوي نصرانيت نمود، وي لغت عربي را خيلي به مشكل آموخت، بعد از آن شروع به رفت و آمد در بلاد شام و مناقشه با علماء مسلمين نمود.
-در قرن پانزدهم و در اثناء اكتشافات برتقالي مبشرين كاتوليك به افريقا داخل شدند. خيلي بعد از آن رساله هاي تبشيري پروتستاني انگليسي، آلماني، و فرانسوي قدم به ورود نهاد.
-بيتر هيلنغ: در همين وقتهاي نزديك با مسلمانان سواحل افريقا مناظره و مناقشه مينود.
-البارون دوبيتز: سال 1664م نصارى را به ايجاد يك دانشكده كه مركز تعليم دعوت به مسحيت باشد تشويق كرد.
-مستركارى : كه در اواخر قرن هجدهم و اوائل قرن نوزدهم ظهور نمود از اسلاف خود در كار دعوت و تبشير سبقت جست.
-هنري مارتن مبشر(ت1812م) در روان كردن مبشرين به بلاد آسياي غربي مزيت خاصي داشت وي تورات را به زبان هاي : هندي، فارسي، وارمني ترجمه نموده بود.
-سال 1795م (گروه تبشيري لندن) تأسيس گرديد و در عقب آن گروه هاي ديگري در اسكوتلند و نيورك تشكيل شد.
- در سال 1819م جمعيت كليساي پروتستاني باقبطي هاي مصر توافق نموده يك گروه ارسالي تشكيل داده نشر انجيل را در افريقا به عهده ايشان سپرد.
-دافيد ليفنستون ( 1813-1873م) : وي يك جهان گرد بريطانيائي بود كه در وسط آفريقا زياد گشت و گذار كرده بود، وي پيش از اين كه كشف كننده باشد مبشر بود.
-در سال 1849م فرستادن گروه هاي تبشيري به سوي بلاد شام شروع گرديد كه همين گروه ها تقسيم مناطق را نيز به عهده داشتند.
-در سال 1855م گروه ( جوانان مسيحي) از انگليس وامريكا تأسيس شد كه وظيفه و رسالت مهم آن داخل كردن ملكوت مسيح – چنانچه گمان ميكنند-در ميان جوانان بود.
-در سال 1895م گروه ( اتحاد طلبه مسيحي در جهان ) تشكيل گرديد، رسالت اين گروه بررسي احوال  شاگردان در تمام مناطق و نشر روح محبت در ميان شان بود ( مراد از محبت تبشير به نصرانيت است).
-صـموئيل زويـمر : وي رئـيس ارساليات تبشير عربي در بحرين و رئيس گروه
 هاي تنصيري در شرق ميانه بود، ادارهء مجله انگليسي العالم الإسلامي را، كه سال1911م تأسيس نموده بود وتا حال از هارتيفورد نشر ميشود نيز سرپرستي ميكرد سال 1890م به بحرين داخل شد و از سال 1894م به بعد كليساي اصلاحي امريكائي امكانات كامل در خدمت وي گذاشت ونتائج كاري را كه گروه زويمر انجام داده بود تبارزداد، اين كار در اجتماع طبيبان در منطقه خليج انجام  يافت و در تعقيب آن نمائشگاهائي در بحرين، كويت، مسقط و عمان تأسيس گرديد، همين زويمر از جملهء بزرگترين اركان تنصير در عصر جديد به شمار ميرود.
-كنث كراج: جانشين صموئيل در رياست مجله العالم الإسلامي، وي مدتي به تدريس در دانشگاه امريكايى در قاهره  مشغول بود، و رئيس بخش لاهوت مسيحي در هارتيفورد امريكا، كه معهد مبشرين بشمارميرود، نيز بود، از جملهء كتابهايش (دعوة المئذنة ) است كه سال 1956م به نشر رسيد.
-لويس ماسينيون : سرپرستي تنصير و تبشير را در مصر به عهده داشت ، وي عضو انجمن لغت عربي در قاهره بود، همچنان به حيث وزير مشاور در امور شمال افريقا در وزارت مستعمرات فرانسه ايفاي وظيفه مينمود .
-دانيال بلس: وي ميگويد: «دانشكدهء روبرت در استانبول ( دانشگاه امريكائي فعلي) دانشكدهء مسيحي است، كه در هيچ ناحيه اش پنهان كاري نيست  نه در تعليمش و نه در روحيه ايكه براي طلابش آماده ميسازد، زيرا مؤسس آن مبشر بود و تاامروز نيز رياست آن را مبشرين به دوش دارند».
-الأب شانـتور: زمان طويلي در ايام قيام فرانسوي رئيس دانشكـدهء عيسوي در 
بيروت بود.
-مستر نبروز: سرپرستي دانشگاه امريكائي بيروت را سال 1948م بدوش داشت، وي ميگويد: «به دليل، ثابت شده كه تعليم بزرگترين وسيله اي بوده كه مبشرين امريكائي در راه تنصير سوريه و لبنان از آن استفاده كرده اند.
-دون هك كري: وي بزرگترين شخصيت در مجلس تبشيري لوزان سال 1974م بود، وي پروتستاني است كه مدت بيست سال را به حيث مبشر در پاكستان كار كرده است، و از جملهء شاگردان مدرسهء تبشير عالمي فلر بود، و بعد از مجلس تبشيري كولورادو  1978م به حيث مدير معهد صموئيل زويمر كه داراي مركز نشر و توزيع  دراسات امور تنصير مسلمين بود، تعيين گرديد، اين مركز، كه كورس هاي