جديد، وأنا فيما تعمل‌ غدا عليك‌ شهيد، فاعمل‌ في‌ خيرا أشهد لك‌ به‌ غدا، فإني‌ لو قد مضيت‌ لم‌ ترني‌ أبدا. ويقول‌ الليل‌ مثل‌ ذلك: هيچ‌ روزي‌ بر فرزند آدم‌ نمي‌آيد مگر اين‌كه‌ چنين‌ ندا مي‌كند: اي‌ فرزند آدم‌! من‌ آفرينش ‌جديدي‌ هستم‌ و من‌ در آنچه‌ كه‌ عمل‌ مي‌كني‌، فردا بر تو گواه‌ مي‌باشم‌ پس‌ در من ‌عمل‌ خير انجام‌ بده‌ تا فرداي‌ قيامت‌ به‌نفع‌ تو گواهي‌ بدهم‌ زيرا آن‌گاه‌ كه‌ من‌ رفتم ‌ديگر هرگز و براي‌ هميشه‌ مرا نمي‌بيني‌. و شب‌ نيز مانند اين‌ سخن‌ را مي‌گويد».
آيه  23
‏متن آيه : ‏
‏ وَذَلِكُمْ ظَنُّكُمُ الَّذِي ظَنَنتُم بِرَبِّكُمْ أَرْدَاكُمْ فَأَصْبَحْتُم مِّنْ الْخَاسِرِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و همين‌ گمانتان‌ كه‌ به‌ غلط در باره‌ پروردگارتان‌ برديد، بود كه‌ شما را هلاك‌ كرد» يعني‌: گمانتان‌ به‌ اين‌كه‌ خداوند (ج) بسياري‌ از اعمالتان‌ را نمي‌داند، بود كه‌ شما را بر ارتكاب‌ معصيت‌ جري‌ و جسور گردانيد لذا در ارتكاب‌ گناه‌ شتاب‌ كرديد و همين‌ امر شما را هلاك‌ گردانيد و به‌ دوزخ‌ در افگند «و از زيانكاران‌ شديد» در دنيا و آخرت‌.
در حديث‌ شريف‌ به‌ روايت‌ جابربن‌ عبداللهك آمده‌ است‌ كه‌ رسول‌‌خدا‌ص فرمودند: «لا يموتن‌ أحد منكم‌ إلا و هو يحسن‌ بالله‌ الظن‌ فإن‌ قوما قد أرداهم‌ سوء ظنهم‌ بالله‌، فقال ‌الله‌ تعالي‌:  (‏ وَذَلِكُمْ ظَنُّكُمُ الَّذِي  ‌...) : هرگز يكي‌ از شما نميرد، جز اين‌كه‌ به‌ خداوند (ج) گمان‌ و انديشه‌ نيك‌ مي‌پروراند زيرا سوءظن‌ گروهي‌ به ‌خداوند (ج)، آنان‌ را هلاك‌ گردانيد پس‌ خداوند (ج) فرمود: و اين‌ گمانتان‌ كه ‌به‌ غلط در حق‌ پروردگار خويش‌ انديشيديد، شما را هلاك‌ گردانيد، در نتيجه‌ از زيانكاران‌ شديد». 
علما گفته‌اند؛ گمان‌ بر دو قسم‌ است‌:
1 ـ گمان‌ نيك‌: و آن‌ اين‌ است‌ كه‌ انسان‌ نسبت‌ به‌ خداي‌ عزوجل‌، رحمت‌ و فضل‌ و احسانش‌ را گمان‌ داشته‌ باشد. چنان‌كه‌ خداوند (ج) در حديث‌ شريف‌ قدسي ‌مي‌فرمايد: «أنا عند ظن‌ عبدي‌ بي‌: من‌ در نزد گمان‌ بنده‌ خويش‌ در حق‌ خود هستم‌».
2 ـ گمان‌ زشت‌ و ناپسند: و آن‌ اين‌ گمان‌ در مورد خداوند (ج) است‌ كه‌ او به ‌بعضي‌ از افعال‌ علم‌ ندارد.
حسن‌ بصري‌ مي‌گويد: «مردمي‌ هستند كه‌ آرزوهاي‌ خام‌ چنان‌ سرگرم‌ و غافلشان‌ كرده‌ است‌ كه‌ چون‌ از دنيا بيرون‌ روند، در حالي‌ بيرون‌ مي‌روند كه‌ هيچ‌ ثوابي‌ندارند. يكي‌ از آنها مي‌گويد: من‌ به‌ پروردگارم‌ گمان‌ و انديشه‌ نيك‌ مي‌پرورانم‌ و باكي‌ ندارم‌ كه‌ چه‌ مي‌كنم‌ زيرا پروردگارم‌ بخشايشگر و آمرزگار است‌! درحالي‌كه ‌او دروغ‌ گفته‌ است‌ زيرا اگر به‌ پروردگار خويش‌ گمان‌ نيك‌ مي‌داشت‌، يقينا عمل ‌نيك‌ هم‌ انجام‌ مي‌داد. آن‌گاه‌ اين‌ آيه‌ را تلاوت‌ كرد».
 
آيه  24
‏متن آيه : ‏
‏ فَإِن يَصْبِرُوا فَالنَّارُ مَثْوًى لَّهُمْ وَإِن يَسْتَعْتِبُوا فَمَا هُم مِّنَ الْمُعْتَبِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«پس‌ اگر صبر كنند» و بر عذاب‌ شكيبايي‌ ورزند، اين‌ صبر و شكيبايي‌ هيچ‌ به ‌دردشان‌ نمي‌خورد زيرا «جايگاهشان‌ در آتش‌ است» و هرگز آنها را از آن‌ بيرون‌ رفتي‌ نيست‌ «و اگر بخشايش‌ طلبند، از بخشودگان‌ نيستند» يعني‌: اگر درخواست‌ كنند كه‌ به‌سوي‌ آنچه‌ كه‌ در دنيا دوست‌ دارند برگردانيده‌ شوند، برگردانيده ‌نمي‌شوند زيرا سزاوار اين‌ بازگشت‌ نيستند و اگر طالب‌ رضا و عفو الهي‌ بشوند، نيز اين‌ عفو برايشان‌ صادر نمي‌شود بلكه‌ آنها ناگزير بايد دوزخ‌ را تحمل‌ كنند.
در حديث‌ شريف‌ آمده‌ است‌: «ولا بعد الموت‌ من‌ مستعتب‌» يعني‌: بعد از مرگ‌، هيچ‌ معذرت‌خواهي‌ و طلب‌ بخشايشي‌ نيست‌ زيرا آخرت‌ سراي‌ جزاست‌ و در آن ‌عملي‌ در كار نمي‌باشد.
 
	آيه  25
‏متن آيه : ‏
‏ وَقَيَّضْنَا لَهُمْ قُرَنَاء فَزَيَّنُوا لَهُم مَّا بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ وَحَقَّ عَلَيْهِمُ الْقَوْلُ فِي أُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِن قَبْلِهِم مِّنَ الْجِنِّ وَالْإِنسِ إِنَّهُمْ كَانُوا خَاسِرِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و براي‌ آنان‌ همنشيناني‌ را برگماشتيم» يعني‌: بر آنان‌ همنشيناني‌ را از شياطين‌ به ‌عنوان‌ دوستاني‌ صميمي‌ و همراز مسلط كرديم‌ تا آنان‌ را گمراه‌ كنند «پس‌ آن ‌همنشينان‌ آنچه‌ را پيش‌ رويشان‌ است» از امور دنيا و شهوات‌ آن‌ «برايشان‌ آراسته‌ جلوه‌ دادند» و آنها را به‌ ارتكاب‌ معاصي‌ و نافرماني‌هاي‌ خداوند (ج) واداشتند «و» آراستند برايشان‌ «آنچه‌ را پشت‌ سر آنان‌ بود» يعني‌: برايشان‌ آينده‌ شان‌ از امور آخرت‌ را نيز آراستند و گفتند: نه‌ رستاخيزي‌ در كار است‌ و نه‌ حسابي‌، نه ‌بهشت‌ و نه‌ دوزخي‌ «و بر آنان‌ قول» يعني‌: وعده‌ عذاب‌ «ثابت‌ شد» و آن‌ اين ‌فرموده‌ خداوند (ج) است‌:  ( لأَمْلأنَّ جَهَنَّمَ مِنَ الْجِنَّةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ ‏): (قطعا جهنم‌ را از جنيان‌ و انسانها پر مي‌كنم) «هود/119». «در امت‌هايي» يعني‌: وعده‌ عذاب‌ در جمله‌ امتهاي‌ كافري‌ «كه‌ پيش‌ از آنان‌ ـ از جن‌ و انس‌ ـ گذشتند» بر كفر و به‌مانند اعمال‌ اينان‌ عمل‌ كردند، بر آنان‌ ثابت‌ شد «هرآينه‌ آنان‌ زيانكار بودند» با تكذيب‌ وافعال‌ بد خويش‌ و هيچ‌ سودي‌ هم‌ نبردند.
 
آيه  26
‏متن آيه : ‏
‏ وَقَالَ الَّذِينَ كَفَرُوا لَا تَسْمَعُوا لِهَذَا الْقُرْآنِ وَالْغَوْا فِيهِ لَعَلَّكُمْ تَغْلِبُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و كافران‌ گفتند: به‌ اين‌ قرآن‌ گوش‌ ندهيد» يعني‌: برخي‌ از كافران‌ به‌ برخي‌ ديگر گفتند: به‌ قرآني‌ كه‌ پيامبر و مؤمنان‌ مي‌خوانند، گوش‌ فراندهيد «و در اثناي‌ خواندن‌ آن‌ سخنان‌ بيهوده‌ بگوييد» يعني‌: با گفتن‌ سخنان‌ بيهوده‌ و باطل‌، با قرآن‌ معارضه ‌كنيد. يا صداي‌ خود را در اثناي‌ خواندن‌ آن‌ بلند كنيد تا خواننده‌ آن‌ مشوش‌ گردد و نفهمد كه‌ چه‌ مي‌خواند. يا در اثناي‌ تلاوت‌ آن‌ ـ با كف ‌زدن‌ و جيغ‌ و داد كشيدن‌ و همهمه‌ و هياهو ـ غوغا به‌پا كنيد تا قرائت‌ قرآن‌ نامفهوم‌ گردد و كسي‌ از آن‌ چيزي‌ نفهمد «باشد كه‌ غالب‌ شويد» بر آنان‌ در قرائتشان‌ لذا از خواندن‌ قرآن ‌بازايستند و سكوت‌ كنند.
 
	آيه  27
‏متن آيه : ‏
‏ فَلَنُذِيقَنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا عَذَاباً شَدِيداً وَلَنَجْزِيَنَّهُمْ أَسْوَأَ الَّذِي كَانُوا يَعْمَلُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و قطعا به‌ كافران‌ عذابي‌ سخت‌ مي‌چشانيم» اين‌ تهديد و هشداري‌ به‌ تمام‌ كفار از جمله‌ به‌ گويندگان‌ سخن‌ فوق‌ است‌ «و حتما آنان‌ را به‌حسب‌ بدترين‌ آنچه‌ مي‌كردند، جزا مي‌دهيم» يعني‌: قطعا آنها را در آخرت‌ برحسب‌ جزاي‌ زشت‌ترين ‌اعمالي‌ كه‌ در دنيا كرده‌اند