ند و اين‌ شعار در آنجا زمينه‌ ظهور نداشت‌».
«و خريد و فروش‌ را رها كنيد» يعني: در هنگام‌ شنيدن‌ اذان‌ جمعه‌، معامله‌ خريد و فروش‌ را ترك‌ كنيد. البته‌ ساير معاملات‌ نيز به‌ معامله‌ خريد و فروش‌ ملحق‌ مي‌شود پس‌ ذكر اختصاصي‌ «خريد و فروش‌» براي‌ آن‌ است‌ كه‌ اين‌ معامله‌ از مهمترين‌ اعمال‌ مربوط به‌ اسباب‌ كسب‌ معيشت‌ است‌ كه‌ شخص‌ در روز به‌ آن ‌مشغول‌ مي‌شود لذا اين‌ معني‌ مفيد ترك‌ تمام‌ انواع‌ تجارت‌ و معاملات‌ ديگر نيز مي‌باشد. بنابراين‌، چون‌ در روز جمعه‌ مؤذن‌ براي‌ نماز اذان‌ گفت‌، هيچ‌ نوع‌ خريدو فروش‌ و معامله‌اي‌ روا نيست‌. با اين‌ وجود، احناف‌ و شافعي‌ها برآنند كه‌ هرچند معامله‌ در اين‌ وقت‌ شرعا حرام‌ است‌ اما چنانچه‌ معامله‌اي‌ انجام‌ گرفت‌، آن‌ معامله‌ صحيح‌ است‌ و منعقد مي‌شود زيرا نهي‌ و حرمت‌ متوجه‌ نفس‌ معامله‌ نيست‌ بلكه ‌نهي‌ به‌ خاطر غفلت‌ از فرض‌ الهي‌ مي‌باشد. اما در نزد حنبلي‌ها و مالكي‌ها آن ‌معامله‌ صحيح‌ نيست‌ و فسخ‌ است‌. «اين» شتافتن‌ به‌سوي‌ ذكر خدا(ج) وفروگذاشتن‌ خريد و فروش‌ «برايتان‌ بهتر است» يعني: بهتر از انجام ‌دادن‌ معامله‌ و فروگذاشتن‌ سعي‌ به‌سوي‌ نماز است‌ زيرا بر امتثال‌ فرمان‌ خدا(ج)  اجر و جزاي ‌بزرگي‌ مترتب‌ مي‌باشد؛ «اگر مي‌دانيد» يعني: اگر از اهل‌ علم‌ و دانايي‌ هستيد، مسلما اين‌ حقيقت‌ بر شما پنهان‌ نمي‌ماند كه‌ شتافتن‌ به‌سوي‌ نماز براي‌ شما بهتر از معامله‌ و داد و ستد است‌.
 
سوره جمعة آيه  10
‏متن آيه : ‏
‏ فَإِذَا قُضِيَتِ الصَّلَاةُ فَانتَشِرُوا فِي الْأَرْضِ وَابْتَغُوا مِن فَضْلِ اللَّهِ وَاذْكُرُوا اللَّهَ كَثِيراً لَّعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و چون‌ نماز گزارده‌ شد» يعني: چون‌ نماز را تمام‌ كرديد و از اداي‌ آن‌ فارغ‌ شديد «در زمين‌ پراكنده‌ شويد» براي‌ تجارت‌ و معامله‌ و كاروباري‌ كه‌ بدان‌ در امر گذران‌ زندگي‌تان‌ نياز داريد. خاطرنشان‌ مي‌شود كه‌ امر در اينجا مفيد اباحت‌ است ‌نه‌ وجوب‌ و حجتي‌ است‌ براي‌ كساني‌ كه‌ هر امري‌ را بعد از نهي‌ براي‌ اباحت‌ مي‌دانند. «و از فضل‌ الله طلب‌ كنيد» يعني: از رزق‌ وي‌ كه‌ بدان‌ بر بندگانش‌ تفضل‌و انعام‌ كرده‌ است‌ و از فوايد و منافع‌ معاملات‌ و كسب‌ و كار طلب‌ كنيد «و خداوند را بسيار ياد كنيد» در اثناي‌ خريد و فروش‌ و معامله‌ پس‌ خدا(ج)  را فراموش‌ نكرده‌ و او را با شكرگزاري‌ و سپاس‌ در قبال‌ خير دنيوي‌ و اخروي‌اي‌ كه‌ به‌سوي‌ آن ‌هدايتتان‌ كرده‌ است‌، بسيار ياد كنيد و نيز او را ياد كنيد، به‌ وسيله‌ اذكاري‌ كه‌ شمارا به‌ وي‌ نزديك‌ مي‌كند؛ چون‌ گفتن‌ حمد، تسبيح‌، تكبير، استغفار و مانند اينها «تا رستگار شويد» به‌ خير دنيا و آخرت‌. در حديث‌ شريف‌ آمده‌ است: «من‌ دخل ‌سوقاً من‌ الأسواق‌ فقال: لاإله‌ إلاالله‌ وحده‌ لاشريك‌ له‌ له‌ الملك‌ وله‌ الحمد وهو علي‌ كل ‌شي‌ قدير، كتب‌ الله‌ له‌ ألف‌ ألف‌ حسنة ومحا عنه‌ ألف‌ ألف‌ سيئة: هر كس‌ به‌ بازاري‌ از بازارها درآيد و بگويد: لااله‌الاالله‌ وحده‌ لاشريك‌ له‌ له‌ الملك‌ وله‌ الحمد، وهو علي‌ كل ‌شي‌ قدير، خداوند براي‌ او هزارهزار حسنه‌ مي‌نويسد و از او هزار هزار گناه‌ را محو مي‌كند».
و به‌ مناسبت‌ اهميت‌ نماز جمعه‌ بعضي‌ از احكام‌ و امور مربوط به‌ جمعه‌ را در اينجا نقل‌ مي‌كنيم:
1 ـ به‌ دليل‌ اين‌ آيه‌ اداي‌ نماز جمعه‌ بر هر مسلماني‌ فرض‌ عين‌ است‌ و اين‌ رأي‌ جمهور امت‌ و جمهور ائمه‌ مي‌باشد و نيز به‌ دليل‌ اين‌ حديث‌ شريف: «لينتهين‌ أقوام‌ عن‌ ودعهم‌ الجمعات‌ أو ليختمن‌ الله‌ علي‌ قلوبهم‌، ثم‌ ليكونن‌ من‌ الغافلين: بايد گروه‌هايي‌ از ترك‌ نمازهاي‌ جمعه‌ دست‌ بردارند، در غير آن‌ خداي‌ عزوجل‌ بر دلهايشان‌ مهر مي‌نهد، سپس‌ به‌ طور قطع‌ از غافلان‌ مي‌شوند». همچنين‌ در حديث‌ شريف‌ آمده‌ است: «من‌ ترك‌ الجمعة‌ ثلاث‌ مرات‌ تهاونا بها، طبع‌ الله‌ علي‌قلبه: هر كس‌ جمعه‌ را از روي‌ سبك‌ گرفتن‌ و سهل‌انگاري‌ سه‌ بار ترك‌ كند، خداوند(ج) بر دلش‌ مهر مي‌گذارد». شايان‌ ذكر است‌ كه‌ خطاب: (‏ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا)اجماعا مخصوص‌ به‌ مكلفين‌ است‌ بنابراين‌ بيماران‌، اشخاص‌ زمين‌گير، مسافران‌، بردگان‌، زنان‌، نابينايان‌ و پيرمرداني‌ كه جز با راهنما به‌ راه‌ رفته ‌نمي‌توانند ـ در نزد ابوحنيفه‌ ـ مكلف‌ به‌ انجام‌ آن‌ نيستند.
2 ـ رفتن‌ به‌ نماز جمعه‌ در اول‌ وقت‌ به‌طور زودهنگام‌ مستحب‌ است‌ زيرا در حديث‌ شريف‌ آمده‌ است‌ كه‌ رسول‌ خدا ص و مسلمانان‌ در اول‌ وقت‌ به‌ نماز جمعه ‌مي‌رفتند و غذاي‌ چاشت‌ (نهار) را تناول‌ نمي‌كردند مگر بعد از اداي‌ آن‌. همچنين ‌در حديث‌ شريف‌ آمده‌ است: «هر كس‌ در روز جمعه‌ غسل‌ جمعه‌ كند سپس‌ در ساعت‌ اول‌ به‌ نماز برود، گويي‌ شتري‌ را قرباني‌ كرده‌ است‌ و هر كس‌ در ساعت ‌دوم‌ به‌ نماز جمعه‌ برود، گويي‌ گاوي‌ را قرباني‌ كرده‌ است‌ و هر كس‌ در ساعت ‌سوم‌ به‌ نماز جمعه‌ برود، گويي‌ قوچ ‌شاخ‌داري‌ را قرباني‌ كرده‌ است‌ و هر كس‌ در ساعت‌ چهارم‌ به‌ نماز جمعه‌ برود، گويي‌ مرغ‌ ماكياني‌ را قرباني‌ كرده‌ است‌ و هركس‌ در ساعت‌ پنجم‌ به‌ نماز جمعه‌ برود، گويي‌ تخم‌مرغي‌ را صدقه‌ نموده‌ است ‌پس‌ چون‌ امام‌ براي‌ خطبه‌ بيرون‌ آيد فرشتگان‌ حاضر مي‌شوند و به‌ ذكر گوش ‌فرامي‌دهند».
3 ـ غسل‌ جمعه‌ سنت‌ يا مستحب‌ است‌ نه‌ فرض‌. در حديث‌ شريف‌ آمده‌ است‌: «حق‌ لله‌ علي‌ كل‌ مسلم‌ أن‌ يغتسل‌ في‌ كل‌ سبعة أيام‌، يغسل‌ رأسه‌ وجسده: حق‌خداوند است‌ بر ذمه‌ هر مسلماني‌ كه‌ در هر هفت‌ روز يكبار غسل‌ كند و سر و بدن ‌خويش‌ را بشويد». همچنين‌ در حديث‌ شريف‌ آمده‌ است‌: «هر كس‌ در روز جمعه ‌وضو كند و وضوي‌ خويش‌ را نيكو گرداند، سپس‌ به‌سوي‌ نماز جمعه‌ رفته‌ و گوش ‌فرادهد و خاموش‌ باشد، خداوند(ج) براي‌ او گناهان‌ ميان‌ اين‌ جمعه‌ تا جمعه‌ ديگر را به‌ اضافه‌ سه‌ روز ديگر مي‌آمرزد و هر كس‌ سنگريزه‌ را لمس‌ كند (يعني‌ خود رابه‌ سنگريزه‌ها مشغول‌ كند) قطعا كار بيهوده‌اي‌ انجام‌ داده‌ است‌». همچنين‌ براي ‌نمازگزار مستحب‌ است‌ كه‌ در مراسم‌ جمعه‌ بهترين‌ جامه‌ خويش‌ را بپوشد، عطر و مواد خشبوكننده‌ استعمال‌ كند، مسواك‌ بزند و خود را پاكيزه‌ بدارد.
4 ـ اگر جمعه‌ در روز عيد واقع‌ شود، ساقط نمي‌شود. ولي‌ امام‌ احمد بن‌حنبل‌مي‌گويد: «چون‌ عيد و جمعه‌ يكجا شد، فرض‌ جمعه‌ ساقط مي‌شود».
5 ـ صحيح‌ آن‌ است‌ كه‌ شتافتن‌ (سعي) به‌سوي‌ (ذكرالله: ذك