(ج) و براي‌ طلب‌ خشنودي‌ وي‌ به‌رنج‌ و سختي‌ درافگنده‌اند؛ «البته‌ آنان‌ را به‌ راههاي‌ خود رهنمون‌ مي‌شويم‌» يعني: به‌ راههاي‌ خير كه‌ ايشان‌ را به‌سرمنزل‌ خشنودي‌ و رضاي‌ ما مي‌رساند «و بي‌گمان‌ خدا با نيكوكاران‌ است‌» با نصرت‌ و ياري‌ خويش‌ در دنيا و دادن‌ پاداش‌ نيك‌ در آخرت‌ و هر كس‌ كه‌ خداأ با او باشد، هرگز خوار و ذليل‌ نمي‌شود.
در حديث‌ شريف‌ آمده‌ است: «من‌ عمل‌ بما علم، ورثه‌ الله‌ علم‌ ما لم‌ يعلم: هر كس ‌به‌ آنچه‌ كه‌ مي‌داند عمل‌ كند، خداوندأ علم‌ آنچه‌ را كه‌ نمي‌داند به‌ وي ‌مي‌بخشايد». ابوسليمان‌ داراني‌ مي‌گويد: «مراد از جهاد در آيه‌ كريمه، فقط جنگيدن‌ با كفار نيست‌ بلكه‌ ياري ‌دادن‌ دين‌ خداأ، مبارزه‌ با باطل‌انديشان، سركوب‌ ستمگران‌ و در رأس‌ همه، امربه‌معروف‌ و نهي‌ از منكر و مجاهده‌ با نفس ‌در طاعت‌ حق‌ تعالي‌ است‌».

سوره روم آيه  1
‏متن آيه : ‏
‏ الم ‏
 
‏ترجمه : ‏
خوانده‌ مي‌شود: «الف، لام، ميم‌» و سخن‌ درباره‌ حروف‌ مقطعه، در آغاز سوره‌ «بقره‌» گذشت‌.
 
	سوره روم آيه  2
‏متن آيه : ‏
‏ غُلِبَتِ الرُّومُ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«روميان‌ شكست‌ خوردند» از دست‌ ايرانيان‌. ابن‌كثير مي‌گويد: «روميان‌ از نسل ‌روم‌ فرزند عيص‌ فرزند اسحاق‌ فرزند ابراهيم(ع) اند و بر دين‌ نصرانيت‌ بوده‌اند». مفسران‌ نقل‌ مي‌كنند: «فارسيان‌ كه‌ آتش‌پرست‌ (مجوسي‌) بودند بر روميان‌ كه‌ اهل‌ كتاب‌ بودند، پيروز شدند و اين‌ واقعه‌ چند سال‌ قبل‌ از هجرت‌ رسول‌اكرمص به‌ مدينه‌ اتفاق‌ افتاد پس‌ كفار مكه‌ از پيروزي‌ فارسيان‌ شادمان‌ شده‌ و گفتند: كساني‌كه‌ بي‌كتاب‌ بودند، بر كتابيان‌ پيروز شدند. بدين‌سان، اين‌ پيروزي‌ را به‌ رخ ‌مسلمانان‌ مي‌كشيدند اما مسلمانان‌ دوست‌ داشتند كه‌ روميان‌ بر فارسيان‌ پيروز شوند چراكه‌ آنان‌ اهل‌ كتاب‌ آسماني‌ انجيل‌ بودند. پس‌ ابوبكر(رض) اين‌ موضوع‌ را با رسول‌ خداص در ميان‌ گذاشت‌. رسول‌ خدا ص فرمودند: «بدان‌ كه‌ روميان ‌به‌زودي‌ بر فارسيان‌ پيروز مي‌شوند». آن‌گاه‌ او اين خبر را به‌ مشركان‌ داد. مشركان‌ به‌ او گفتند: ميان‌ ما و خود ميعادي‌ بگذار پس‌ اگر سخن‌ ما در مورد پيروزي ‌فارسيان‌ مسلم‌ شد، اين‌.. و اين‌.. تعداد شتر به‌ ما بدهيد و اگر سخن‌ شما محقق ‌شد و روميان‌ پيروز شدند، اين‌.. و اين‌.. تعداد شتر به‌ شما مي‌دهيم‌. چنين‌ بود كه ‌با ابوبكر(رض) شرط بندي‌ كردند و ابوبكر(رض) ميعاد پنج‌ سال‌ را ميان‌ خود و آنان ‌شرط قرار داد. سپس‌ به‌دستور رسول‌اكرم‌ ص اين‌ ميعاد را تا نه‌ سال‌ افزايش‌ داد و با گذشت‌ اين‌ مدت‌ بود كه‌ روميان‌ در اين‌ نوبت‌ بر فارسيان‌ پيروز شدند.
نسفي‌ مي‌گويد: «به‌ قول‌ قتاده، شرط بندي‌ ابوبكر(رض) با مشركان‌ قبل‌ از تحريم ‌قمار بود ولي‌ مذهب‌ امام‌ ابوحنيفه‌ و امام‌ محمد اين‌ است‌ كه‌ عقدهاي‌ فاسد ـ مانند عقد ربا و غير آن‌ ـ در دار حرب‌ ميان‌ مسلمانان‌ و كفار جايز است‌. ايشان ‌به‌ همين‌ داستان‌ بر صحت‌ چنين‌ عقدهايي‌ استدلال‌ كرده‌اند».
 
سوره روم آيه  3‏متن آيه : ‏‏ فِي أَدْنَى الْأَرْضِ وَهُم مِّن بَعْدِ غَلَبِهِمْ سَيَغْلِبُونَ ‏
آيه  4‏متن آيه : ‏‏ فِي بِضْعِ سِنِينَ لِلَّهِ الْأَمْرُ مِن قَبْلُ وَمِن بَعْدُ وَيَوْمَئِذٍ يَفْرَحُ الْمُؤْمِنُونَ ‏ 
آيه  5‏متن آيه : ‏‏ بِنَصْرِ اللَّهِ يَنصُرُ مَن يَشَاءُ وَهُوَ الْعَزِيزُ الرَّحِيمُ ‏
‏ترجمه : ‏
آري‌! روميان‌ مغلوب‌ شدند؛ «در نزديكترين‌ سرزمين‌» خود به‌ سرزمين ‌اعراب‌. به‌ قولي: اين‌ سرزمين، الجزيره‌ و به‌قولي‌ ديگر: اذرعات‌ شام‌ بود «ولي‌ آنان‌ بعد از شكستشان‌ به‌ زودي‌ غالب‌ خواهند شد» يعني: روميان‌ بعد از غلبه‌ فارسيان ‌بر آنان، به‌ زودي‌ در نوبت‌ دوم‌ بر فارسيان‌ پيروز خواهند شد؛ «در عرض‌ چند سال‌» بضع: از سه‌ تا ده‌ سال‌ است‌. اين‌ آيات‌ در زماني‌ نازل‌ شد كه‌ شاه‌ فارس ‌(شاپور) بر سرزمين‌ شام، سرزمين‌ جزيره‌ و دوردست‌ترين‌ نقاط سرزمين‌ روم‌ غالب‌ شده‌ بود به‌ طوري‌كه‌ هرقل‌ امپراطور روم‌ مجبور شد تا به‌ قسطنطنيه‌ پناه‌ ببرد و او مدتي‌ طولاني‌ در آن‌ قلعه‌ در محاصره‌ شاپور قرار داشت‌. اما هفت‌ سال‌ بعد ازنزول‌ سوره‌ روم، يعني‌ دقيقا در سال‌ (627م‌) بود كه‌ سپاه‌ روم‌ بر سپاه‌ فارس‌ در محلي‌ به‌نام‌ «نينوا» كه‌ بر سر رودخانه دجله‌ واقع‌ شده‌ است‌ پيروز شد، فارسيان‌ شكست‌ سختي‌ خوردند و پيشگويي‌ قرآن‌ كريم‌ به‌تحقق‌ پيوست‌.
«فرجام‌ كار در گذشته‌ و آينده‌» يعني: پيش‌ از اين‌ پيروزي‌ و بعد از آن‌ «از آن‌ خداست‌» يعني: حق‌ تعالي‌ در قدرت‌ بي‌انتها و اجراي‌ احكام‌ و سنن‌ خويش، يكتا و يگانه‌ است‌ و همه‌ اين‌ تحولات‌؛ از غلبه‌ فارسيان‌ در بار اول‌ و غلبه‌ روميان‌ در بار دوم، به‌ امر خداي‌ سبحان‌ و حكم‌ وي‌ مي‌باشد «و آن‌ روز» كه‌ روميان‌ غالب‌ شوند «مؤمنان‌ شادمان‌ مي‌شوند از نصرت‌ الهي‌» يعني: روزي‌ كه‌ روميان‌ بر فارسيان‌ در عرض‌ چند سال‌ پيروز شوند، در آن‌ روز، مؤمنان‌ از ياري‌ الهي‌ براي‌ روميان‌ شادمان‌ مي‌شوند زيرا روميان‌ اهل‌ كتاب‌ بودند در حالي‌ كه‌ فارسيان‌ آتش‌ مي‌پرستيدند. گفتني‌ است‌ كه‌ اين‌ پيروزي‌ ـ چنان‌كه‌ ابن‌كثير نقل‌ مي‌كند ـ در روز بدر اتفاق‌ افتاد و مؤمنان‌ به‌ هر دو پيروزي‌ شادمان‌ شدند «هركه‌ را بخواهد» كه ‌ياري‌ دهد از بندگان‌ خويش‌ «ياري‌ مي‌دهد و اوست‌ عزيز» يعني: غالب‌ و قاهر «رحيم‌» يعني: بسيار مهربان‌ به‌ بندگان‌ مؤمن‌ خويش‌.
اين‌ آيات‌ از معجزات‌ رسول‌اكرم ص است‌ زيرا از وقوع‌ وقايعي‌ در آينده‌ خبر مي‌دهد كه‌ اين‌ وقايع‌ چنان‌كه‌ خبر داده‌ شد، محقق‌ گرديد.
 
﴿ سوره‌ روم ﴾
مکی‌ است‌ و داراي‌ (60) آيه‌ است‌.
 
وجه‌ تسميه: اين‌ سوره‌ به‌سبب‌ افتتاح‌ با بيان‌ شكست‌ روميان‌ از فارسيان‌ و سپس‌ خبر دادن‌ از پيروزي‌ آنان‌ بعد از گذشت‌ اندي‌ سال، «روم‌» ناميده‌ شد. البته ‌اين‌ يكي‌ از معجزات‌ قرآن‌ كريم‌ است‌ كه‌ از وقوع‌ رخدادهاي‌ غيبي‌ آينده‌اي‌ خبرمي‌دهد كه‌ به‌ واقعيت‌ مي‌پيوندند.
 
سوره مريم آيه  74
‏متن آيه : ‏
‏ وَكَمْ أَهْلَكْنَا قَبْلَهُم مِّن قَرْنٍ هُمْ أَحْسَنُ أَثَاثاً وَرِئْياً ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و چه‌ بسيار قرنها را پيش‌ از آنان‌ هلاك‌ كرديم‌» قرن‌: امت‌ و گروه‌ است‌ «كه ‌اثاثي‌ بهتر و ظاهري‌ فريباتر داشتند» اثاث‌: مال‌ است‌ به‌ طور مطلق‌؛ از شتر و گاو وگوسفند تا كالا و پول‌ و غيره‌. به‌ قولي‌: اثاث‌، فقط متاع‌ خانه‌ است‌؛ مانند فرش‌، لباس‌، پرده‌، تخت‌، تكيه‌گاه‌ و امثال‌