 گفته‌ مي‌شود: اي‌ محمد! تو نمي‌داني‌ كه‌آنان‌ بعد از تو چه‌ پديد آوردند، آنان‌ بعد از تو به‌ قهقهرا بر پاشنه‌هاي‌ خود مي‌رفتند (يعني‌ به‌ جاهليت‌ برگشته‌ بودند)».
 
	<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:584.txt">آيه  75</a><a class="text" href="w:text:585.txt"> آيه  76</a><a class="text" href="w:text:586.txt">آيه  77</a><a class="text" href="w:text:587.txt">آيه  78</a><a class="text" href="w:text:588.txt"> آيه  79</a><a class="text" href="w:text:589.txt">آيه  80</a><a class="text" href="w:text:590.txt"> آيه  81</a><a class="text" href="w:text:591.txt">آيه  82</a><a class="text" href="w:text:592.txt">آيه  83</a><a class="text" href="w:text:593.txt">آيه  84</a><a class="text" href="w:text:594.txt">آيه  85</a><a class="text" href="w:text:595.txt">آيه  86</a><a class="text" href="w:text:596.txt">آيه  88</a><a class="text" href="w:text:597.txt">آيه  89</a></body></html>سوره مؤمنون آيه  75
‏متن آيه : ‏
‏ وَلَوْ رَحِمْنَاهُمْ وَكَشَفْنَا مَا بِهِم مِّن ضُرٍّ لَّلَجُّوا فِي طُغْيَانِهِمْ يَعْمَهُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و اگر بر آنان‌ رحمت‌ مي‌آورديم‌ و آنچه‌ بر آنان‌ از سختي‌» يعني: از قحطي‌ و خشكسالي‌ «وارد آمده‌ است‌ برمي‌داشتيم‌، در طغيانشان‌ پاي‌ مي‌فشردند» يعني: درسركشي‌ و گمراهي‌شان‌ اصرار مي‌ورزيدند و در طغيانشان‌ سر برمي‌داشتند «باسرگشتگي‌» يعني: در بيراهه‌ گمراهي‌ و بوالهوسي‌ فروافتاده‌، كوردلانه‌ سر به ‌هواها آلوده‌ و سرگشته‌ از غرور و غفلت‌، در طغيانشان‌ پاي‌ مي‌فشردند.
در حديث‌ شريف‌ آمده‌ است‌ كه‌ رسول‌ خدا ص سركشان‌ قريش‌ را چنين‌ نفرين‌ كردند: «اللهم‌ اشدد وطأتك‌ علي‌ مضر، اللهم‌ اجعلها عليهم‌ سنين‌ كسني‌ يوسف: بارالها! فشارت‌ را بر مضر سخت‌ گردان‌ و اين‌ فشار را برآنان‌ قحطي‌اي‌ مانند قحطي‌ دوران‌ يوسف‌ بگردان‌». خداي‌ عزوجل‌ دعاي‌ پيامبرش‌ را اجابت‌ كرد وآنان‌ را به‌ قحطي‌ و گرسنگي‌ مبتلا كرد تا بدانجا كه‌ استخوانهاي‌ گنديده‌ و گوشت‌ مردار را خوردند و اموالشان‌ تباه‌ و فرزندانشان‌ نابود شد.
در بيان‌ سبب‌ نزول‌ آمده‌ است: در اين‌ اوضاع‌ و احوال‌ بود كه‌ ابوسفيان‌ نزد رسول‌ خدا ص آمد و گفت: اي‌ محمد! تو را به‌ خدا و پيوند رحم‌ سوگند مي‌دهم ‌و التماس‌ مي‌كنم‌، آخر كار ما به‌ جايي‌ رسيده‌ كه‌ خون‌ و پشم‌ (كرك) را خورده‌ايم‌! پس‌ خداي‌ عزوجل‌ نازل‌ فرمود:
 
سوره مؤمنون آيه  76
‏متن آيه : ‏
‏ وَلَقَدْ أَخَذْنَاهُم بِالْعَذَابِ فَمَا اسْتَكَانُوا لِرَبِّهِمْ وَمَا يَتَضَرَّعُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و هرآينه‌ آنان‌ را به‌ عذاب‌ گرفتار كرديم‌» به‌ قولي: مراد همان‌ گرسنگي‌اي‌ است‌ كه‌ در سالهاي‌ قحطي‌ دامنگير مشركان‌ مكه‌ شد «ولي‌ نسبت‌ به‌ پروردگارشان‌ خضوع‌ و خاكساري‌ نكردند» يعني: شكسته‌ و فروتن‌ نشدند بلكه‌ همچنان‌ بر تمرد وسركشي‌شان‌ در برابر حق‌ تعالي‌ اصرار و پافشاري‌ كردند «و به‌ زاري‌ در نيامدند» وحتي‌ در تنگناي‌ سختي‌ها به‌ خشوع‌ و انكسار در نيفتادند.
 
	سوره مؤمنون آيه  77
‏متن آيه : ‏
‏ حَتَّى إِذَا فَتَحْنَا عَلَيْهِم بَاباً ذَا عَذَابٍ شَدِيدٍ إِذَا هُمْ فِيهِ مُبْلِسُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«تا وقتي‌ كه‌ دري‌ از عذاب‌ دردناك‌ برآنان‌ گشوديم‌» به‌ قولي: مراد عذاب‌ آخرت ‌است‌. به‌قولي‌ديگر: مراد كشتن‌ آنان‌ در روز بدر است‌ «بناگاه‌ آنان‌ در آن‌ نوميد شده‌اند» يعني: از هر خيري‌ متحير و نااميد گشته‌ و نمي‌دانند كه‌ چه‌كار كنند. ابلاس: نوميدي‌ از هر خيري‌ است‌.
 
	سوره مؤمنون آيه  78
‏متن آيه : ‏
‏ وَهُوَ الَّذِي أَنشَأَ لَكُمُ السَّمْعَ وَالْأَبْصَارَ وَالْأَفْئِدَةَ قَلِيلاً مَّا تَشْكُرُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و اوست‌ آن‌كه‌ براي‌ شما شنوايي‌ و ديدگان‌ و دلها را آفريد» آري‌! اين‌ نعمت‌ها را در شما آفريد تا اندرزها را بشنويد و صحنه‌ها و ماجراهاي‌ عبرت‌آموز را بنگريد وبا دل‌ و خرد خويش‌ درك‌ نماييد اما شما از هيچ‌ چيز از اينها بهره‌ نبرديد بلكه: «چه‌ اندك‌ سپاسگزاريد» به‌ قولي: معني‌ اين‌ است‌ كه‌ شما كافران‌ قطعا شكرگزار نيستيد، نه‌ اين‌كه‌ شكر مي‌گزاريد ولي‌ اندكي‌.
 
	سوره مؤمنون آيه  79
‏متن آيه : ‏
‏ وَهُوَ الَّذِي ذَرَأَكُمْ فِي الْأَرْضِ وَإِلَيْهِ تُحْشَرُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و اوست‌ آن‌ كس‌ كه‌ شما را در زمين‌ پديد آورد» چنان‌كه‌ دانه‌ها در زمين‌ پراكنده ‌مي‌شوند تا برويند «و به‌سوي‌ او محشور خواهيد شد» يعني: بعد از پراكنده‌ شدنتان‌ در دنيا، در روز قيامت‌ گرد آورده‌ مي‌شويد.
 
سوره مؤمنون آيه  80
‏متن آيه : ‏
‏ وَهُوَ الَّذِي يُحْيِي وَيُمِيتُ وَلَهُ اخْتِلَافُ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ أَفَلَا تَعْقِلُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و اوست‌ آن‌ كس‌ كه‌ زنده‌ مي‌كند و مي‌ميراند» آري‌! فقط اوست‌ ـ به‌ طور انفراد و بالاستقلال‌ ـ نه‌ ديگري‌ «و اختلاف‌ شب‌ و روز از اوست‌» زيرا آنها را چنان‌ آفريده‌ كه‌ پي‌درپي‌ مي‌آيند، نه‌ از حركت‌ سست‌ مي‌شوند و نه‌ با زمان‌ ديگري‌ كه ‌از آهنگ‌ شب‌ و روز خارج‌ باشد، از هم‌ديگر جدا مي‌شوند چنان‌كه‌ در روشنايي ‌بخشيدن‌ و تاريك‌ نمودن‌ نيز با هم‌ اختلاف‌ دارند. به‌قولي‌ مراد از اختلاف‌ شب‌ و روز: تكرار آنها، روزي‌ از پي‌ روز ديگر و شبي‌ از پي‌ شبي‌ ديگراست‌ «مگر نمي‌انديشيد» در قدرت‌ باري‌تعالي‌ تا به‌ خود آييد و اين‌ حقيقت‌ را كه ‌قدرت‌ وي‌ بر همه‌ ممكنات‌ فراگير است‌ دريابيد و بدانيد كه‌ برانگيختن‌ پس‌ از مرگ ‌نيز از همين‌ مقوله‌ قدرت‌ است‌؟
 
سوره مريم آيه  8
‏متن آيه : ‏
‏ قَالَ رَبِّ أَنَّى يَكُونُ لِي غُلَامٌ وَكَانَتِ امْرَأَتِي عَاقِراً وَقَدْ بَلَغْتُ مِنَ الْكِبَرِ عِتِيّاً ‏
 
‏ترجمه : ‏
«گفت‌: پروردگارا! چگونه‌ مرا پسري‌ خواهد بود و حال‌ آن‌كه‌ زنم‌ نازاست‌ و خودم‌ نيز به‌ سبب‌ سالخوردگي‌ به‌ نهايت‌ ضعف‌ رسيده‌ام‌» يعني‌: سن‌ و سالم‌ به‌ آخر رسيده‌ و فرسوده‌ و فرتوت‌ شده‌ام‌. به‌ قولي‌: او صدوبيست‌ سال‌ و زنش‌ نودوهشت‌ سال‌ سن‌ داشتند. از اين‌ سخن‌ وي‌ چنين‌ برمي‌آيد كه‌ او از قدرت‌ خداي‌ عزوجل‌ و صنع ‌بديع‌ وي‌ كه‌ از پيري‌ سالخورده‌ و زني‌ نازا فرزندي‌ پديد مي‌آورد، شگفت‌ زده‌ شد.
 
	سوره مؤمنون آيه  81
‏متن آيه : ‏
‏ بَلْ قَالُوا مِثْلَ مَا قَالَ الْأَوَّلُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«بلكه‌ گفتند» كفار مكه‌ «مانند آنچه‌ پيشينيان‌» يعني: پدرانشان‌ يا كفار امتهاي ‌گذشته‌ «گفته ‌بودند».
 
	سوره مؤمنون آيه  82
‏متن آيه : ‏
‏ قَالُوا أَئِذَا مِتْنَا وَكُنَّا تُرَاباً وَعِظَاماً أَئِنَّا لَمَبْعُوثُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«گفتند: آيا چون‌ بميريم‌ و خاك‌ و استخواني‌چند شويم‌، آيا باز برانگيخته‌ خواهيم ‌شد؟» آري‌! چنين‌ گفتند در حالي‌كه‌ اين‌ نحوه‌ نگاه‌، صرفا بعيد انگاري‌ ذهني‌اي ‌است‌ كه‌ هيچ‌ بار