 مباح‌ كرده‌، حرام: چيزي‌ است‌ كه‌ خداوند(ج) آن‌ را ممنوع‌گردانيده‌ و حلال‌ طيب‌: آن‌ است‌ كه‌ در آن‌ هيچ‌ شبهه‌ و گناهي‌ نبوده‌ و هيچ‌ حقي‌ ازديگران‌ به‌ آن‌ تعلق‌ نداشته‌ باشد. «و از گامهاي‌ شيطان‌» در آنچه‌ كه‌ شرع‌ خدا(ج) آن‌ را تحريم‌ نكرده‌ و او بر شما حرام‌ مي‌گرداند و از ساير خواسته‌هاي‌ وي‌ «پيروي‌نكنيد چراكه‌ او دشمن‌ آشكار شماست‌» ابن‌عباس‌(رض) مي‌گويد: «سوگند يا نذري‌ كه‌در حال‌ خشم‌ از انسان‌ صادر شود؛ از خطوات‌ شيطان‌ است، پس‌ بايد آن‌ را نقض‌كرد و كفاره‌ آن، كفاره‌ سوگند (يمين) است‌». همچنين‌ روايت‌ شده‌ است‌ كه‌ نزدعبدالله بن‌ مسعود(رض) شير و نمكي‌ آوردند و او همراه‌ با جمع، شروع‌ به‌ خوردن‌ آن‌كرد، در اين‌ اثنا مردي‌ از آن‌ جمع‌ كناره‌ گرفت‌. ابن‌ مسعود(رض) فرمود: به‌ رفيقتان ‌هم‌ بدهيد! اما آن‌ مرد گفت: من‌ نمي‌خواهم‌. ابن‌ مسعود(رض) پرسيد: آياروزه‌داري‌؟ گفت: نه‌! پرسيد: پس‌ چرا نمي‌خوري‌؟ گفت: بر خود حرام‌ ساخته‌ام‌كه‌ هرگز شير نخورم‌. فرمود: اين‌ از خطوات‌ شيطان‌ است، بخور و براي‌ سوگندت‌ كفاره‌ بده‌. در حديث‌ شريف‌ به‌ روايت‌ ابن‌ عباس‌(رض) آمده‌ است: «اين‌ آيه‌ نزدرسول‌ خداص تلاوت‌ شد، دراين‌ هنگام‌ سعدبن‌ابي‌وقاص‌(رض) برخاست‌ و گفت: يا رسول‌الله! از خدا بخواهيد كه‌ مرا مستجاب‌الدعوه‌ گرداند. آن‌ حضرت‌ ص فرمودند: اي‌ سعد! خوراكت‌ را پاك‌ گردان، مستجاب‌الدعوه‌ مي‌شوي‌. سوگند به‌ذاتي‌ كه‌ جان‌ محمد در يد اوست، دعاي‌ انسان‌ به‌ سبب‌ آن‌ كه‌ لقمه‌ حرامي‌ را درشكمش‌ مي‌افگند، چهل‌ روز پذيرفته‌ نمي‌شود. و آن‌ بنده‌اي‌ كه‌ گوشت‌ بدنش‌ ازحرام‌ و ربا رشد يافته‌ باشد، آتش‌ دوزخ‌ به‌ وي‌ سزاوارتر است‌».
مفسران‌ در بيان‌ سبب‌ نزول‌ آيه‌ كريمه‌ گفته‌اند: اين‌ آيه‌ درباره‌ قبايل‌ «ثقيف‌»، «خزاعه‌» و «بني‌مدلج‌» نازل‌ شد كه‌ گوشت‌ انواع‌ خاصي‌ از چهارپايان‌ را بر خودحرام‌ كرده‌ بودند.
آيه  33
‏متن آيه : ‏
‏ قَالَ لَمْ أَكُن لِّأَسْجُدَ لِبَشَرٍ خَلَقْتَهُ مِن صَلْصَالٍ مِّنْ حَمَإٍ مَّسْنُونٍ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«گفت‌: من‌ آن‌ نيستم‌ كه‌ براي‌ بشري‌ كه‌ او را از گل‌ خشك، از قسم‌ لاي‌ سياه‌ بد بو آفريده‌اي، سجده‌ كنم‌» پندار ابليس‌ اين‌ بود كه‌ عنصر آفرينش‌ او برتر از عنصر آفرينش‌ آدم‌ است.
 
	آيه  34
‏متن آيه : ‏
‏ قَالَ فَاخْرُجْ مِنْهَا فَإِنَّكَ رَجِيمٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«فرمود: پس‌ از اين‌ مقام‌» يعني‌: از بهشت‌ يا از آسمان‌ و مقام‌ بزرگي‌ كه‌ در آن ‌قرارداري‌ «بيرون‌ شو، بي‌گمان‌ تو رانده‌ شده‌اي‌» يعني‌: تو ملعون‌ هستي‌ و از رحمت‌ من‌ مطرودي. حق‌ تعالي‌ او را «رجيم‌: سنگباران‌ شده‌» ناميد زيرا كسي‌كه‌ طرد شود، با سنگ‌ زده‌ مي‌شود.
	آيه  35
‏متن آيه : ‏
‏ وَإِنَّ عَلَيْكَ اللَّعْنَةَ إِلَى يَوْمِ الدِّينِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و هرآينه‌ تا روز قيامت‌ بر تو لعنت‌ است‌» يعني‌: طرد و دوري‌ و راندن‌ از رحمت‌ من‌ تا روز جزا به‌طور مستمر گريبانگير توست‌ و هرگز از آن‌ جدايي ‌نداري.
	آيه  36
‏متن آيه : ‏
‏ قَالَ رَبِّ فَأَنظِرْنِي إِلَى يَوْمِ يُبْعَثُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«گفت‌» ابليس‌ «پروردگارا! پس‌ مرا مهلت‌ ده‌» يعني‌: اجلم‌ را به‌ تأخير انداز و مرا نميران‌ «تا روزي‌ كه‌ برانگيخته‌ شوند» آدم‌ و نسل‌ وي. گويي‌ او درخواست‌ كرد تا هرگز نميرد زيرا هرگاه‌ مرگش‌ تا روز رستاخيز به‌ تأخير افتد پس‌ ديگر مرگي‌ در كار نيست‌ چرا كه‌ روز رستاخيز روزي‌ است‌ كه‌ در آن‌ حيات‌ از نو اعاده‌ مي‌شود ودر آن‌ براي‌ مكلفان‌ مرگي‌ نيست. به‌قولي‌: ابليس‌ درخواست‌ نكرد كه‌ نميرد بلكه‌ درخواست‌ كرد كه‌ عذابش‌ تا روز قيامت‌ به‌ تأخير افتد و در دنيا معذب‌ نشود.
در اين‌ آيه‌ و آيات‌ ديگر ملاحظه‌ مي‌كنيم‌ كه‌ ابليس‌ مي‌گويد: (پروردگارا!) و اين‌ دليل‌ بر آن‌ است‌ كه‌ او به‌ وجود و ربوبيت‌ خداوند(ج)  معترف‌ است‌. پس‌ از اين ‌تعبير چنين‌ بر مي‌آيد كه‌ هر كس‌ به‌ وجود و ربوبيت‌ خداوند(ج)  معترف‌ بود، لزوما مؤمن‌ و مسلمان‌ و نجات‌ يابنده‌ نيست‌ بلكه‌ اين‌ اعتراف‌ بايد با ملزومات‌ خود ـ از جمله‌ اطاعت‌ بي‌چون‌ و چرا از حق‌ تعالي‌ ـ همراه‌ باشد.
 
آيه  37‏متن آيه : ‏‏ قَالَ فَإِنَّكَ مِنَ الْمُنظَرِينَ ‏
آيه  38‏متن آيه : ‏‏ إِلَى يَومِ الْوَقْتِ الْمَعْلُومِ ‏ 
‏ترجمه : ‏
«فرمود: هرآينه‌ تو از مهلت‌ داده‌شدگاني‌» پروردگار متعال‌ درخواست‌ ابليس‌ را پذيرفت‌ و به‌ او خبر داد كه‌ او از جمله‌ آن‌ مخلوقاتي‌ است‌ كه‌ اجلهايشان‌ را «تا روزوقت‌ معلوم‌» يعني‌: تا روز قيامت‌ به‌ تأخير انداخته‌ است‌ و در اين‌ روز است‌ كه ‌ابليس‌ همراه‌ ساير خلايق‌ با نفخه‌ اول‌ مي‌ميرد.
بنابراين، خداوند متعال‌ براي‌ او تا برانگيخته ‌شدن‌ مجدد خلق‌ مهلت‌ نداد بلكه ‌براساس‌ سنت‌ خود در خلايقش، مرگ‌ و فنا در دنيا را بر وي‌ حتمي‌ گردانيد.
 
آيه  39
‏متن آيه : ‏
‏ قَالَ رَبِّ بِمَا أَغْوَيْتَنِي لأُزَيِّنَنَّ لَهُمْ فِي الأَرْضِ وَلأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«گفت‌: پروردگارا! به‌ سبب‌ آن‌كه‌ مرا گمراه‌ ساختي، البته‌ من‌ هم‌ برايشان‌ در زمين ‌مي‌ آرايم‌» گناهانشان‌ را. يعني‌: به‌ گمراه‌ ساختنت‌ سوگند مي‌خورم‌ كه‌ البته‌ تا آن‌گاه‌ كه‌ بندگانت‌ در دنيا باشند، گناهانشان‌ را برايشان‌ بيارايم. گفتني‌ است‌ كه‌ اين ‌آراستن‌ از جانب‌ ابليس، يا به‌ آراستن‌ گناهان‌ در چشم‌ و نفس‌ آدميان‌ و افگندنشان‌ در ورطه‌ آن‌ است، يا با مشغول ‌ساختنشان‌ به‌ زينت‌ها و آرايشهاي‌ دنياست‌ تا از پرداختن‌ به‌ اوامر الهي‌ غافل‌ شوند، به‌طوري ‌كه‌ در مشغله‌ شهوات‌ خويش‌ سرگرم ‌بوده‌ و هيچ‌ التفاتي‌ به‌ غير آن‌ نكنند. سپس‌ ابليس‌ افزود: «و البته‌ آنان‌ را همه، يكجا گمراه‌ مي‌سازم‌» از راه‌ هدايت‌ و آنان‌ را به‌ راه‌ اغوا و گمراهي‌ درمي‌افگنم.
 
	آيه  40
‏متن آيه : ‏
‏ إِلاَّ عِبَادَكَ مِنْهُمُ الْمُخْلَصِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«مگر بندگان‌ خالص‌ تو از ميان‌ آنان‌ را» يعني‌: جز كساني‌ را كه‌ تو از ميان‌ مردم‌ براي‌ عبادت‌ خويش‌ خالص‌ ساخته‌ و از شائبه‌ها و آلايش‌ها پاكشان‌ ساخته‌اي. درقرائتي‌ ديگر: (المخلصين‌) به‌ كسر لام‌ نيز خوانده‌ شده، كه‌ معني‌ چنين‌ مي‌شود: مگر بندگاني‌ كه‌ عبادت‌ خود را براي‌ تو از ريا يا فساد خالص‌ ساخته‌اند. ابليس‌ لعين‌ اين ‌سخن‌ را از آن‌ روي‌ گفت‌ كه‌ مي‌دانست؛ كيد وي‌ در مخلصان‌ واقعي‌ كارگر نيست. پس‌ دعا مي‌كنيم‌: اللهم‌ اجعلنا من‌ المخلصين‌: خدايا! ما را از خالص‌ شدگ