مي‌ كه‌ خداوند(ج)  بدان‌ امر كرده‌ و بايد انسان‌ در حدي‌ كه‌ توان‌ دارد و برحسب‌ اقتضاي‌ حال‌، آن‌ را بجا آورد. درحديث‌ شريف‌ آمده‌ است‌: «مادر و پدرت‌، سپس‌ نزديكتر و نزديكترت‌». يعني‌: صله‌ رحم‌ مراتب‌ متفاوت‌ و پله‌هاي‌ اولي‌ و ادنايي‌ دارد. ابوسعيد خدري‌(رض)  روايت‌ مي‌كند: «چون‌ اين‌ آيه‌ نازل‌ شد، رسول‌ خداص دخترشان‌ فاطمه‌رضي‌الله عنها را فراخوانده‌ و باغ‌ فدك‌ را به‌ وي‌ دادند». اما ابن‌كثير بر اين‌ روايت ‌اشكال‌ وارد كرده‌ و گفته‌ است‌: «اين‌ آيه‌ به‌ قول‌ مشهور مكي‌ است‌، درحالي‌كه ‌روايت‌ فوق‌ چنين‌ اقتضا مي‌كند كه‌ آيه‌ مدني‌ باشد». «و نيز به‌ مسكين‌» يعني‌: به‌فقير و مستمندي‌ كه‌ از كسب‌ و كار عاجز است‌، نيز حق‌ وي‌ را بده‌ «و» نيز به ‌«ابن‌السبيل‌» ابن‌السبيل‌: كسي‌ است‌ كه‌ در راه‌ سفر وامانده‌ و توشه‌اي‌ ندارد كه‌ به‌ راهش‌ ادامه‌ دهد. مراد صدقه ‌دادن‌ به‌ مساكين‌ و در راه‌ ماندگان‌ از صدقه‌ نفل‌ يا صدقه‌ فرض‌ است‌ «و اسراف‌ نكن‌ به‌ اسراف‌ كردني‌» مراد از آن‌: اسراف‌ و خرج‌ بي‌رويه‌ و ناپسند در راه‌هاي‌ حلال‌ است‌ كه‌ چنين‌ اسرافي‌ تجاوز از حد شرعي ‌است‌. همچنين‌ مراد از آن‌؛ صرف‌كردن‌ مال‌ در غير حق‌ و در راه‌هاي‌ حرام ‌است‌، هرچند اندك‌ باشد.
 
	سوره إسراء آيه  27
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّ الْمُبَذِّرِينَ كَانُواْ إِخْوَانَ الشَّيَاطِينِ وَكَانَ الشَّيْطَانُ لِرَبِّهِ كَفُوراً ‏
 
‏ترجمه : ‏
«همانا اسراف‌كاران‌ برادران‌ شياطين‌اند» و اسراف‌ در انفاق‌ مال‌ از شيطان‌ است ‌پس‌ هرگاه‌ كسي‌ اسراف‌ كرد، از شيطان‌ اطاعت‌ كرده‌ و به‌ وي‌ اقتدا نموده‌ است‌. اما به‌ قول‌ جمهور فقها، در عمل‌ خير اسرافي‌ نيست‌ چنان‌كه‌ ابن‌مسعود(رض)  مي‌گويد: «تبذير، انفاق‌ در غير حق‌ است‌». «و شيطان‌ نسبت‌ به‌ پروردگارش ‌ناسپاس‌ است‌» لذا جز عمل‌ شر را انجام‌ نداده‌ و جز به‌ كار شر فرمان‌ نمي‌دهد پس‌اسراف‌كاران‌ نيز نسبت‌ به‌ پروردگار بزرگ‌ ناسپاسند، از آنجا كه‌ قرين‌ و همدم‌ شيطان‌ مي‌باشند.
 
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:2378.txt">آيه  28</a><a class="text" href="w:text:2379.txt"> آيه  29</a><a class="text" href="w:text:2380.txt">آيه  30</a><a class="text" href="w:text:2381.txt"> آيه  31</a><a class="text" href="w:text:2382.txt">آيه  32</a><a class="text" href="w:text:2383.txt">آيه  33</a><a class="text" href="w:text:2384.txt">آيه  34</a><a class="text" href="w:text:2385.txt"> آيه  35</a><a class="text" href="w:text:2386.txt">آيه  36</a><a class="text" href="w:text:2387.txt">آيه  37</a><a class="text" href="w:text:2388.txt"> آيه  38</a></body></html>سوره إسراء آيه  28
‏متن آيه : ‏
‏ وَإِمَّا تُعْرِضَنَّ عَنْهُمُ ابْتِغَاء رَحْمَةٍ مِّن رَّبِّكَ تَرْجُوهَا فَقُل لَّهُمْ قَوْلاً مَّيْسُوراً ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و اگر از آنان‌» يعني‌: از صاحبان‌ قرابت‌ و از مسكين‌ و درمانده‌ در راه‌ «به‌انتظار رحمتي‌ از پروردگار خود كه‌ بدان‌ اميدواري‌، روي‌ مي‌گرداني‌» يعني‌: اگررويگرداني‌ات‌ از آنها به‌ سبب‌ آن‌ است‌ كه‌ رزقي‌ از جانب‌ پروردگارت‌ در اختيار نداري‌ كه‌ به‌ آنان‌ بدهي‌ ولي‌ اميدواري‌ كه‌ خداوند(ج)  به‌ تو در اين‌ باره‌ گشايشي ‌ارزاني‌ دارد؛ «پس‌ با آنان‌ سخني‌ ملايم‌» و نرم‌ و دلجويانه‌ «بگو» و وعده‌اي‌ نيك‌بده‌، مانند گفتن‌ اين‌ سخن‌ به‌ آنان‌ كه‌: وقتي‌ رزق‌ خدا(ج)  در رسيد، ان‌شاءالله شما را از ياد نخواهيم‌ برد. يا عذر مقبول‌ ديگري‌ پيش‌افگن‌.
ضحاك‌ در بيان‌ سبب‌ نزول‌ مي‌گويد: «آيه‌ كريمه‌ درباره‌ همه‌ مستمنداني‌ نازل‌ شد كه‌ از رسول‌ خداص درخواست‌ كمك‌ مي‌كردند».
 
	سوره إسراء آيه  29
‏متن آيه : ‏
‏ وَلاَ تَجْعَلْ يَدَكَ مَغْلُولَةً إِلَى عُنُقِكَ وَلاَ تَبْسُطْهَا كُلَّ الْبَسْطِ فَتَقْعُدَ مَلُوماً مَّحْسُوراً ‏
 
‏ترجمه : ‏
سپس‌ خداوند متعال‌ به‌ ميانه‌ روي‌ در امور مادي‌ و معيشتي‌ دستور داده‌ بخل‌ را نكوهش‌ و از اسراف‌ و تبذير نهي‌ مي‌كند: «و دست‌ خود را بر گردنت‌ نبند و بسيار هم‌گشاده‌ دستي‌ نكن‌» يعني‌: حال‌ بخيل‌ همانند حال‌ كسي‌ است‌ كه‌ دست‌ وي‌ برگردنش‌ بسته‌ باشد و توان‌ تصرف‌ در آن‌ را نداشته‌ باشد؛ پس‌ نه‌ دستت‌ را بر گردنت ‌ببند و نه‌ بسيار گشاده‌دستي‌ و اسراف‌ پيشه‌ كن‌ «كه‌ آن‌گاه‌ ملامت‌ شده‌ و حسرت‌ زده ‌برجاي‌ بنشيني‌» به‌ سبب‌ بخل‌، يا به‌ سبب‌ اسراف‌ و گشاده ‌دستي‌. لذا در خرج ‌كردن‌ و انفاق‌، حالت‌ ميانه‌روي‌ را برگزين‌. محسورا: يعني‌ وامانده‌ و جدا افتاده‌ ازدنبال‌ كردن‌ مقاصد خود به‌ سبب‌ فقر.
ابن‌مسعود(رض)  در بيان‌ سبب‌ نزول‌ آيه‌ كريمه‌ مي‌گويد: پسربچه‌اي‌ نزد رسول‌ خداص آمد و گفت‌: مادرم‌ از شما اين‌ و اين‌... را مي‌خواهد، آن ‌حضرت‌ص فرمودند: امروز نزد ما چيزي‌ نيست‌. كودك‌ گفت‌: پس‌ از شما مي‌خواهد كه‌ بر وي‌ پيراهني‌ بپوشانيد. آن‌ حضرت‌ص پيراهن‌ خود را از تن ‌مبارك‌ خويش‌ بيرون‌ آورده‌ و به‌ او دادند و خود درمانده‌ در خانه‌ نشستند. پس ‌اين‌ آيه‌ نازل‌ شد.
آيه‌كريمه‌ ردي‌ بر قول‌ كساني‌ است‌ كه‌ مي‌گويند: انسان‌ مؤمن‌ بايد تمام‌ مالش‌ را انفاق‌ كرده‌ و هيچ‌ چيز را براي‌ فردايش‌ ذخيره‌ نكند. در حديث‌ شريف‌ آمده‌ است‌: «كسي‌كه‌ ميانه‌روي‌ پيشه‌ كرد، فقير نشد».
 
	آيه  188
‏متن آيه : ‏
‏ وَلاَ تَأْكُلُواْ أَمْوَالَكُم بَيْنَكُم بِالْبَاطِلِ وَتُدْلُواْ بِهَا إِلَى الْحُكَّامِ لِتَأْكُلُواْ فَرِيقاً مِّنْ أَمْوَالِ النَّاسِ بِالإِثْمِ وَأَنتُمْ تَعْلَمُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و اموالتان‌ را در ميان‌ خودتان‌ به‌ باطل‌ نخوريد» مراد از باطل‌ در اينجا، خوردن ‌آن‌ مالي‌ است‌ كه‌ شريعت‌ اسلام، گرفتن‌ آن‌ را از مالكش‌ مباح‌ نگردانيده‌ و اگرخورده‌ شود، به‌ ناحق‌ خورده‌ شده‌ است‌ و اين‌ شامل‌ هر چيزي‌ مي‌شود كه‌ بدون‌ عوض‌ مقابلي، يا بدون‌ رضاي‌ مالك‌ آن‌ گرفته‌ شود. مراد از خوردن‌ اموال‌؛ گرفتن‌ و مسلط شدن‌ برآنهاست‌ و از آن‌ به‌ خوردن‌ تعبير نمود زيرا بزرگترين‌ هدف ‌به‌ دست‌آوردن‌ مال، خوردن‌ آن‌ مي‌باشد. البته‌ خوردن‌ مال‌ به‌ باطل‌ دو صورت‌دارد:
1- گرفتن‌ آن‌ بر وجه‌ ستم‌ و دزدي‌ و زورگيري‌ و مانند اينها.
2- گرفتن‌ آن‌ از راه‌ غير شرعي، حتي‌ اگر مالك‌ آن ‌را به‌ طيب‌ خاطر هم‌ بدهد؛ چون‌ پرداخت‌ پول‌ به‌ زن‌ زناكار، دادن‌ پول‌ قمار، دادن‌ پاداش‌ براي‌ فالبين، دادن ‌بهاي‌ شراب‌... كه‌ هرچند اين‌ اموال‌ به‌ طيب‌ خاطر داده‌ مي‌شوند، اما خوردن‌ ودادن‌ آنها حرام‌ و باطل‌ است‌. پس‌ آيه‌ كريمه‌ به‌ طور كلي‌ اينها و مانند آن‌ از ساير وجوه‌ حرام‌ را شامل‌ مي‌شود.
«و آن‌ را» يعني: اموالتان‌ را «