ي: به‌ اراده‌ خويش‌. بنابراين، ازدواج‌ مرد مؤمن‌ نيكوكار با زن‌ مؤمن‌ نيكوكار، در پرتو معاشرت، گفتار و رفتار شايسته‌؛ خود فراخواننده‌ به‌ سوي‌ بهشت‌ است‌ «و آيات‌ خود را براي‌ مردم‌ روشن‌ مي‌گرداند، باشد كه‌ متذكر شوند» و خير را از شر تمييز داده‌ و از حكم‌ حق‌ تعالي‌ سر بر نتابند.
در حديث‌ شريف‌ آمده‌ است: «تنكح المرأة لأربع: لمالها ولحسبها ولجمالها ولدينها، فاظفر بذات الدين تربت يداك‌: زن‌ براي‌ چهار چيز به‌ نكاح‌ گرفته‌ مي‌شود: براي ‌مالش، براي‌ حسب‌ و نسبش، براي‌ زيبايي‌اش‌ و براي‌ دينش، پس‌ تو به‌ سوي‌ زن ‌ديندار بشتاب، دستهايت‌ خاك‌ آلود باد!». همچنان‌ در حديث‌ شريف‌ آمده‌ است: «الدنيا متاع‌ وخير متاع‌ الدنيا المرأة الصالحة: دنيا (همه‌اش) متاع‌ است‌ و بهترين ‌متاع‌ دنيا زن‌ شايسته‌ مي‌باشد». همچنان‌ در حديث‌ شريف‌ آمده‌ است: «لا تنكحو النساء لحسنهن فعسى حسنهن أن يرديهن، ولا تنكحوهن علی أموالهن، فعسى أموالهن أن تطغيهن، وانكحوهن على الدين، فلأمة سوداء جرداء ذات دين أفضل‌: زنان‌ را به‌خاطر زيبايي‌شان‌ به‌ نكاح‌ نگيريد زيرا چه‌ بسا زيبايي‌شان‌ هلاكشان‌ گرداند و با آنان ‌به‌ خاطر اموالشان‌ ازدواج‌ نكنيد زيرا چه ‌بسا اموالشان‌ سركششان‌ گرداند و بر اساس ‌دينداري‌شان‌ با آنان‌ ازدواج‌ كنيد زيرا به‌طور قطع‌ كنيزكي‌ سياه‌ و كچل، اما متديني ‌بهتر است‌».
حكمت‌ در اين‌ كه‌ شريعت‌ مطهر اسلام‌، ازدواج‌ مرد مسلمان‌ را با زن‌ اهل‌ كتاب‌جايز، ولي‌ ازدواج‌ زن‌ مسلمان‌ با مرد كتابي‌ را ناجايز دانسته، اين‌ است‌ كه: زن‌كتابي‌ مي‌تواند با ازدواج‌ با يك‌ مرد مسلمان، بر دين‌ و آيينش‌ باقي‌ بماند زيرا مرد مسلمان‌ به‌ اصول‌ اديان‌ آسماني‌ ديگر نيز باورمند است، اما زن‌ مسلمان‌ غالبا نمي‌تواند بدون‌ تأثيرپذيري‌ از مرد اهل‌ كتاب، با وي‌ زندگي‌ مشتركي‌ داشته‌ باشد، به‌ دليل‌ آن‌ كه‌ قدرت‌ سرپرستي‌ با مرد است‌ و قطعا وفاق‌ و انسجام‌ روحي‌ و معنوي‌آن‌ دو برهم‌ مي‌خورد. با اين‌ حال، ازدواج‌ مرد مسلمان‌ با زن‌ كتابي‌ نيز - در عين‌جايز بودن‌ - مكروه‌ مي‌باشد. ائمه‌ اربعه، بر حرمت‌ ازدواج‌ مسلمان‌ با زن‌ مجوسي‌(آتش‌پرست)، اتفاق‌ نظر دارند.
 
آيه  222
‏متن آيه : ‏
‏ وَيَسْأَلُونَكَ عَنِ الْمَحِيضِ قُلْ هُوَ أَذًى فَاعْتَزِلُواْ النِّسَاء فِي الْمَحِيضِ وَلاَ تَقْرَبُوهُنَّ حَتَّىَ يَطْهُرْنَ فَإِذَا تَطَهَّرْنَ فَأْتُوهُنَّ مِنْ حَيْثُ أَمَرَكُمُ اللّهُ إِنَّ اللّهَ يُحِبُّ التَّوَّابِينَ وَيُحِبُّ الْمُتَطَهِّرِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و از تو درباره‌ حيض‌ مي‌پرسند، بگو: آن‌ اذي‌ است‌» حيض‌ در اصطلاح‌ شرع: خون‌ فاسدي‌ است‌ كه‌ در هر ماه‌ يك‌ دوره‌ از رحم‌ زن‌ خارج‌ مي‌شود و كمترين‌مدت‌ آن‌ در نزد ابوحنيفه‌ و يارانش‌ سه‌ روز و اكثر آن‌ ده‌ روز است‌ و آنچه‌ از اين‌مدت‌ كم‌ يا برآن‌ افزون‌ شود، «استحاضه‌»[11] است‌ نه‌ حيض‌. كمترين‌ مدت‌ حيض‌در نزد شافعي‌ و احمد يك‌ شبانه‌ روز و در نزد مالك‌ يك‌ بار جهش‌ خون‌ حتي‌ دريك‌ لحظه‌ است‌ و اكثر آن‌ پانزده‌ روز است‌ و آنچه‌ بر اين‌ مدت‌ افزون‌ شد، استحاضه‌ مي‌باشد. اذي: كنايه‌ از پليدي‌ و آسيب‌ است‌. «پس‌ در مدت‌ حيض‌ از زنان‌ كناره‌ بگيريد» مراد از اين‌ كناره‌گيري، ترك‌ مقاربت‌ جنسي‌ است، نه‌ ترك‌ همنشيني‌ يا لمس‌كردن‌ آنان‌ زيرا در رأي‌ حنبلي‌ها، هر نوع‌ بهره‌گيري‌ و لذت‌جويي‌از آنان‌ - بجز مقاربت‌ - جايز است‌. اما در رأي‌ جمهور فقها، كناره‌گيري‌ از زن‌ حايض‌ از ميان‌ ناف‌ تا زانوي‌ آن‌ واجب‌ است‌. و چنان‌كه‌ در بيان‌ سبب‌ نزول‌ آيه‌كريمه‌ به‌ روايت‌ انس‌بن‌ مالك‌(رض) آمده‌ است، اسلام‌؛ سنت‌ يهود و اعراب‌ عصر جاهليت‌ را كه‌ بر زنان‌ حايض‌ سخت‌ مي‌گرفتند و با آنان‌ هم‌غذا و هم‌خانه ‌نمي‌شدند، با نزول‌ اين‌ آيه‌ كريمه‌ لغو گردانيد. «و با آنان‌ نزديكي‌ نكنيد تا پاك ‌شوند» و پاكي‌شان‌؛ با قطع‌شدن‌ خون‌ حيض‌ است‌ «پس‌ چون‌ پاك‌ شدند» و به‌آب‌ غسل‌ كردند، با آنان‌ نزديكي‌ نماييد.
در رأي‌ جمهور فقها: نزديكي‌ با زن‌ حايض‌ بعد از قطع‌شدن‌ حيض‌ و غسل‌ آن‌ حلال‌ است‌ و در صورت‌ عدم‌ وجود آب، تيمم‌ نيز جانشين‌ آب‌ مي‌شود، اما دررأي‌ حنفي‌ها، نزديكي‌ با زن‌ حايض‌ به ‌مجرد قطع‌شدن‌ حيض‌ و قبل‌ از آن‌ كه‌ غسل‌كند، جايز است، به‌شرط آن‌ كه‌ قطع‌شدن‌ حيض‌ در حداكثر مدت‌ آن‌ باشد.آري‌! چون‌ پاك‌ شدند؛ «از همانجا كه‌ خدا به‌ شما فرمان‌ داده‌است، با آنان‌ آميزش‌كنيد» و آن‌ فرج‌ زن‌ است‌. يا معني‌ اين‌ است‌: از راه‌ حلال‌ با زنان‌ درآميزيد، نه‌ از راه‌ زنا و حرام‌ «خداوند توبه‌كاران‌ و پاك‌شوندگان‌ را دوست‌ مي‌دارد» مراد: توبه‌كاران‌ از گناهان‌ و پاك‌شوندگان‌ از جنابت‌ و پليديها مي‌باشند.
[11] استحاضه، خونی است که به علت بیماری یا عارضه دیگری غیر از حیض، پدید می آید. خون استحاضه ـ در مذهب احناف ـ نه مانع روزه است، نه مانع نماز و نه مانع هم بستر شدن.

 آيه  223
‏متن آيه : ‏
‏ نِسَآؤُكُمْ حَرْثٌ لَّكُمْ فَأْتُواْ حَرْثَكُمْ أَنَّى شِئْتُمْ وَقَدِّمُواْ لأَنفُسِكُمْ وَاتَّقُواْ اللّهَ وَاعْلَمُواْ أَنَّكُم مُّلاَقُوهُ وَبَشِّرِ الْمُؤْمِنِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«زنان‌ شما كشتزار شما هستند» يعني: آنان‌ كشتزار نسل‌ انسان‌ هستند، چنان‌كه ‌زمين‌ زراعتي‌ كشتزار گياهان‌ و حبوبات‌ است‌ «پس‌ بر هر روشي‌ كه‌ خواستيد، به‌ كشتزار خويش‌ درآييد» يعني: از هر جهت‌ كه‌ خواستيد با آنان‌ مقاربت‌ كنيد؛ ازجهت‌ پس، از جهت‌ پيش، از جهت‌ پهلو، به ‌طور خوابانده‌ بر پشت‌ و به‌ هرشيوه‌اي‌ ديگر، به‌شرط آن‌ كه‌ مقاربت‌ و آميزش‌ در محل‌ كشتزار؛ يعني‌ فرج‌ زن‌باشد، برخلاف‌ شيوه‌ يهود كه‌ مي‌گفتند: جماع‌ از پس‌ پشت‌، سبب‌ تولد فرزند دوبين‌ (احول) مي‌شود و چنان ‌كه‌ بخاري‌ و مسلم‌ در بيان‌ سبب‌ نزول‌ از جابر(رض)  نقل‌كرده‌اند، آيه‌ كريمه‌ در رد همين‌ پندار يهود نازل‌ شد. «و پيش‌ فرستيد» يعني: اعمال‌ صالحه‌ را «براي‌ خود» كه‌ بي‌گمان‌ پاداش‌ آن‌ را نزد خداوند (ج)  خواهيديافت‌.
ابن‌ عباس‌(رض)  مي‌گويد: «مراد از آن، گفتن‌ بسم‌ الله الرحمن‌ الرحيم‌ در هنگام ‌جماع‌ است‌». در حديث‌ شريف‌ آمده‌ است: «اگر كسي‌ در هنگام‌ آميزش‌ بگويد: باسم الله، اللهم جنبنا الشيطان وجنب الشيطان مما رزقتنا: به‌نام‌ خدا، بارخدايا! شيطان‌ را از ما و از آنچه‌ روزيمان‌ ساخته‌اي، بركنار دار. پس‌ اگر در آن‌ آميزش ‌بين‌ آن‌دو فرزندي‌ مقدر باشد، شيطان‌ هرگز نمي‌تواند به‌ او آسيبي