ءِ » : زشتترين معاصي ، مانند زنا و قتل . « مَا لا تَعْلَمُونَ » : آنچه را كه نميدانيد . مفعول فعل ( لا تَعْلَمُونَ ) محذوف و تقدير آن چنين است : مَا لا تَعْلَمُونَ الإِذْنَ فِيهِ مِنَ اللهِ . . .‏
 
آيه  54
‏متن آيه : ‏
‏ قَالَ أَبَشَّرْتُمُونِي عَلَى أَن مَّسَّنِيَ الْكِبَرُ فَبِمَ تُبَشِّرُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( ابراهيم ) گفت : آيا چنين مژده‌اي را به من مي‌دهيد در حالي كه پيري گريبانگير من شده است‌ ؟ پس چگونه ( و برابر كدام قاعده در چنين سن و سالي به تولّد فرزند مرا ) مژده مي‌دهيد ؟ !‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« عَلَيا » : به معني ( مَعَ ) ، يعني : با اين كه . « الْكِبَرُ » : كهولت و پيري . « عَلَيا أَن مَّسَّنِيَ الْكِبَرُ » : جمليه حاليّه است براي ضمير ( ي ) در ( بَشَّرْتُمُونِي ) . « بِمَ » : به كدام قاعده و قانون‌ ؟ چگونه و به چه شكل‌ ؟‏
 
آيه  55
‏متن آيه : ‏
‏ قَالُواْ بَشَّرْنَاكَ بِالْحَقِّ فَلاَ تَكُن مِّنَ الْقَانِطِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏گفتند : ما تو را به چيز راست و درستي مژده داده‌ايم و از زمره مأيوسان ( از رحمت خدا ) مباش .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« بِالْحَقِّ » : به چيز راست و درستي . به كار محقّق و مطمئنّي . به طريقه و شيوه‌اي كه حق است و آن خرق عادت توسّط قادر مطلق است . « الْقَانِطِينَ » : افراد مأيوس و نااميد .‏
 
آيه  56
‏متن آيه : ‏
‏ قَالَ وَمَن يَقْنَطُ مِن رَّحْمَةِ رَبِّهِ إِلاَّ الضَّآلُّونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏گفت : چه كسي است كه از رحمت پروردگارش مأيوس شود ، مگر گمراهان ( بي‌خبر از قدرت و عظمت خدا ؟ ! ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« مَن يَقْنَطُ » : چه كسي نااميد مي‌گردد ؟ ! استفهام انكاري است ، يعني كسي نااميد نمي‌گردد .‏
 
آيه  57
‏متن آيه : ‏
‏ قَالَ فَمَا خَطْبُكُمْ أَيُّهَا الْمُرْسَلُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( ابراهيم پس از الفت با فرشتگان و يقين از مژده ، بديشان ) گفت : اي فرستادگان ! بگوئيد چه كار مهمّي ( غير از اين بشارت ) داريد ؟‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« خَطْبُ » : كار مهمّي كه قابل گفتگو است ( نگا : يوسف‌ / 51 ) .‏
 
آيه  58
‏متن آيه : ‏
‏ قَالُواْ إِنَّا أُرْسِلْنَا إِلَى قَوْمٍ مُّجْرِمِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏گفتند : ما به سوي قوم گناهكاري فرستاده شده‌ايم ( و همگان را نابود مي‌كنيم ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« قَوْمٍ مُّجْرِمِينَ » : قوم بزهكاري . مراد قوم لوط است و نكره‌آمدن و توصيف به گناهكاري براي خوار داشتن و نكوهش ايشان است .‏
 
آيه  59
‏متن آيه : ‏
‏ إِلاَّ آلَ لُوطٍ إِنَّا لَمُنَجُّوهُمْ أَجْمَعِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏مگر خانواده لوط را كه همه اعضاء خانواده را نجات مي‌دهيم .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« إِلآّ ءَالَ لُوطٍ » : مستثني مي‌تواند متّصل باشد و معني چنين مي‌شود : ما به سوي قوم گناهكاري فرستاده شده‌ايم ، مگر خانواده لوط كه در ميان آنان گناهكار نيست . يا منقطع باشد كه معني آن در بالا گذشت .‏
 
آيه  60
‏متن آيه : ‏
‏ إِلاَّ امْرَأَتَهُ قَدَّرْنَا إِنَّهَا لَمِنَ الْغَابِرِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏مگر همسر او را كه جزو بقيّه ( مردم محكوم به فنا ) قلمداد كرده‌ايم .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« قَدَّرْنَا » : همسان ديگران بشمار آورده‌ايم و قلمدادش نموده‌ايم . اين سخن بر زبان فرشتگان رفته است ولي مراد فرموده خدا است . روشن است وقتي كه درباريان و مأموران شاه بگويند : دستور داده‌ايم . چنين و چنان انديشيده‌ايم . مراد اين است كه شاه دستور داده است و چنين و چنان خواسته است ، و غيره . « الْغَابِرِينَ » : گذشتگان . باقي مردم . سايرين .‏
 
آيه  60
‏متن آيه : ‏
‏ فَلَمَّا جَاء آلَ لُوطٍ الْمُرْسَلُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏هنگامي كه فرستادگان به پيش خانواده لوط رفتند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« ءَالَ » : خانواده . خاندان .‏
 
آيه  62
‏متن آيه : ‏
‏ قَالَ إِنَّكُمْ قَوْمٌ مُّنكَرُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( لوط بديشان ) گفت : شما مردمان ناشناخته‌ايد ( و ما شما را نمي‌شناسيم و نمي‌دانيم چه مي‌خواهيد و از شما بيمناكيم ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« مُنكَرُونَ » : افراد ناشناخته . كساني كه بد داشته شوند و از ايشان بيزار و گريزان باشند .‏
 
آيه  63
‏متن آيه : ‏
‏ قَالُواْ بَلْ جِئْنَاكَ بِمَا كَانُواْ فِيهِ يَمْتَرُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏گفتند :  ( از ما مترس كه مايه هراس تو نيستيم ) بلكه ( ما فرستادگان خدائيم و ) با خود چيزي به همراه آورده‌ايم كه تو بدان قوم خود را بيم مي‌دادي و ايشان درباره آن شكّ مي‌كردند ( كه نزول عذاب است ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« كَانُوا . . . يَمْتَرُونَ » : شكّ و ترديد مي‌ورزيدند .‏
 
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:217.txt">آيه  170</a><a class="text" href="w:text:218.txt">آيه  171</a><a class="text" href="w:text:219.txt">آيه  172</a><a class="text" href="w:text:220.txt">آيه  173</a><a class="text" href="w:text:221.txt">آيه  174</a><a class="text" href="w:text:222.txt">آيه  175</a><a class="text" href="w:text:223.txt">آيه  176</a></body></html>آيه  64
‏متن آيه : ‏
‏ وَأَتَيْنَاكَ بَالْحَقِّ وَإِنَّا لَصَادِقُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏و ما واقعيّت مسلّمي را براي تو آورده‌ايم ( كه جاي انكار نيست ) و راست مي‌گوئيم .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« أَتَيْنَاكَ بِالْحَقِّ » : حقيقت را براي تو آورده‌ايم . به پيش تو به حق آمده‌ايم و دروغي در كار نيست .‏
 
آيه  65
‏متن آيه : ‏
‏ فَأَسْرِ بِأَهْلِكَ بِقِطْعٍ مِّنَ اللَّيْلِ وَاتَّبِعْ أَدْبَارَهُمْ وَلاَ يَلْتَفِتْ مِنكُمْ أَحَدٌ وَامْضُواْ حَيْثُ تُؤْمَرُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏بنابراين در پاسي از شب خانواده‌ات را با خود بردار و از اينجا برو و در پس ايشان حركت كن ( تا آنان را بپائي و به شتاب واداري ) و كسي از شما به پشت سر نگاه نكند ( تا عذاب قوم را نبيند و ناراحت و پريشان نگردد ) و به همان جا كه ( برابر وحي آسماني ) به شما دستور داده مي‌شود برويد .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« أَسْرِ بِأَهْلِكَ » : خانواده‌ات را در شب بكوچان . « قِطْعٍ » : قسمتي . پاسي . « إِتَّبِعْ أَدْبَارَهُمْ » : در پشت سر ايشان خودت حركت كن . « لا يَلْتَفِتْ » : روي برنگرداند . به عقب ننگرد . « إمْضُوا » : برويد . « حَيْثُ » : همان جا .‏
 
آيه  66
‏متن آيه : ‏
‏ وَقَضَيْنَا إِلَيْهِ ذَلِكَ الأَمْرَ أَنَّ دَابِرَ هَؤُلاء مَقْطُوعٌ مُّصْبِحِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏و ما به لوط اين موضوع را وحي كرديم كه بامدادان همه آنان نابود و ريشه‌كن خواهند شد .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« قَضَيْنآ إِلَيْهِ » : بدو خبر داديم . بدو رسانديم . « دَابِرَ » : تابع . آخر . قطع دابر ، كنايه از استيصال و ريشه‌كن كردن است ( نگا : انعام‌ / 45 ، اعراف‌ / 72 ، انفال‌ / 7 ) . « مُصْبِحينَ » : گام به صبح نهادگان . به بامداد رسيدگان . حال ( هؤُلآءِ ) است و مشتق از ( أَصْبَحَ ) تامّه . « أَنَّ دَابِرَ هؤُلآءِ مَقْطُوعٌ » : همه اينها نابود مي‌شوند . اين جمله بدل از ( ذَلِكَ الأمْرَ ) و بيانگر كاري است كه وحي شده است .‏
 
آيه  67
‏متن آيه : ‏
‏ وَجَاء أَهْلُ الْمَدِينَةِ يَسْتَبْشِرُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( هنگامي كه صبح گرديد ) اهل شه