قول خدای صادق است. 
پنجم: اینکه باعث مَنْ فِي الْقُبُورِ است و او ذرات متفرقة ابدان را جمع و مرکب می‌گرداند. آيه 87 الي 88
متن آيه:
وَلَقَدْ آتَيْنَا مُوسَى الْکِتَابَ وَقَفَّيْنَا مِن بَعْدِهِ بِالرُّسُلِ وَآتَيْنَا عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ الْبَيِّنَاتِ وَأَيَّدْنَاهُ بِرُوحِ الْقُدُسِ أَفَکُلَّمَا جَاءکُمْ رَسُولٌ بِمَا لاَ تَهْوَى أَنفُسُکُمُ اسْتَکْبَرْتُمْ فَفَرِيقاً کَذَّبْتُمْ وَفَرِيقاً تَقْتُلُونَ(87)
وَقَالُواْ قُلُوبُنَا غُلْفٌ بَل لَّعَنَهُمُ اللَّه بِکُفْرِهِمْ فَقَلِيلاً مَّا يُؤْمِنُونَ(88)

ترجمه: و به تحقیق به موسی کتاب تورات دادیم و از پی او پیغمبران دیگر فرستادیم، و به عیسی بن مریم دلیلها و حجتهای روشن دادیم و او را به روح القدس تأیید نمودیم، آیا هر پیمبری که از طرف خدا دستوری برخلاف میل شما آرد تکبر می‌ورزید، پس گروهی را تکذیب می‌کنید و گروهی را می‌کشید(87) و گفتند دلهای ما در پردة غفلت است و چیزی از سخن حق وارد آن نمی‌شود، چنین نیست بلکه خدا ایشان را بواسطة کفرشان از رحمت دور کرده که کمی از ایشان ایمان می‌آورند.(88)
نکات: از این آیه استفاده می‌شود که خدا رسولان خود را با دلیل و منطق روشن فرستاده که مردم عوام بفهمند و حجت تمام باشد. پس آیات إلهی مانند قرآن فهمیدنی و روشن است و إلا حجت تمام نیست، پس آنکه می‌گوید نمی‌فهمیم چنین نیست بلکه بواسطة کفرش از رحمت دور است.آیه 8 الی 13
متن آیه:
وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يجَادِلُ فِي اللَّهِ بِغَيرِ عِلْمٍ وَلَا هُدًى وَلَا كِتَابٍ مُنِيرٍ(الحج/8) ثَانِي عِطْفِهِ لِيضِلَّ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ لَهُ فِي الدُّنْيا خِزْي وَنُذِيقُهُ يوْمَ الْقِيامَةِ عَذَابَ الْحَرِيقِ(الحج/9) ذَلِكَ بِمَا قَدَّمَتْ يدَاكَ وَأَنَّ اللَّهَ لَيسَ بِظَلَّامٍ لِلْعَبِيدِ(الحج/10) وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يعْبُدُ اللَّهَ عَلَى حَرْفٍ فَإِنْ أَصَابَهُ خَيرٌ اطْمَأَنَّ بِهِ وَإِنْ أَصَابَتْهُ فِتْنَةٌ انْقَلَبَ عَلَى وَجْهِهِ خَسِرَ الدُّنْيا وَالْآخِرَةَ ذَلِكَ هُوَ الْخُسْرَانُ الْمُبِينُ(الحج/11) يدْعُو مِنْ دُونِ اللَّهِ مَا لَا يضُرُّهُ وَمَا لَا ينْفَعُهُ ذَلِكَ هُوَ الضَّلَالُ الْبَعِيدُ(الحج/12) يدْعُو لَمَنْ ضَرُّهُ أَقْرَبُ مِنْ نَفْعِهِ لَبِئْسَ الْمَوْلَى وَلَبِئْسَ الْعَشِيرُ(الحج/13)
ترجمه: و بعضی از مردم کسی است که دربارة خدا بدون داشتن دانشی و بدون هدایتی و بدون کتاب روشنی دهنده‌ای جدال می‌کند(8) بر می‌گرداند و کج می‌کند جانب خود را تا گمراه کند مردم را از راه خدا برای او در دنیا خواری است و روز قیامت می‌چشانیم او را عذاب سوزنده(9) این عذاب بسبب آنچه از پیش انجام داده‌ای و محققا خدا به بندگانش ستمگر نیست(10) و بعضی از مردم کسی است که خدا را عبادت می‌کند بر حرف، پس اگر خیری به او برسد مطمئن گردد به آن و اگر بلائی به او برسد برگردد بر آنچه توجه داشته، در دنیا و آخرت زیان کرده این است آن زیان آشکار(11) می‌خواند غیرخدا را آنچه را که نه ضرر می‌رساند به او و نه نفع می‌دهد او را این است آن گمراهی دور(12) می‌خواند کسی را که ضرر او نزدیکتر از نفع او است محققا بد سرپرست و بد معاشریست(13). 
نکات: آیة سوم این سوره راجع به تابعین مقلدین و آیة 8 راجع به متبوعین مقلدین می‌باشد. و مقصود از بِغَيرِ عِلْمٍ، علم ضروری یعنی بصرف و محض جهل، و مقصود از «هُدًى» استدلالات عقلی و مقصود از كِتَابٍ مُنِيرٍ کتب وحی است. یعنی مجادلة ایشان نه مستند به عقل است و نه به نقل صحیح. و مقصود از ثَانِي عِطْفِهِ، تکبر و دهن کجی و هوچیگری است چنانکه اکثر اهل زمان به آن مبتلا می‌باشند، و بهمین جهت طبق لَهُ فِي الدُّنْيا خِزْي، اکثر متدینین که دارای چنین صفاتند در خواری و نکبتند. و مقصود از «وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يعْبُدُ اللَّهَ عَلَى حَرْفٍ »، اعرابی بودند که می‌آمدند در مدینه و دین اسلام را قبول می‌کردند، پس اگر صحت جسم پیدا می‌کرد و حیوانات او زیاد و یا فربه می‌شد و یا زنش پسر می‌زائید و یا مالش زیاد می‌شد به این دین اطمینان پیدا می‌کرد و اگر مال و یا اولادش تلف می‌شد و یا از زکات به او نمی‌رسید فوری از دین بر می‌گشت. و همچنین بودن «مؤلفة قلوبهم و یهودیان». چنانکه زمان ما نیز اکثر مسلمین چنین می‌باشند. و جملة: «يدْعُو مِنْ دُونِ اللَّهِ مَا لَا يضُرُّهُ....» شامل ملت فعلی ما که اولیاء و بزرگان دینی را که وفات کرده‌اند می‌خواند می‌شود، زیرا بصریح آیات قرآن آنان نیز لا یضر و لا ینفع می‌باشند، بدلیل آیة: «قُلْ إِنِّي لا أَمْلِكُ لَكُمْ ضَرّاً وَلا رَشَداً» (الجـن: 21) و اینان در گمراهی عمیق فرو رفته‌اند. آیه 14 الی 16
متن آیه:
إِنَّ اللَّهَ يدْخِلُ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ إِنَّ اللَّهَ يفْعَلُ مَا يرِيدُ(الحج/14) مَنْ كَانَ يظُنُّ أَنْ لَنْ ينْصُرَهُ اللَّهُ فِي الدُّنْيا وَالْآخِرَةِ فَلْيمْدُدْ بِسَبَبٍ إِلَى السَّمَاءِ ثُمَّ لْيقْطَعْ فَلْينْظُرْ هَلْ يذْهِبَنَّ كَيدُهُ مَا يغِيظُ(الحج/15) وَكَذَلِكَ أَنْزَلْنَاهُ آياتٍ بَينَاتٍ وَأَنَّ اللَّهَ يهْدِي مَنْ يرِيدُ(الحج/16)
ترجمه: محقق خدا آنان را که ایمان آورده و عمل‌های شایسته را انجام داده‌اند به باغ‌هائی داخل می‌کند که نهرها از زیر آنها جاری است محققا خدا بجا می‌آورد آنچه بخواهد(14) آنکه گمان می‌کند که خدا هرگز در دنیا و آخرت او را یاری نمی‌کند پس بکشد سببی و یا ریسمانی به طرف آسمان سپس قطع کند و بنگرد آیا حیلة او مایة خشم او را می‌برد(15) و بدینگونه قرآن را آیات روشنی نازل نمودیم و حقا که خدا هدایت می‌کند هر که را بخواهد(16). 
نکات: ضمیر لَنْ ينْصُرَهُ اللَّهُ بر می‌گردد به من موصوله بحسب قانون کلام و معنی چنین است هر کس گمان کند که خدا او را یاری نمی‌کند بر دشمن، و یا رزق او را نمی‌دهد، پس از غیض خود بمیرد. و مقصود از فَلْيمْدُدْ....... اینست که از غیظ خود ریسمانی به سقف خانة خود بکشد و خود را به آن آویزان کند و نفس خود را قطع کند از خشم. و یا وسیله‌ای تهیه کند که حرکت به سوی آسمان کند و قطع مسافت کند و ببیند می‌تواند کاری کند که مایة خشم خود را از بین ببرد. یعنی به نصرت و روزی خدا راضی باشید و بی‌جهت خود را به زحمت نیفکنید. آیه 17 الی 18
متن آیه:
إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَالَّذِينَ هَادُوا وَالصَّابِئِينَ وَالنَّصَارَى وَالْمَجُوسَ وَالَّذِينَ أَشْرَكُوا إِنَّ اللَّهَ يفْصِلُ بَينَهُمْ يوْمَ الْقِيامَةِ إِنَّ اللَّهَ عَلَى كُلِّ شَيءٍ شَهِيدٌ(الحج/17) أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ يسْجُدُ لَهُ مَنْ فِي السَّمَاوَاتِ وَمَنْ فِي الْأَرْضِ وَالشَّمْسُ وَالْقَمَرُ وَالنُّجُومُ وَالْجِبَالُ وَالشَّجَرُ وَالدَّوَابُّ وَكَثِيرٌ مِنَ النَّاسِ وَكَثِيرٌ حَقَّ عَلَ