صِرَاطٌ مُسْتَقِيمٌ(مريم/36)
ترجمه: این است عیسی پسر مریم بگفتار حق آن حقی که در آن شک دارید(34) برای خدا سزاوار نیست که فرزند بگیرد او منزه است زیرا چون امری را انجام دهد همانا می‌گوید باش پس می‌شود(35) و براستی که خدا پروردگار من و پروردگار شماست، پس او را عبادت کنید این است راه راست(36). 
نکات:  ذَلِكَ  اشاره است به آن عیسی که گفته: إِنِّي عَبْدُ اللَّهِ، یعنی عیسای واقعی آن است که طبق حق و حقیقت گفت: من بندة خدایم! نه آنچه یهود می‌گوید: که او ساحری بوده، و نه آنچه نصاری می‌گویند: که فرزند خدا است، زیرا فرزند باید همجنس پدر باشد و خدا بشری همجنس عیسی نیست. باضافه عیسی حادثست و محال است قدیمی مانند حق‌تعالی باشد. وَإِنَّ اللَّهَ عطف است به جملة: إِنِّي عَبْدُ اللَّهِ، یعنی حضرت عیسی گفت: من بندة خدایم و خدا پروردگار من و شماست. آیه 37 الی 40
متن آیه:
فَاخْتَلَفَ الْأَحْزَابُ مِنْ بَينِهِمْ فَوَيلٌ لِلَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ مَشْهَدِ يوْمٍ عَظِيمٍ(مريم/37) أَسْمِعْ بِهِمْ وَأَبْصِرْ يوْمَ يأْتُونَنَا لَكِنِ الظَّالِمُونَ الْيوْمَ فِي ضَلَالٍ مُبِينٍ(مريم/38) وَأَنْذِرْهُمْ يوْمَ الْحَسْرَةِ إِذْ قُضِي الْأَمْرُ وَهُمْ فِي غَفْلَةٍ وَهُمْ لَا يؤْمِنُونَ(مريم/39) إِنَّا نَحْنُ نَرِثُ الْأَرْضَ وَمَنْ عَلَيهَا وَإِلَينَا يرْجَعُونَ(مريم/40)
ترجمه: پس این احزاب میان اختلاف نمودند پس وای به آنانکه کافر شدند از محضر روز بزرگ(37) چقدر ایشان شنوا و بینایند روزی که نزد ما بیایند لیکن ستمگران آن روز در گمراهی آشکارند(38) و بترسان ایشان را از روز حسرت وقتی که کار از کار گذشته در حالی که ایشان در غفلتند و ایمان نمی‌آورند(39) محققا ما زمین را با هر کس روی آنست بارث می‌بریم و به سوی ما رجوع داده شوند(40). 
نکات: مقصود از الْأَحْزَابُ فرقه‌های یهود و نصاری می‌باشند. و جملة أَسْمِعْ بِهِمْ وَأَبْصِرْ، دلالت دارد که کفار روز قیامت همه شنوا و بینایند و اما در آیاتی که فرموده: صُمٌّ وَبُكْمٌ محشور می‌شوند، مقصود صُمٌّ وَبُكْمٌ از حق و هدایتند. و مقصود از جملة: وَإِلَينَا يرْجَعُونَ، إلی حکمنا و قضائنا می‌باشد زیرا حق‌تعالی مکانی ندارد. آیه 41 الی 45
متن آیه:
وَاذْكُرْ فِي الْكِتَابِ إِبْرَاهِيمَ إِنَّهُ كَانَ صِدِّيقًا نَبِيا(مريم/41) إِذْ قَالَ لِأَبِيهِ يا أَبَتِ لِمَ تَعْبُدُ مَا لَا يسْمَعُ وَلَا يبْصِرُ وَلَا يغْنِي عَنْكَ شَيئًا(مريم/42) يا أَبَتِ إِنِّي قَدْ جَاءَنِي مِنَ الْعِلْمِ مَا لَمْ يأْتِكَ فَاتَّبِعْنِي أَهْدِكَ صِرَاطًا سَوِيا(مريم/43) يا أَبَتِ لَا تَعْبُدِ الشَّيطَانَ إِنَّ الشَّيطَانَ كَانَ لِلرَّحْمَنِ عَصِيا(مريم/44) يا أَبَتِ إِنِّي أَخَافُ أَنْ يمَسَّكَ عَذَابٌ مِنَ الرَّحْمَنِ فَتَكُونَ لِلشَّيطَانِ وَلِيا(مريم/45)
ترجمه: و بیاد آر در این کتاب ابراهیم را زیرا او پیغمبری راستگو بود(41) وقتی که به پدرش گفت: ای پدر من برای چه می‌پرستی چیزی را که نمی‌شنود و نه می‌بیند و از تو چیزی را کفایت نمی‌‌کند(42) ای پدر من بدرستی که مرا دانشی بدست آمده که تو را نیامده پس مرا پیروی کن که تو را به راه راست هدایت می‌کنم(43) ای پدر من شیطان را مپرست زیرا شیطان برای (خدای) رحمن نافرمان بود(44) ای پدر من حقیقتاً من خائفم که تو را از جانب (خدای) رحمن عذابی برسد پس برای شیطان دوستی باشی(45). 
نکات: پس از ختم قصة حضرت زکریا و عیسی(ع) که هدف از آن هدایت به مبدأ و معاد است رجوع فرموده به قصة حضرت ابراهیم(ع) که پدر عرب است و ملت عظمت او را قبول داشتند. و جملة: لِمَ تَعْبُدُ... دلالت دارد بر اینکه دین باید استدلالی باشد نه تقلیدی. و در جملة: قَدْ جَاءَنِي مِنَ الْعِلْمِ  دلالت است بر اینکه دین باید علمی باشد. و کلمة: يا أَبَتِ و تکرار آن دلالت دارد بر رأفت و مدارا کردن ابراهیم نسبت به پدر خود و دلسوزی او برای پدرش. آیه 46 الی 48
متن آیه:
قَالَ أَرَاغِبٌ أَنْتَ عَنْ آلِهَتِي يا إِبْرَاهِيمُ لَئِنْ لَمْ تَنْتَهِ لَأَرْجُمَنَّكَ وَاهْجُرْنِي مَلِيا(مريم/46) قَالَ سَلَامٌ عَلَيكَ سَأَسْتَغْفِرُ لَكَ رَبِّي إِنَّهُ كَانَ بِي حَفِيا(مريم/47) وَأَعْتَزِلُكُمْ وَمَا تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ وَأَدْعُو رَبِّي عَسَى أَلَّا أَكُونَ بِدُعَاءِ رَبِّي شَقِيا(مريم/48)
ترجمه: (آذر) گفت: آیا تو ای ابراهیم از خدایان من اعراض کرده‌ای؟ محققا اگر خودداری نکنی البته تو را می‌رانم و سنگسارت می‌کنم و از من مدت بسیاری دوری کن(46) (ابراهیم) گفت: سلام بر تو بزودی از پروردگارم برایت آمرزش می‌طلبم زیرا او به من مهربان است(47) و از شما و آنچه را غیرخدا می‌خوانید کناره می‌گیرم و پروردگارم را می‌خوانم امید است که به خواندن پروردگارم بدبخت نباشم(48). 
نکات: چون آذر جواب منطقی نداشت، به توهین و تهدید پرداخت و حتی رأفت پدری را واگذارد و نگفت یا بني بلکه گفت: یا ابراهیم اگر دست بر نداری تو را می‌رانم و سنگسارت می‌کنم. و مقصود از شَقِيا این است که خدا لطفش را از من بواسطة دعای من دریغ نمی‌کند و اگر نه اگر خدا دریغ نماید من بدبخت خواهم بود و استغفار ابراهیم برای پدر برای امید به ایمان او بود. آیه 49 الی 50
متن آیه:
فَلَمَّا اعْتَزَلَهُمْ وَمَا يعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ وَهَبْنَا لَهُ إِسْحَاقَ وَيعْقُوبَ وَكُلًّا جَعَلْنَا نَبِيا(مريم/49) وَوَهَبْنَا لَهُمْ مِنْ رَحْمَتِنَا وَجَعَلْنَا لَهُمْ لِسَانَ صِدْقٍ عَلِيا(مريم/50)
ترجمه: پس چون از ایشان و از آنچه غیرخدا می‌پرستیدند کناره گرفت، به او اسحق و یعقوب را عطا کردیم و همه را پیغمبر قرار دادیم(49) و برای ایشان از رحمت خود عطا نمودیم و برای ایشان ذکر خیر بلند آوازه‌ای براستی قرار دادیم(50). 
نکات: حق‌تعالی برای اینکه حضرت ابراهیم از هر جهت به برهان پرداخت و ایستادگی در مقابل مشرکان کرد و دل خود را تسلیم به ایمان نمود و زبانش را به ذکر خدای سبحان عادت داد و بدنش را آماده کرد برای آتش نمرودیان، و فرزندش را برای قربانی و مالش را برای میهمان، خدا هم به او مرحمت کرد عطای فراوان از نبوت فرزندان و ذکر خیر او در آیندگان، یعنی در میان یهود و نصاری و مسلمانان. و مخفی نماند عَلِيا، علي اسمی نیست بلکه علي وصفی است یعنی؛ ثناء عالی و مدحی جاویدان برای ایشان قرار دادیم، ولی بافندة دعای ندبه خیال کرده این علي ، علي اسمی است که پدر او ابو طالب است!!.. آيه 67 الي 73
متن آيه:
وَإِذْ قَالَ مُوسَى لِقَوْمِهِ إِنَّ اللّهَ يَأْمُرُکُمْ أَنْ تَذْبَحُواْ بَقَرَةً قَالُواْ أَتَتَّخِذُنَا هُزُواً قَالَ أَعُوذُ بِاللّهِ أَنْ أَکُونَ مِنَ الْجَاهِلِينَ(67)
قَالُواْ ادْعُ لَنَا رَبَّکَ يُبَيِّن لّنَا مَا هِيَ قَالَ إِنَّهُ يَقُولُ إِنَّهَا بَقَرَةٌ لاَّ فَارِضٌ وَلاَ بِکْرٌ عَوَانٌ بَيْنَ ذَلِکَ فَافْعَلُواْ مَا تُؤْمَرونَ(68)
قَالُواْ ادْعُ لَنَا رَبَّک