ه مي‌بيند . « الطَّيْرُ » : مراد پرندگان هواها و هوسها است كه افكار شخص را پريشان مي‌سازند . « تَهْوِي بِهِ » : او را پرت مي‌كند . وي را به پائين مي‌اندازد . « الرِّيحُ » : مراد ابليس ملعون است كه كافر را در وادي ضلالت سرگردان و ويلان مي‌سازد و هلاك و تباهش مي‌نمايد . « سَحِيقٍ » : بسيار ژرف . دور افتاده و پرت .‏
 
سوره حج آيه  32
‏متن آيه : ‏
‏ ذَلِكَ وَمَن يُعَظِّمْ شَعَائِرَ اللَّهِ فَإِنَّهَا مِن تَقْوَى الْقُلُوبِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( مطلب ) چنين است ( كه گفته شد ) ، و هر كس مراسم و برنامه‌هاي الهي را بزرگ دارد ( و از جمله مناسك حجّ را گرامي‌شمارد ) ، بي‌گمان بزرگداشت آنها نشانه پرهيزگاري دلها ( و خوف و هراس از خدا ) است .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« ذلِكَ » :  ( نگا : حجّ‌ / 30 ) . « شَعَآئِرَ » :  ( نگا : بقره‌ / 158 ، مائده‌ / 2 ) . « فَإِنَّهَا » : شعائر و مناسك . حيوانات قرباني .‏
 
سوره حج آيه  33
‏متن آيه : ‏
‏ لَكُمْ فِيهَا مَنَافِعُ إِلَى أَجَلٍ مُّسَمًّى ثُمَّ مَحِلُّهَا إِلَى الْبَيْتِ الْعَتِيقِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏در اين حيوانات قرباني ، منافع ( دنيوي از قبيل سوار شدن و بار كردن و استفاده از شير و پشم و توليد مثل آنها برايتان آزاد ) است تا زمان معيّن ( كه روز ذبح آنها است ) و بعد هم كه در كنار خانه قديمي و گرامي ( كعبه ، يعني در قربانگاه مني و ديگر جاهاي حرم ) آماده گرديدند ( و ذبح شدند ، شما مي‌توانيد از منافع مادي و معنوي آنها برخوردار شويد ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« لَكُمْ فِيهَا مَنَافِعُ . . . » : مراد اين است كه استفاده از فرآورده‌هاي حيوانات قرباني آزاد است . يا اين كه : در مراسم و مناسك ، سود شما است . « اَجَلٍ مُّسَمّيً » : وقت مشخّص . مراد روز ذبح است . « مَحِلُّهَا » : حلال بودن ذبح ، يا محلّ و يا زمان حلال بودن ذبح حيوان قرباني . يا اين كه : محلّ مردم از احرامشان تا كعبه است . يعني پس از مناسك ، كعبه را طواف مي‌كنند . « إِلَي الْبَيْتِ » : حرف ( إِلي ) به معني ( عِندَ ) يعني نزد ، و مراد از بيت ، كلّ حرم است .‏
 
سوره حج آيه  34
‏متن آيه : ‏
‏ وَلِكُلِّ أُمَّةٍ جَعَلْنَا مَنسَكاً لِيَذْكُرُوا اسْمَ اللَّهِ عَلَى مَا رَزَقَهُم مِّن بَهِيمَةِ الْأَنْعَامِ فَإِلَهُكُمْ إِلَهٌ وَاحِدٌ فَلَهُ أَسْلِمُوا وَبَشِّرِ الْمُخْبِتِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( قرباني تنها منحصر به شما مسلمانان نبوده ، و بلكه ) ما براي هر ملّتي ( كه پيش از شما به خدا ايمان داشته‌اند ) قرباني را ( كه سمبل آمادگي انسان براي فدا شدن در راه خدا است ) مقرّر كرده‌ايم ، تا به نام خدا چهارپاياني را ذبح كنند كه خدا بديشان عطاء نموده است . خداي شما و ايشان خداي واحدي است ( و برنامه او هم برنامه واحدي است . حال كه چنين است ) پس‌تسليم ( فرمان ) او بوده ، و ( اعمالتان خالصانه براي او باشد . اي پيغمبر ) مژده بده مخلصان متواضع ( در برابر فرمان خدا ) را ( به بهشت و پاداش فراوان آفريدگارشان ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« مَنسَكاً » : عبادت . در اينجا به قرينه ( لِيَذْكُرُوا اسْمَ اللهِ . . . ) مراد قرباني ، يعني ذبح حيوان براي فقراء است . « أَسْلِمُوا » : مخلص شويد . منقاد و مطيع شويد . « الْمُخْبِتِينَ » : افراد متواضع و مُقِرّ به بندگي و مطمئنّ از ايمان خود ( نگا : هود / 23 ، حجّ‌ / 54 ) . ايمانداران خاضع و خاكي .‏
 
سوره حج آيه  35
‏متن آيه : ‏
‏ الَّذِينَ إِذَا ذُكِرَ اللَّهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ وَالصَّابِرِينَ عَلَى مَا أَصَابَهُمْ وَالْمُقِيمِي الصَّلَاةِ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنفِقُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏آنان كساني هستند كه چون نام خدا برده شود ( به خاطر درك مقام باعظمت يزدان ) دلهايشان به هراس مي‌افتد ، و در برابر مصائبي كه گريبانگيرشان مي‌گردد ، شكيبائي پيش مي‌گيرند ( و ايستادگي مي‌كنند ، چرا كه تسليم فرمان قضا و قدرند ) ، و نماز را چنان كه بايد مي‌خوانند ، و از اموالي كه بديشان عطاء كرده‌ايم ( در كارها و راههاي خير ) صرف مي‌كنند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« وَجِلَتْ » : به خوف و هراس افتاد ( نگا : اَنفال‌ / 2 ، حجر / 52 و53 ) .‏
 
سوره حج آيه  36
‏متن آيه : ‏
‏ وَالْبُدْنَ جَعَلْنَاهَا لَكُم مِّن شَعَائِرِ اللَّهِ لَكُمْ فِيهَا خَيْرٌ فَاذْكُرُوا اسْمَ اللَّهِ عَلَيْهَا صَوَافَّ فَإِذَا وَجَبَتْ جُنُوبُهَا فَكُلُوا مِنْهَا وَأَطْعِمُوا الْقَانِعَ وَالْمُعْتَرَّ كَذَلِكَ سَخَّرْنَاهَا لَكُمْ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏ما ( ذبح ) شتران ( چاق و فربه ، و ديگر چهارپايان ) را ( در حجّ ) براي شما از جمله مراسم و مناسك ( دين و نشانه‌هاي آئين ) الهي قرار داده‌ايم ، و در چنين حيواناتي خير ( دنيا و اجر آخرت ) شما است . پس در حالي كه به صف ايستاده‌اند ( و دستها و پاها را جفت هم كرده‌اند و آماده ذبح مي‌باشند ) نام خدا را بر آنها ببريد ( و به نام خدا ذبحشان كنيد ) ، و هنگامي كه ( نقش زمين شدند و ) بر پهلوهايشان افتادند ، خودتان ( اگر خواستيد ) از گوشت آنها بخوريد و به مستمند ( غير گدا ) و به فقير ( گدا پيشه ) بخورانيد . اين گونه ( كه مي‌بينيد ) شتران را رام و مطيع شما كرده‌ايم تا اين كه ( از الطاف كريمانه و انعام بزرگوارانه آفريدگار خود ) سپاسگزاري كنيد .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« الْبُدْنَ » : جمع بَدَنَة ، شتران چاق و فربه و تنومند . مفعول فعل مقدّري است كه فعل مذكور بعد از آن ، يعني ( جَعَلْناها ) بيانگر آن است . « صَوَآفَّ » : جمع صَآفَّة ، برپا ايستاده و صف كشيده ، دستها و پاها را جفت كرده و دراز كشيده . از لحاظ نحوي حال است و از نظر صرفي غير منصرف . « وَجَبَتْ » : فرو افتاد . نقش زمين گرديد . « جُنُوب‌ » : جمع جنب ، پهلوها . « الْقَانِعَ » : مستمندي كه عفيف‌النفس است و دست تكدّي دراز نمي‌كند ، و يا اين كه بدانچه بدو دهند راضي مي‌گردد و الحاح و اصرار نمي‌كند . « الْمُعْتَرَّ » : فقيري كه آشكارا دست تكدّي دراز و با الحاح و اصرار از طرف درخواست مي‌كند . « كَذلِكَ » : اين گونه . مثل چنين . نعت مصدر محذوفي است و در اصل چنين است : سَخَّرْنَاهَا لَكُمْ تَسْخيراً كَذلِكَ .‏
 
تفسير نور
(نسخه دوم موبايلي)

تأليف:
دكتر مصطفي خرم دل
عضو هيئت علمي دانشگاه كردستانآيه  9
‏متن آيه : ‏
‏ يُخَادِعُونَ اللّهَ وَالَّذِينَ آمَنُوا وَمَا يَخْدَعُونَ إِلاَّ أَنفُسَهُم وَمَا يَشْعُرُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( اينان به نظرشان ) خدا و كساني را گول ميزنند كه ايمان آوردهاند ، در صورتي كه جز خود را نميفريبند ولي نميفهمند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« يُخَادِعُونَ » : گول ميزنند . فريب ميدهند . از مصدر مُخادعه و خِداع ، به معني اظهار خلاف آنچه در دل است براي فريب ديگران . « مَا يَخْدَعُونَ » : نميفريبند . گول نميزنند .‏
 
آيه  240
‏متن آيه : ‏
‏ وَالَّذِينَ يُتَوَفَّوْنَ مِنكُمْ وَيَذَرُونَ أَزْوَاجاً وَصِيَّةً لِّأَزْوَاجِهِم مَّتَاعاً إِلَى الْحَوْلِ غَيْرَ إِخْرَاجٍ فَإِنْ خَرَجْنَ فَلاَ جُنَاحَ عَلَيْ