لْكَ » : اين رجعت و بازگشت . « إِذاً » : آن گاه . « كَرَّةٌ » : بازگشت . برگشت . « خَاسِرَةٌ » : زيانبار . زيان‌بخش . پرضرر و زيان .‏سوره نازعات آيه  13

‏متن آيه : ‏
‏ فَإِنَّمَا هِيَ زَجْرَةٌ وَاحِدَةٌ ‏

‏ترجمه : ‏
‏( بازگشت آنان چندان مشكل نيست ) تنها صدائي ( از صور ) برمي‌خيزد و بازگشت انجام مي‌پذيرد .‏

‏توضيحات : ‏
‏« هِيَ » : بازگشت . زندگي . رجعت به حيات دوباره . « زَجْرَةٌ » : صدا و فرياد . مراد صداي صور براي بار دوم است كه بر اثر آن همه مردگان زنده مي‌گردند .‏سوره نازعات آيه  14

‏متن آيه : ‏
‏ فَإِذَا هُم بِالسَّاهِرَةِ ‏

‏ترجمه : ‏
‏ناگهان همگان ( به پا مي‌خيزند و ) در دشت پهناور و سفيد محشر آماده مي‌شوند .‏

‏توضيحات : ‏
‏« السَّاهِرَةِ » : دشت و بيابان سفيد و هموار و پهناور . مراد صحراي محشر است .‏سوره نازعات آيه  15

‏متن آيه : ‏
‏ هَلْ أتَاكَ حَدِيثُ مُوسَى ‏

‏ترجمه : ‏
‏آيا خبر داستان موسي به تو رسيده است‌ ؟‏

‏توضيحات : ‏
‏« حَدِيثُ » : سخن . خبر . داستان . « هَلْ أَتَاكَ . . . » : مطلب با استفهام شروع شده است تا شوق شنونده بيدار ، و آماده شنيدن داستان گردد .‏سوره نازعات آيه  16

‏متن آيه : ‏
‏ إِذْ نَادَاهُ رَبُّهُ بِالْوَادِ الْمُقَدَّسِ طُوًى ‏

‏ترجمه : ‏
‏بدان گاه كه پروردگارش او را در زمين مقدّس طُوي صدا زد .‏

‏توضيحات : ‏
‏« بِالْوَادِي الْمُقَدَّسِ طُويً » :  ( نگا : طه‌ / 12 ) . « الْوَادِي‌ » : سرزمين . ياء آخر آن در رسم‌الخطّ قرآني حذف شده است . « طُويً » : نام سرزميني در شام ، ميان مَدْيَن و مصر ، در پائين كوه طور سينا ، نخستين بار ، در آنجا به موسي ( ع ) وحي شد . بدل از ( الْوادي ) است .‏سوره نازعات آيه  17

‏متن آيه : ‏
‏ اذْهَبْ إِلَى فِرْعَوْنَ إِنَّهُ طَغَى ‏

‏ترجمه : ‏
‏( بدو گفت : ) برو به سوي فرعون كه سركشي و طغيان كرده است .‏

‏توضيحات : ‏
‏« طَغي‌ » ، : سركشي كرده است . در كفر و عصيان و ظلم ، از حد گذشته است . از مرز بندگي فراتر رفته است .‏سوره نازعات آيه  18

‏متن آيه : ‏
‏ فَقُلْ هَل لَّكَ إِلَى أَن تَزَكَّى ‏

‏ترجمه : ‏
‏بگو : آيا ميل داري ( از آنچه در آن هستي ) ، رها و پاك گردي‌ ؟‏

‏توضيحات : ‏
‏« هَل لَّكَ . . . » : آيا ميل داري‌ ؟ خبر مبتداي محذوفي چون ( مَيْلٌ ) و ( رَغْبَةٌ ) است ، در اصل چنين است : هَل لَّكَ مَيْلٌ ؟ اين شيوه ، در خواستِ توأم با سازش و نرمش است . « تَزَكّي‌ » : پاك گردي . فعل مضارع است و اصل آن ( تَتَزكّي ) است .‏آيه  39
‏متن آيه : ‏
‏ وَمَاذَا عَلَيْهِمْ لَوْ آمَنُواْ بِاللّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ وَأَنفَقُواْ مِمَّا رَزَقَهُمُ اللّهُ وَكَانَ اللّهُ بِهِم عَلِيماً ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏چه مي‌شد اگر آنان به خدا و روز رستاخيز ايمان مي‌آوردند و ( به انگيزه اين ايمان ، خالصانه در راه خدا ) از آنچه خدا بديشان داده است بذل و بخشش مي‌كردند ( و اجر خود را از او دريافت مي‌داشتند ؟ ) و خداوند آگاه از آنان است .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« مَاذَا عَلَيْهِمْ » : چه مي‌شد اگر . چه زياني مي‌كردند اگر .‏
 
سوره نازعات آيه  19

‏متن آيه : ‏
‏ وَأَهْدِيَكَ إِلَى رَبِّكَ فَتَخْشَى ‏

‏ترجمه : ‏
‏و تو را به سوي پروردگارت رهبري كنم ( و او را به تو بشناسانم ) تا تو ( از او ) انديشناك و بيمناك گردي ( و خلاف نكني‌ ؟ )‏

‏توضيحات : ‏
‏« فَتَخْشي‌ » : خشيت ، ترس و هراسي است كه نتيجه احساس به عظمت و قدرت خدا است . چنين احساسي هم با شناخت او ، در دل انسان پديدار مي‌شود ( نگا : فاطر / 28 ) .‏سوره نازعات آيه  20

‏متن آيه : ‏
‏ فَأَرَاهُ الْآيَةَ الْكُبْرَى ‏

‏ترجمه : ‏
‏( موسي به پيش فرعون رفت و ) معجزه بزرگ ( خود ، يعني تبديل عصا به اژدها ) را بدو نشان داد .‏

‏توضيحات : ‏
‏« الآيَةَ الْكُبْري‌ » : معجزه بزرگ . مراد تبديل عصا به اژدها است . نشان دادن معجزه و كار عملي ، پس از بيان ادلّه و براهين قولي بوده است .‏سوره نازعات آيه  21

‏متن آيه : ‏
‏ فَكَذَّبَ وَعَصَى ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏امّا فرعون ، موسي را دروغگو ناميد و ( نبوّت او را نپذيرفت ، و از چيزي كه از جانب خدا با خود آورده بود ) سرپيچي كرد .‏

‏توضيحات : ‏
‏« كَذَّبَ » : موسي را تكذيب كرد و پيغمبريش را دروغ ناميد . « عَصي‌ » : از دستورهاي آسماني و رهنمودهاي الهي سرپيچي و سركشي كرد .‏سوره نازعات آيه  22

‏متن آيه : ‏
‏ ثُمَّ أَدْبَرَ يَسْعَى ‏

‏ترجمه : ‏
‏سپس پشت كرد و رفت و ( براي مبارزه با موسي ) به سعي و تلاش پرداخت .‏

‏توضيحات : ‏
‏« أَدْبَرَ » : پشت كرد و رفت .‏سوره نازعات آيه  23

‏متن آيه : ‏
‏ فَحَشَرَ فَنَادَى ‏

‏ترجمه : ‏
‏آن گاه ( جادوگران را ) گرد آورد و ( مردمان را ) دعوت كرد .‏

‏توضيحات : ‏
‏« حَشَرَ » : بسيج كرد . گرد آورد . مراد گرد آوردن جادوگران است ( نگا : شعراء / 36 و 53 ) . « نَادي‌ » : دعوت كرد . فرا خواند . بانگ برداشت ( نگا : زخرف‌ / 51 ) .‏سوره نازعات آيه  24

‏متن آيه : ‏
‏ فَقَالَ أَنَا رَبُّكُمُ الْأَعْلَى ‏

‏ترجمه : ‏
‏و گفت : من والاترين معبود شما هستم !‏

‏توضيحات : ‏
‏« أناَ رَبُّكُمْ الأعْلي‌ » : با توجّه به خاصّيّت نفسِ آفت‌زده طاغيان كه كلمه حق و دعوت به آن ، بر طغيان و غرورشان مي‌افزايد ( نگا : بقره‌ / 206 ، صافّات‌ / 35 ) و مال و منال و مقام گاهي به ادّعاي الوهيّتشان مي‌كشاند ( نگا : زخرف‌ / 51 ) جنون پادشاهي هم فرعون ماديگرا را بر آن داشته است كه در اوقات معمولي معبودهائي براي خود برگزيند ( نگا : اعراف‌ / 127 ) و در لحظاتي خويشتن را يگانه معبود ديگران بداند ( نگا : شعراء / 29 ، قصص‌ / 38 ) و زماني خود را معبود والايِ والا بنامد . هميشه تاريخ ، شاهد خداگونه‌ها بوده و سخن قال يا حال ايشان را شنيده است . مگر از كافران بي‌ادب ، جز اين بايد شنيد ؟‏سوره نازعات آيه  25

‏متن آيه : ‏
‏ فَأَخَذَهُ اللَّهُ نَكَالَ الْآخِرَةِ وَالْأُولَى ‏

‏ترجمه : ‏
‏خدا او را به عذاب دنيا و آخرت گرفتار كرد .‏

‏توضيحات : ‏
‏« نَكَالَ » : تعذيب . عذاب و عقوبت . مفعول مطلق است و يا منصوب به نزع خافض است . « الآخِرَةِ وَ الأُولي‌ » : آن جهان و اين جهان . چون عذاب آخرت مهم‌تر از عذاب دنيا است ، ذكر آن پيشتر آمده است .‏سوره نازعات آيه  26

‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَعِبْرَةً لِّمَن يَخْشَى ‏

‏ترجمه : ‏
‏در اين ( داستان موسي و فرعون ، درس ) عبرت بزرگي است براي كسي كه ( از خدا ) بترسد .‏

‏توضيحات : ‏
‏« لِمَن يَخْشي‌ » : عبرت گرفتن از چنين داستانهائي تنها براي كساني ميسّر است كه خوف و خشيت و احساس مسؤوليّت به دل راه داده‌اند .‏سوره نازعات آيه  27

‏متن آيه : ‏
‏ أَأَنتُمْ أَشَدُّ خَلْقاً أَمِ السَّمَاء بَنَاهَا ‏

‏ترجمه : ‏
‏( اي منكرانِ معاد ! ) آيا آفرينش ( مجدّد پس از مرگ ) شما سخت‌تر است يا آفرينش آسمان كه خدا آن را ( با اين همه عظمت سرسام‌آور و نظم و نظام شگفت ، بالاي سرتان همچون كاخي ) بنا نهاده است‌ ؟‏

‏توضيحات : ‏
‏« خَلْقاً » :