ري‌ » :  ( نگا : انعام‌ / 69 و 90 ، اعراف‌ / 2 ، هود / 114 و 120 ) .‏سوره عبس آيه  5

‏متن آيه :
‏ أَمَّا مَنِ اسْتَغْنَى ‏

‏ترجمه : ‏
‏امّا آن كس كه خود را ( از دين و هدايت آسماني ) بي‌نياز مي‌داند .‏

‏توضيحات : ‏
‏« إسْتَغْني‌ » : خود را بي‌نياز مي‌بيند از چيزي كه با خود آورده‌اي ، و به ثروت و قدرت دنيوي بسنده مي‌كند .‏سوره عبس آيه  6

‏متن آيه : ‏
‏ فَأَنتَ لَهُ تَصَدَّى ‏

‏ترجمه : ‏
‏تو بدو روي مي‌آوري و مي‌پردازي !‏

‏توضيحات : ‏
‏« تَصَدّي‌ » : رو مي‌كني . فعل مضارع است و در اصل ( تَتَصَدّي ) است .‏سوره عبس آيه  7

‏متن آيه :
‏ وَمَا عَلَيْكَ أَلَّا يَزَّكَّى ‏

‏ترجمه : ‏
‏چه گناهي بر تو است اگر او ( با آب ايمان ، از چرك كفر ) خويشتن را پاك و پاكيزه ندارد ؟ !‏

‏توضيحات : ‏
‏« وَ مَا عَلَيْكَ » : در حالي كه گناهي بر تو نيست . چه گناهي بر تو است‌ ؟ حرف واو حاليّه يا عاطفه است . واژه ( مَا ) نافيه يا استفهاميّه است .‏سوره عبس آيه  8

‏متن آيه :
‏ وَأَمَّا مَن جَاءكَ يَسْعَى ‏

‏ترجمه : ‏
‏امّا كسي كه شتابان و مشتاقانه به پيش تو مي‌آيد .‏

‏توضيحات : ‏
‏« يَسْعي‌ » : به تلاش مي‌ايستد ، با علاقه مي‌آيد . حال فاعل ( جَآءَ ) است .‏سوره عبس آيه  9

‏متن آيه :
‏ وَهُوَ يَخْشَى ‏

‏ترجمه : ‏
‏و از خدا ترسان است .‏

‏توضيحات : ‏
‏« وَ » : واو حاليّه است ، و ( هُوَ يَخْشي ) حال فاعل ( جَآءَ ) است .‏سوره عبس آيه  10

‏متن آيه :
‏ فَأَنتَ عَنْهُ تَلَهَّى ‏

‏ترجمه : 
‏تو از او غافل مي‌شوي ( و بدو اعتناء نمي‌كني ! ) .‏

‏توضيحات :
‏« تَلَهّي‌ » : غافل مي‌گردي . توجّه نمي‌كني . فعل مضارع است . در اصل ( تَتَلَهّي ) بوده و در حقيقت نقطه مقابل ( تَصَدّي ) است .‏سوره عبس آيه  11

‏متن آيه :
‏ كَلَّا إِنَّهَا تَذْكِرَةٌ ‏

‏ترجمه :
‏نبايد چنين باشد ! اين آيات ( قرآني و شريعت آسماني ) يادآوري و آگاهي است و بس .‏

‏توضيحات :
‏« كلاّ » : نبايد چنين كرد . حقّا . « اِنَّهَا » : اين كه آيات قرآني . ضمير ( ها ) به ( آيات ) برمي‌گردد . يا اين كه به قرآن برمي‌گردد و به خاطر تأنيث خبر ، مؤنّث آمده است ( نگا : آلوسي ) . « تَذْكِرَةٌ » : يادآوري كردن . بيدارباش و آگاهي دادن .‏ آيه  39
‏متن آيه : ‏
‏ وَالَّذِينَ كَفَرواْ وَكَذَّبُواْ بِآيَاتِنَا أُولَئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏و كساني كه كافر شوند و آيههاي ما را تكذيب كنند ( و ناديده گيرند ) اهل دوزخند و هميشه در آنجا خواهند ماند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« ءَايَاتِ » : آيههاي خواندنيِ كتابهاي آسماني ، و نشانههاي ديدنيِ كتاب جهاني .‏
 
آيه  43
‏متن آيه : ‏
‏ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ لاَ تَقْرَبُواْ الصَّلاَةَ وَأَنتُمْ سُكَارَى حَتَّىَ تَعْلَمُواْ مَا تَقُولُونَ وَلاَ جُنُباً إِلاَّ عَابِرِي سَبِيلٍ حَتَّىَ تَغْتَسِلُواْ وَإِن كُنتُم مَّرْضَى أَوْ عَلَى سَفَرٍ أَوْ جَاء أَحَدٌ مِّنكُم مِّن الْغَآئِطِ أَوْ لاَمَسْتُمُ النِّسَاء فَلَمْ تَجِدُواْ مَاء فَتَيَمَّمُواْ صَعِيداً طَيِّباً فَامْسَحُواْ بِوُجُوهِكُمْ وَأَيْدِيكُمْ إِنَّ اللّهَ كَانَ عَفُوّاً غَفُوراً ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏اي كساني كه ايمان آورده‌ايد ! در حالي كه مست هستيد به نماز نايستيد تا آن گاه كه مي‌دانيد چه مي‌گوئيد ، و به نماز نايستيد در حالي كه جنب هستيد تا آن گاه كه غسل مي‌كنيد ، مگر اين كه مسافر باشيد . و اگر مريض يا مسافر بوديد و يا اين كه از پيشاب برگشتيد ، و يا اين كه با زنان نزديكي كرديد و ( در همه اين احوال ) آبي نيافتيد ، با خاك پاك تيمّم كنيد و ( براي اين منظور ، با خاك ) چهره و دستهايتان را مسح كنيد . بيگمان خداوند عفوكننده و آمرزنده است .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« لا تَقْرَبُوا الصَّلاةَ وَ أَنتُمْ سُكَارَيا » : در حال مستي نماز نخوانيد . اين فرمان ، مقدّمه تحريم ميخوارگي بود و سپس برابر سوره بقره آيه 219 و سوره مائده آيه‌هاي 90 و 91 به طور قطعي حكم تحريم شرف نزول يافت . معني ديگر « لا تَقْرَبُوا الصَّلاةَ » ، اين است كه لا تَقْرَبُوا مَواضِعَ الصَّلاةِ . يعني : به مساجد نرويد . « سُكَارَيا‌ » : جمع سَكْران ، مستان . « وَ لا جُنُباً إِلاّ عَابِرِي سَبِيلٍ » : در حالي كه جنب هستيد به مساجد نرويد مگر اين كه از آنجا عبور كنيد . در حالي كه جنب هستيد نماز نخوانيد مگر مسافر باشيد . « مَرْضَيا » : جمع مريض ، بيماران . « الْغَآئِطِ » : زمين گود . مراد پيشاب و قضاي حاجت است . « لامَسْتُمْ » : آميزش جنسي كرديد . لمس نموديد . « صَعِيداً » : سطح زمين . زمين . خاك . مفعولٌ‌به ( تيمّموا ) است يا منصوب به نزع خافض است . يعني فَتيمّموا بِصَِعيدٍ . « عَفُوّاً » : بسيار عفوكننده . بسيار زداينده گناهان .‏
 
سوره عبس آيه  12

‏متن آيه :
‏ فَمَن شَاء ذَكَرَهُ ‏

‏ترجمه :
‏پس هر كه خواهد از آن پند گيرد ( و هركه خواهد سرِ خويش گيرد ) .‏

‏توضيحات :
‏« ذَكَرَهُ » : از قرآن پند و اندرز گرفت . ضمير ( هُ ) به قرآن برمي‌گردد كه مشارٌاليه آيات است . بعضيها آن را به خدا برمي‌گردانند . در اين صورت معني چنين است : هركه خواهد خدا را ياد كند و به ياد او باشد .‏سوره عبس آيه  13

‏متن آيه :
‏ فِي صُحُفٍ مُّكَرَّمَةٍ ‏

‏ترجمه : ‏
‏در نامه‌هاي گرامي و ارجمند ضبط و ثبت است .‏

‏توضيحات :
‏« صُحُفٍ » : جمع صَحيفه ، نامه‌ها و كتابها . هرگونه برگه نوشته شده‌اي اعم از كاغذ و پوست و غيره . در اينجا مراد صفحات اذهان و نسخه‌هاي اوراق پراكنده‌اي است كه آيات مبارك قرآن در آن حفظ و ضبط و ثبت مي‌شده و بعدها به صورت كتاب جامع همه آيات درآمده كه همين قرآن است ، و پيوسته با خطها و شكل‌هاي متنوّع نگارش مي‌يابد ، و در روزگار ما گذشته از صفحات اذهان و اوراق ، بر روي نوار و صفحه هوا و طول امواج ضبط و پخش مي‌شود . « مُكَرَّمَةٍ » : گرامي . محترم .‏سوره عبس آيه  14

‏متن آيه :
‏ مَّرْفُوعَةٍ مُّطَهَّرَةٍ ‏

‏ترجمه :
‏( نامه‌هائي كه ) فرا و بالا ( از كلام بشر ) و داراي مكانت و منزلت والايند ( و دور از هرگونه تحريف و آميزش ) و پاك ( از هر نوع شائبه خرافات و عقائد باطل و فاسد ، و زدوده از نقص و كم و كاست ) هستند .‏

‏توضيحات : ‏
‏« مَرْفُوعَةٍ » : والا و بالا . داراي منزلت و مكانت . « مُطَهَّرَةٍ » : پاك از آلودگي خرافات . منزّه از تحريف . به دور از نقص .‏سوره عبس آيه  15

‏متن آيه :
‏ بِأَيْدِي سَفَرَةٍ ‏

‏ترجمه : ‏
‏با دست نويسندگاني ( نگارش يافته‌اند ) .‏

‏توضيحات : 
‏« سَفَرَةٍ » : جمع سافِر ، نويسندگان . مراد نويسندگان و حاملان و مبلّغان آيات قرآن است كه از همان طلوع و نزول قرآن ، هرچه از آيات نازل مي‌شد ، با اشتياق و بي‌درنگ از زبان پيغمبر دريافت مي‌داشتند و در سينه‌ها حفظ و ضبط ، و بر روي استخوانها و سنگها و تخته‌ها و اوراق مي‌نگاشتند و به ديگران مي‌آموختند .‏سوره عبس آيه  16

‏متن آيه : ‏
‏ كِرَامٍ بَرَرَةٍ ‏

‏ترجمه : ‏
‏( 