‌دادن آن به صاحب آن واجب باشد . دانش امانت است . مال امانت است . تكاليف خدا و ودائع مردم امانت است . « حَكَمْتُمْ » : داوري كرديد . « نِعِمَّا » : بهترين چيز . اصل آن : نِعْمَ ما است .‏
 سوره طارق آيه  3

‏متن آيه : 
‏ النَّجْمُ الثَّاقِبُ ‏

‏ترجمه : ‏
‏ستارگان درخشاني هستند كه ( با نور خود دل تاريكيها را مي‌شكافند و ) سوراخ مي‌كنند .‏

‏توضيحات : ‏
‏« النَّجْمُ » : ستاره . اسم جنس است و مراد همه ستارگان است . « الثَّاقِبُ » : سوراخ‌كننده ( نگا : صافّات‌ / 10 ) . درخشان و فروزان ( نگا : فرهنگ لغات قرآن دكتر قريب ، جزء عمّ ترجاني‌زاده ) .‏سوره طارق آيه  4

‏متن آيه :
‏ إِن كُلُّ نَفْسٍ لَّمَّا عَلَيْهَا حَافِظٌ ‏

‏ترجمه : ‏
‏كسي وجود ندارد مگر اين كه بر او نگهباني است ( كه او را مي‌پايد و پندار و كردار و گفتارش را ثبت و ضبط و حفظ مي‌نمايد ) .‏

‏توضيحات : ‏
‏« إنْ » : حرف نفي و به معني ( مَا ) است . « إِن كُلُّ . . . » : مسلّماً هركسي مراقبي دارد . « حَافِظٌ » : مُراقب . مُحافظ . مراد فرشتگان آفريدگارند كه به منزله سپاهيان محافظ و مراقب انسان هستند . هم او را از چيزهائي كه خدا بخواهد حفظ مي‌كنند ، و هم اعمال او را مي‌پايند و مي‌نگارند ( نگا : زخرف‌ / 80 ، انفطار / 10 و 11 ) . « لَمَّا » : مگر اين كه . به معني ( إِلاّ ) است . اين آيه ، جواب قسم است .‏سوره طارق آيه  5

‏متن آيه : ‏
‏ فَلْيَنظُرِ الْإِنسَانُ مِمَّ خُلِقَ ‏

‏ترجمه : ‏
‏انسان بايد بنگرد و دقّت كند كه از چه چيز آفريده شده است‌ ؟ !‏

‏توضيحات : ‏
‏« لِيَنظُرْ » : بايد بنگرد . نگريستن به معني انديشيدن و وارسي كردن است ( نگا : اعراف‌ / 185 ، ق / 6 ، حشر / 18 ) .‏سوره طارق آيه  6

‏متن آيه : ‏
‏ خُلِقَ مِن مَّاء دَافِقٍ ‏

‏ترجمه : ‏
‏او از آب جهنده ناچيزي آفريده شده است .‏

‏توضيحات : ‏
‏« مَآءٍ » : آب . نكره آمدن آن دليل بر ناچيزي و حقارت است ( نگا : سجده‌ / 8 ، مرسلات‌ / 20 ) . « دَافِقٍ » : جهنده . توصيف نطفه است كه در آب مني شناور است و به هنگام بيرون آمدن ، جهش و پرش دارد ( نگا : عبس‌ / 18 و 19 ) .‏سوره طارق آيه  7

‏متن آيه : ‏
‏ يَخْرُجُ مِن بَيْنِ الصُّلْبِ وَالتَّرَائِبِ ‏

‏ترجمه : ‏
‏( و پس از رشد كامل در رحم ) از ميان پشت و استخوانهاي سينه ( مادر مي‌گذرد و ) بيرون مي‌آيد .‏

‏توضيحات : ‏
‏« الصُّلْبِ » : استخوان پشت . ستون فقرات . « التَّرَآئِبِ » : جمع تَريبَة ، استخوانهاي سينه . فاعل فعل « يَخْرُجُ » ضمير مستتر ( هو ) است كه به ( انسان ) در آيه 5 همين سوره برمي‌گردد . دو قطب جنين رشد يافته انسان در هفته‌هاي آخر جنيني مابين جناغ و دنده‌هاي تحتاني سينه مادر و ستون فقرات پشت مادر قرار داشته و از آنجا حركت در مسير كانال زايماني را در موعد مقرر آغاز مي‌كند . ضمير ( ه ) در « رجعه » نيز به انسان برمي‌گردد . . . اين آيات مسير زندگي انسان را از بدو انعقاد نطفه تا رستاخيز مرور مي‌كنند .‏سوره طارق آيه  8

‏متن آيه : 
‏ إِنَّهُ عَلَى رَجْعِهِ لَقَادِرٌ ‏

‏ترجمه : ‏
‏بي‌گمان خداوند ( تعالي كه انسان را در آغاز از آب نطفه آفريده است ، همو ) قادر است كه بار ديگر انسان را ( پس از مرگ به زندگي ) برگرداند .‏

‏توضيحات : ‏
‏« رَجْع‌ » : بازگرداندن ( نگا : توبه‌ / 83 ) . مراد زنده گرداندن در آخرت است .‏سوره طارق آيه  9

‏متن آيه : ‏
‏ يَوْمَ تُبْلَى السَّرَائِرُ ‏

‏ترجمه : ‏
‏( اين بازگشت ) روزي تحقّق مي‌يابد كه رازهاي نهان و كارهاي پنهان آشكار و آزموده مي‌گردد .‏

‏توضيحات : ‏
‏« تُبْلي » : مورد امتحان و آزمايش قرار مي‌گيرد . نمايان و هويدا مي‌شود . از آنجا كه به هنگام آزمايش ، حقيقت اشياء ظاهر و آشكار مي‌شود ، اين ماده در اينجا به معني ظهور و بروز آمده است . « السَّرَآئِرُ » : جمع سَرِيرَة ، نهانيها و پنهانيها . اسرار و رازها . نيّات و عقائد و هرچيزي كه نهفته و پوشيده باشد .‏سوره طارق آيه  10

‏متن آيه : ‏
‏ فَمَا لَهُ مِن قُوَّةٍ وَلَا نَاصِر

‏ترجمه : ‏
‏بدين هنگام براي انسان نه نيروئي است ( كه بر زشتيهاي اعمال و عقائدش پرده بيفكند ) و نه يار و ياوري است ( كه او را از عذاب الهي رهائي بخشد ) .‏

‏توضيحات : ‏
‏« فَمَا لَهُ مِن قُوَّةٍ . . . » : برابر بسياري از آيات قرآن ، در آخرت تنها وسيله نجات انسان ، ايمان و عمل صالح است و بس ( نگا : انفطار / 19 ) .‏سوره طارق آيه  11

‏متن آيه :
‏ وَالسَّمَاء ذَاتِ الرَّجْعِ ‏

‏ترجمه : ‏
‏سوگند به آسمان برگرداننده ( امواج راديوئي و بخارهاي آب به صورت برف و باران ) !‏

‏توضيحات : ‏
‏« ذَاتِ الرَّجْعِ » : برگرداننده . داراي باران . تمام تفسيرهائي را كه در دسترس بود بررسي كردم . در ميان وجوه مختلف ، تنها دو معني براي « رجع‌ » مقبول به نظر رسيد : باران ، و برگرداندن بخار آب . به گمان اينجانب معني ( رَجْع ) برگرداندن است ، اعم از برگرداندن بخارهاي متصاعد اقيانوسها و درياها به صورت برف و باران ، و يا برگرداندن امواج راديوئي به هنگام برخورد با آتمسفر زمين ، و برگرداندن اشعّه‌هاي كيهاني مگر به اندازه نياز موجودات كره زمين . البتّه در تفسير كبير چنين جمله‌اي به چشم مي‌خورد : كَأَنَّهُ مِنْ تَرْجيعِ الصَّوْتِ وَ هُوَ إِعادَتُهُ .‏سوره طارق آيه  12

‏متن آيه :
‏ وَالْأَرْضِ ذَاتِ الصَّدْعِ ‏

‏ترجمه : ‏
‏و سوگند به زمين شكاف بردار ( در برابر قدرت حركت گياهها و ريشه‌دواني آنها ، و يا بر اثر عوامل ديگر ) !‏

‏توضيحات : ‏
‏« ذَاتِ الصَّدْعِ » : شكاف بردار . « الصَّدْع‌ » : شكاف برداشتن و ازهم جدا شدن . اشاره به قابل نفوذ بودن زمين براي رشد گياهان و درختان است . يعني خاك زمين سفت و سخت نبوده و بلكه نرم است و به آب و به مويرگها و ريشه‌هاي روئيدنيها اجازه مي‌دهد به داخل زمين نفوذ كنند و فرو روند ، و جوانه‌هاي رُستنيها از داخل آن سر برآورند . صَدْع ، به خود گياه هم گفته شده است .‏آيه  59
‏متن آيه : ‏
‏ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ أَطِيعُواْ اللّهَ وَأَطِيعُواْ الرَّسُولَ وَأُوْلِي الأَمْرِ مِنكُمْ فَإِن تَنَازَعْتُمْ فِي شَيْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللّهِ وَالرَّسُولِ إِن كُنتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ ذَلِكَ خَيْرٌ وَأَحْسَنُ تَأْوِيلاً ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏اي كساني كه ايمان آورده‌ايد ! از خدا ( با پيروي از قرآن ) و از پيغمبر ( خدا محمّد مصطفي با تمسّك به سنّت او ) اطاعت كنيد ، و از كارداران و فرماندهان مسلمان خود فرمانبرداري نمائيد ( مادام كه دادگر و حقّگرا بوده و مجري احكام شريعت اسلام باشند ) و اگر در چيزي اختلاف داشتيد ( و در امري از امور كشمكش پيدا كرديد ) آن را به خدا ( با عرضه به قرآن ) و پيغمبر او ( با رجوع به سنّت نبوي ) برگردانيد ( تا در پرتو قرآن و سنّت ، حكم آن را بدانيد . چرا كه خدا قرآن را نازل ، و پيغمبر آن را بيان و روشن داشته است . بايد چنين عمل كنيد ) اگر به خدا و روز رستاخيز ايمان داريد . اين كار ( يعني رجوع به قرآن و س