نَّنِي مِنَ الْمُسْلِمِينَ (٣٣)] 

( وچه كسي خوش‌ ‌گفتارتر است از كسي كه دعوت به سوي الله  مي‌كند و عمل صالح انجام مي‌دهد و مي‌گويد: من از مسلمانانم). «فصلت /33» 

 اين استفهام، انكاري است، به اين معنا كه سخني برتر از سخن دعوتگر وجود ندارد. اين فایده ي بزرگ و گذرگاه وسيعي براي دعوتگران است. 

رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ  مي‌فرمايد: : [مَنْ دَلَّ عَلَى خَيْرٍ فَلَهُ مِثْلُ أَجْرِ فَاعِلِهِ] [1]

 (هر كس به كار خيري راهنمایي كند. پاداشش با پاداش انجام دهنده آن كار برابر است). 

پيامبرصَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ  مي‌فرمايد:[ مَنْ دَعَا إِلَى هُدًى كَانَ لَهُ مِنْ الْأَجْرِ مِثْلُ أُجُورِ مَنْ تَبِعَهُ لَا يَنْقُصُ ذَلِكَ مِنْ أُجُورِهِمْ شَيْئًا ] [2] 

 (هر كس به سوي هدايت دعوت دهد. پاداشش مساوي با پاداش هدايت شدگاني است كه از او پيروي كرده‌اند در حالي كه از مزد آنان كاسته نخواهد شد). 

آنگاه که پيامبرصَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ  علي رضی الله عنه را به خيبر فرستاد،  فرمود:[ فَوَاللَّهِ لَأَنْ يَهْدِيَ اللَّهُ بِكَ رَجُلًا خَيْرٌ لَكَ مِنْ أَنْ يَكُونَ لَكَ حُمْرُ النَّعَمِ ] [3] (به الله سوگند، اگر الله بوسيله ي تو يك نفر را هدايت كند، برايت از شتران سرخ مو بهتر است). 

لذا شايسته نيست كه عالم در اين كار خير كوتاهي كند يا به اين دليل كه ديگران هستند از آن غفلت ورزد. بلكه بر علما واجب است در اين كار مشاركت نمايند. و هر جا كه هستند با تمام وجود تلاش كنند. زيرا همه ي مردم دنيا، اعم از كافر و مسلمان، نیاز به دعوت دارند. با دعوت سطح آگاهي مسلمان بيشتر گردد و شايد كافر هم به لطف الله تعالي هدايت و مسلمان شود.

شيخ ابن باز- مجموعه فتاوی ومقالات متنوعة (5/265-266)
--------------------------------------------------------------------------------
[1] - مسلم (1893)
[2] - مسلم (2674)
[3] - بخاري (3009)  مسلم(2406)[46] اولويت بندي در دعوت

س: دعوتگر هنگام دعوت، چگونه و با چه الفاظي دعوت را، شروع كند؟

ج: گويا سؤال‌كننده ‌مي‌خواهد به سوي الله، دعوت دهد. دعوت الي‌الله بايد بر مباني حكمت و همراه با گفتار پسنديده و نرم خویي باشد. دعوتگر از برخورد تند، ملامت و سرزنش پرهيز کند. توجه به اولویتها در امر دعوت لازم است؛ زيرا رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ  نمايندگان خود را به اين كار توصيه مي‌كرد. 

وقتي معاذ بن جبل رضی الله عنه را به يمن فرستاد، فرمود:[ فَادْعُهُمْ إِلَى شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ؛ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَأَعْلِمْهُمْ أَنَّ اللَّهَ افْتَرَضَ عَلَيْهِمْ خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي كُلِّ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ؛ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَأَعْلِمْهُمْ أَنَّ اللَّهَ افْتَرَضَ عَلَيْهِمْ صَدَقَةً تُؤْخَذُ مِنْ أَغْنِيَائِهِمْ فَتُرَدُّ فِي فُقَرَائِهِمْ] [1]

(آن ها را به گفتن لا اله‌ الا الله، محّمد رسول‌الله، دعوت كن؛ اگر پذيرفتند آنان را از نمازهاي پنج‌ گانه در شبانه روز آگاه كن؛ اگر آن را قبول کردند، مسئله ی ادای زكات را به اطلاع شان برسان، و زكات را از ثروتمندان بگير و بين فقرا، تقسيم كن). 

پس دعوتگر باید با رعايت اولويتها، در فرصتهای مناسب، در هر مكان مناسب به امر دعوت مي‌پردازد. گاهي، صحبت و دعوت، در خانه ي دعوتگر مناسب است  و گاهي بهتر است دعوتگر به خانه مدعو برود و سخن گويد و شايسته است دعوتگر در وقت مناسب دعوت دهد و مسلمان هوشيار در شرایط مختلف مي‌داند. چگونه دعوت دهد. 

شيخ ابن عثيمين ـ كتاب الدعوة ـ (5)ـ(156،155/2)
--------------------------------------------------------------------------------
[1] - بخاري (1458) ـ مسلم (19)[47] بر دعوتگر واجب است آنچه را كه از دين مي داند ديگران را دعوت دهد.

س: آیا دعوت بر هر مرد و زن مسلمان واجب است يا دعوت مخصوص علما و طلاب است؟

ج:  وقتي كه دعوت انسان بر پايه ي علم و آگاهي باشد، فرقي نمي‌كند كه دعوتگر عالمي مشهور يا طلبه اي مستعد يا فردي بي‌سواد باشد. ولي به آنچه كه دعوت مي‌دهد بايد به آن علم يقيني داشته باشد. 

رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ  مي‌فرمايد:[ بَلِّغُوا عَنِّي وَلَوْ آيَةً ] [1] (از من برسانيد. اگر چه يك آیه باشد). 

شرط نيست كه دعوتگر داراي علم زيادي باشد. اما لازم است به آنچه دعوت مي‌دهد علم داشته باشد. اگر دعوتگر بر پايه ي ناآگاهي و يا بر مبناي احساس و سليقه دعوت دهد، چنین دعوتی جایز نيست.

 چرا که گاهی  مشاهده مي‌شود برخي از دعوتگران ناآگاه به دليل سخت‌گيري سليقه‌اي، بعضي مباحات را واجب معرفی كرده يا برخي چيزهاي غير واجب را واجب، معرفی كرده‌اند كه مسئله ي بسيار خطرناكی است. زيرا تحريم امور حلال شريعت همانند: حلال كردن محرمات الهي است.

  به طور مثال وقتي فردي بر ديگران حلال بودن چيزي را ايراد مي‌گيرد، طرف مقابل نيز حرام بودن آن را انكار مي‌كند. در حالي كه الله تعالي اين دو مسئله را (حلال را حرام كردن و حرام را حلال كردن) مساوي قرار داده است.

 الله تعالي مي‌فرمايد:[ وَلا تَقُولُوا لِمَا تَصِفُ أَلْسِنَتُكُمُ الْكَذِبَ هَذَا حَلالٌ وَهَذَا حَرَامٌ لِتَفْتَرُوا عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ إِنَّ الَّذِينَ يَفْتَرُونَ عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ لا يُفْلِحُونَ (١١٦)مَتَاعٌ قَلِيلٌ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ (١١٧)] 

(به خاطر دروغي كه بر زبانتان جاري مي‌شود نگویيد: اين حلال است و آن حرام تا بر الله افترا ببنديد. به يقين كساني كه به الله دروغ مي‌بندند رستگار نخواهد شد. و آنان را بهره كمي است(كه در دنيا نصيبشان مي‌شود) و در (آخرت) عذاب دردناكي در انتظار آنان است). «نحل/116 ـ117» 

شيخ ابن عثيمين ـ كتاب‌الدعوة- (56)- (2/159-158)
--------------------------------------------------------------------------------
[1] - بخاری(3461)  [48] دادن قرآن به غير مسلمان

س: اگر فردي نصراني از من قرآن بخواهد آيا می توانم قرآن را در اختيارش قرار دهم؟ 

ج: خیر! این کار را نکن ولی می توانی قرآن را برایش تلاوت کنی و او را به سوي الله دعوت دهی و برايش دعا كنی.

 الله مي‌فرمايد: [وَإِنْ أَحَدٌ مِنَ الْمُشْرِكِينَ اسْتَجَارَكَ فَأَجِرْهُ حَتَّى يَسْمَعَ كَلامَ اللَّهِ ثُمَّ أَبْلِغْهُ مَأْمَنَهُ ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لا يَعْلَمُونَ (٦)] 

 (و اگر يكي از مشركان از تو پناهندگي بخواهد، به او پناه ده تا سخنان  الله  را بشنود. سپس او را به محل امنش برسان. چرا كه آنان گروهي ناآگاهند). «توبه/6»

 از رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ  روایت است:[ كَانَ يَنْهَى أَنْ يُسَافَرَ بِالْقُرْآنِ إِلَى أَرْضِ الْعَدُوِّ؛ مَخَافَةَ أَنْ يَنَالَهُ الْعَدُوُّ ] [1] 

« پيامبرصَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ  از مسافرت به سرزمين کفر با همراه داشتن قرآن نهي مي‌فرمود: از بيم آن كه قرآن به دست دشمن بيفتد.» 

اين آيات و احاديث دل