م 

 شیخ ابن جبرین ، من قوله و املائه، 30/3/1421هـ[12] گذاشتن صدای ضبط شده قرآن در تماس تلفنی در انتظار

 س: در محل کار ما دستگاه سنترالی است که به طور اتوماتیک تلفن رابه اتاق کسانی که برایشان تلفن آمده وصل می کند، گاهی این طور می شود که تلفن مورد نظر مشغول است، و در مدتی که تماس گیرنده در انتظار است ما صدای ضبط شده قرآن را گذاشته ایم که تماس گیرنده در مدت انتظار به آن گوش می دهد، بعضی از دوستان ما اعتراض کردند که این کار توهین به قرآن است، چون اغلب مدت انتظار کوتاه است و بنابراین صدای قرآن قطع می گردد و در نتیجه ممکن است هنوز آیه تکمیل نشده قطع گردد که گاهی سبب می شود تا در معنای آن خلل ایجاد شود، و آنهایی که همیشه تماس می گیرند وقتی تکرار آیات را می بینند خسته و ملول می شوند، گاهی ممکن است افرادی که مسلمان نیستند گوش کنند و قرآن را نادرست تلفظ نمایند.

 از جناب عالی خواهشمندیم که این مسئله را توضیح دهید، آیا کاری که ما کرده ایم آنگونه که بعضی می گویند اهانت به قرآن کریم است؟ به نظر شما بهتر است که چه کار کنیم؟ الله تعالی به شما پاداش نیک دهدِ.

ج: به نظر من پر کردن وقت با گوش دادن به قرآن کریم یا حدیث نبوی از سکوت بهتر است، چون تماس گیرنده مدت انتظار برایش طولانی می شود و اگر سکوت باشد خسته می شود و به ستوه می آید و فردی را که مخاطب و مورد نظر اوست مورد ملامت قرار می دهد، او را به بی توجهی و اعتنا نکردن به کسانی که با او تماس می گیرند متهم می نماید، امّا اگر در مدت انتظار آیات قرآن و احادیث و دعاهای خوب و جامع وحکمت های عربی و فواید و نصائح سودمند را گوش کند چنین حالتی به او دست نمی دهد، این که آیه در اثنای تماس قطع می شود اشکال ندارد چون شنونده می تواند بپرسد که تکمیل آن چیست، یا به قرآن مراجعه کند. 

حتی اگر شنونده هم کافر هم باشد اشکالی ندارد، چون باید او بشنود تا با شنیدن قرآن که معجزه نبوی و حجت الله تعالی بر خلق الله است، حجت بر او اقامه گردد. کسی که از شنیدن و گوش دادن قرآن خسته می شود خیری در او وجود ندارد. واقعیت این است که سکوت طولانی بیشتر خسته کننده و ملال آور است. بنابراین شما باید به کارتان ادامه دهید چون کار شما از آنهایی که وقت را با صدای موسیقی و ترانه پر می کنند بهتر است. بسیاری از دارندگان سنترال چنین می کنند، حال آن که بهترین سخن ، سخن الله است. الله تعالی به شما پاداش نیک دهد.

فتوا از قول و املای شیخ ابن جبرین[13] حکم خاموش کردن صدای قرآن به خاطر گوش دادن به اخبار 

س: هنگام طی طریق با ماشین یا وقتی که در خانه نشسته ایم در بسیاری از وقتها داریم به آیات قرآن که تلاوت می شود گوش می دهیم؛ امّا انسان نیاز دارد که به اخبار گوش دهد یا مجله ای بخواند و از آن جا که وقت برای گوش دادن به قرآن و انجام این کارها به ترتیب وجود ندارد.آیا خاموش کردن صدای رادیو و یا غیره به منظور گوش دادن به اخبار یا خواندن روزنامه روی گردانی از ذکرالله تعالی شمرده نمی شود؟ راه حل در چنین مواردی چیست؟

ج: الحمد لله وحده والصلوة والسلام علی رسوله و آله وصحبه .. وبعد:

گوش دادن به اخبار و خواندن روزنامه به جای روشن کردن رادیو قرآن اشکالی ندارد، چون هر چیزی وقتی دارد؛ وقتی مؤمن در اوقاتی دیگر قرآن می خواند و به رادیو قرآن گوش می دهد اعراض از ذکر الله تعالی و ترک گفتن قرآن نیست.

وبالله التوفیق وصلی الله علی نبینا محمد وآله وصحبه و سلم

فتاوای انجمن دایم، سؤال سوم از فتوای شماره: (7108) [14] حکم استفاده از کاغذهایی که در آن قرآن یا ذکری نوشته شده به عنوان سفره ی غذا

س: 1- آیا جائز است که از روزنامه به عنوان سفره غذا خوری استفاده شود؟ اگر جایز نیست، روزنامه ها را بعد از خواندن باید چه کار کرد؟

2- بعضی از مردم غذایی که باقی می ماند را در کارتن یا چیز دیگر قرار می دهند و در خیابان می گذارند تا حیوانات بخورند، ولی رفتگرها می آیند و آن را در داخل دیگر زباله ها می ریزند... سوال این است که آیا گذاشتن غذا با دیگر زباله جایز است؟ 

ج: 1- استفاده از روزنامه ها به عنوان سفره ای برای غذا خوردن جایز نیست. همچنین از آن نباید به عنوان پاکتی استفاده کرد که در آن وسایل پیچانده شود. اگر در آن آیات قرآنی یا ذکر الله نوشته شده است به هیچصورتی نباید مورد اهانت قرار گیرد. در این صورت باید در محل مناسبی نگهداری یا سوزانده شوند. یا در زمین پاک دفن گردند.

2- غذای اضافی باید به فقرا داده شود. اگر فقیری نباشد که آن را بخورد باید در جای دوری گذاشته شود تا مورد اهانت قرار نگیرند و حیوانات از آنها استفاده کنند، اگر این کار میسر نبود باید در کارتن ها و کیسه های نایلونی و... نگهداری شوند. باید مسئولین شهرداریها در هر شهر جاهای تمیزی را برای گذاشتن غذاهای اضافی تدارک ببینند تا حیوانات آنها را بخورند یا مردم از آنجا آن را برای حیوانات خود ببرند تا اینگونه غذا از ضایع شدن و مورد اهانت قرار گرفتن مصون بماند.

شیخ ابن باز، فتاوی المراة ص (206 )[15] مثال زدن با آیات قرآنی اشکالی ندارد

س: از بسیاری از برادران می شنویم که برای مثال زدن آیات قرآنی را به کار می گیرند. مثل آیه « لا يُسْمِنُ وَلا يُغْنِي مِنْ جُوعٍ (٧)»[الغاشیه:7] « فربه نمی کند و گرسنگی را برطرف نمی نماید.» 

«مِنْهَا خَلَقْنَاكُمْ وَفِيهَا نُعِيدُكُمْ وَمِنْهَا نُخْرِجُكُمْ تَارَةً أُخْرَى (٥٥)» [طه:55] 

 « از آن شما را آفریده ایم و به آن شما را باز می گردانیم.»

آیا این جایز است یا نه؟ اگر جایز است در چه حالاتی ذکر و تکرار آن جایز است؟ الله تعالی به شما پاداش نیک دهد.

ج: مثال زدن با آیات قرآنی اگر به منظور درستی باشد اشکال ندارد. مثل این که بگوید: این چیز چاق نمی کند و گرسنگی را برطرف نمی نماید یا بگوید:« مِنْهَا خَلَقْنَاكُمْ وَفِيهَا نُعِيدُكُمْ » اگر منظورش یاد آوری حالت انسان با زمین باشد و هدف تذکر به این امر باشد که انسان از زمین آفریده شده و بعد از مرگ به آن باز گردانده می شود و سپس الله تعالی او را از زمین برانگیخته می کند.

بنابراین مثال زدن با آیات قرآنی اگر به صورت تمسخر نباشد اشکالی ندارد، امّا اگر از روی تمسخر گفته شود کفر و ارتداد است. چون هرکسی به قرآن کریم یا چیزی از ذکر الله را مسخره کند از دین اسلام مرتد شده است، چنان که الله تعالی می فرماید: « قُلْ أَبِاللَّهِ وَآَيَاتِهِ وَرَسُولِهِ كُنْتُمْ تَسْتَهْزِئُونَ (65) لَا تَعْتَذِرُوا قَدْ كَفَرْتُمْ بَعْدَ إِيمَانِكُمْ » [توبه:65-66]

« بگو آیا به الله و آیات او و پیغمبرش مسخره می کردید؟ عذر نیاورید. به راستی شما پس از ایمانتان کافر شده اید.»

بنابراین تعظیم و احترام قرآن واجب است.

شیخ فوزان، المنتقی (1/80/81 )[16] به کار بردن آیات قرآن کریم در شوخی جایز نیست .

 س: بعضی وقتی با دوستانشان شوخی می کنند، آیات قرآنی را به کار می برند« إِنِّي ظَنَنْتُ أَنِّي مُلاقٍ حِسَابِيَهْ (٢٠) »: [الحاقه:20] « آخر من می دانستم که با ح