هان تو را دور بدارد. (تذكر) از جمله كتاب‌هاي مفيد مي‌توان كتاب «زاد المعاد في هدي خير العباد»، «اغاثه اللهفان» ‌ابن‌قيم و كتاب «فتح المجيد شرح كتاب التوحيد»، «بخاري»، «مسلم» و «تفسير ابن كثير»، را نام برد.

و صلي الله علي نبينا محمد و صحبه وسلم

انجمن دايمي- فتاوي اسلامي (4/498)[27] عوامل ضعف و عقب‌ماندگي مسلمانان

س: آيا مسلمانان عقب‌مانده هستند؟ چرا؟ راه بيداري و نجات در چيست؟

ج: بدون ترديد هيچ مؤمني از شرايط كنوني امت مسلمان راضي نيست، چرا كه مسلمانان به سبب كوتاهي در رسالتي كه الله براي‌شان واجب گردانيده است، بسيار عقب مانده‌اند. در زمينه دعوت و تبليغ دين به جهانيان و آمادگي نظامي براي مقابله دشمنان آن طور كه الله فرمان داده است، كوتاهي كرده‌اند.

 الله تعالي مي‌فرمايد:« ‌وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ وَمِنْ رِبَاطِ الْخَيْلِ تُرْهِبُونَ بِهِ عَدُوَّ اللَّهِ وَعَدُوَّكُمْ...»

 (براي مبارزه با آنان تا آن‌جا كه مي‌توانيد نيرو و [از جمله] اسب‌هاي ورزيده آماده سازيد [تا بدان آمادگي و ساز و برگ جنگي] دشمن الله و خود را به وحشت اندازيد). «انفال/60» 

و در حذر نمودن از دشمن كوتاهي كرده‌اند. الله تعالي مي‌فرمايد:[ وَخُذُوا حِذْرَكُمْ]

 (و احتياط و پرهيز خويش را بداريد). «نساء/102»

هم‌چنين مي‌فرمايد:[ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَتَّخِذُوا بِطَانَةً مِنْ دُونِكُمْ لا يَأْلُونَكُمْ خَبَالا وَدُّوا مَا عَنِتُّمْ...] ‌ 

(اي كساني كه ايمان آورده‌ايد از غير خود دوست صميمي نگيريد، آنان از هر گونه شر و فساد در حق شما كوتاهي نمي‌‌كنند، آنان آرزوي رنج و زحمت شما را در دل دارند). «آل‌عمران/118»

و مي‌فرمايد:[ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَتَّخِذُوا الْيَهُودَ وَالنَّصَارَى أَوْلِيَاءَ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاءُ بَعْضٍ] 

 (اي مؤمنان، يهوديان و نصارا را به دوستي نگيريد، اينان برخي دوست برخي ديگرند). «مائده/51»

اين‌ها اموري‌اند كه از جانب مسلمانان كوتاهي صورت گرفته و منجر به عقب‌ماندگي‌شان گرديده است. لذا اميدواريم  كه الله اين عقب‌ماندگي را از مسلمانان با بازگشت‌شان به مسير صحيحي كه پيامبرصَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ  براي‌شان ترسيم كرده است، دور گرداند.  

پيامبرصَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ  مي‌فرمايد: « تَرَكْتُكُمْ عَلَى الْبَيْضَاءِ لَيْلُهَا كَنَهَارِهَا »:[1] 

(شما را بر روشني‌اي گذاشته‌ام كه شب آن همانند روز آن است).

و در جاي ديگر پيامبرصَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ  مي‌فرمايد: « تَرَكْتُ فِيكُمْ أَمْرَيْنِ لَنْ تَضِلُّوا مَا تَمَسَّكْتُمْ بِهِمَا كِتَابَ اللَّهِ وَسُنَّةَ نَبِيِّهِ»:[2]

 (در ميان شما دو چيز را گذاشتم تا زماني كه به آن دو چنگ زنيد هرگز گمراه نمي‌شويد؛ كتاب الله[قرآن] و سنت پيامبرش).

 علت عقب‌‌ماندگي مسلمانان در اين است كه به فرموده‌هاي الله و رسولش صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ  عمل نكرده‌اند و به قرآن و سنت پيامبرصَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ تمسک نجسته اند. و خود را  از دشمن بر حذر نشده اند، تا از مكرشان در امان بمانند. به هر حال نمي‌گوييم كه خيري نيست و فرصت پايان يافته است بلكه خير و سعادت در اين امت هميشه هست، هر چند ضعيف باشد؛ زيرا پيامبرصَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ  مي‌فرمايد: « لَا تَزَالُ طَائِفَةٌ مِنْ أُمَّتِي ظَاهِرِينَ عَلَى الْحَقِّ لَا يَضُرُّهُمْ مَنْ خَذَلَهُمْ حَتَّى يَأْتِيَ أَمْرُ اللَّهِ »:[3]  (پيوسته گروهي از امتم بر حق بوده و پيروز هستند، كسي‌كه ترک یاریشان کند به آنان ضرری نمي‌رساند. تا این که قيامت برپا مي‌شود). 

امت اسلامي هر چند دچار ضعف گردد باز هم خير در او بطور كل از بين نخواهد رفت، ناگزير كساني هستند كه به دين الله پاي‌بند هستند، هر چند در محيطي كوچك باشند و خير در اين امت وجود دارد و هر گاه فرزندانش بخواهند به آن بازگردند مي‌توانند. 

شيخ فوزان كتاب ‌الدعوة (7)، (2/166، 167) 
--------------------------------------------------------------------------------
[1] .احمد (4/126)، ابن ماجه (43)، و طبراني در «الكبير» 18/247، 257 (619، 642). و آلباني در: «صحيح ابن ماجه» (41). صحيح دانسته است.
[2] .«موطا مالك» 2/899 (1594) 
[3] .و مسلم (1920) از حديث ثوبان رضی الله عنه. ومانند آن از دیگر صحابه روایت شده است.[28] آيا رسيدن به مقام صحابه رضی الله عنهم ممكن است؟

س: آيا مسلمان در اين زمان مي‌تواند به اندازه اصحاب پایبند به دين باشد تا جايي كه به مقام آنان برسد؟ 

ج: رسيدن به مرتبه صحابه ممكن نيست؛ چون پيامبرصَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ  فرموده‌اند: « خَيْرُ النَّاسِ قَرْنِي ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ »:[1]

 (بهترين انسانها، قرن من است، سپس كساني كه بعد از آنان مي‌آيند و سپس كساني كه بعد از آنان مي‌آيند [سه قرن: اصحاب، تابعين و تبع تابعين] ).

اما اصلاح وضعيت مسلمانان تا از اين وضعي كه دارند نجات يابند، ممكن است و الله به هر چيزي قادر است، از پيامبرصَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ  ثابت است كه فرمودند: « لَا تَزَالُ طَائِفَةٌ مِنْ أُمَّتِي ظَاهِرِينَ عَلَى الْحَقِّ لَا يَضُرُّهُمْ مَنْ خَذَلَهُمْ حَتَّى يَأْتِيَ أَمْرُ اللَّهِ وَهُمْ كَذَلِكَ»:[2]

 (پيوسته گروهي از امتم بر حق بوده و پيروز هستند، كسي‌كه ترک یاریشان کند به آنان ضرری نمي‌رساند. تا این که قيامت برپا مي‌شود و آنان بر همین امر خواهند بود).

 وضع و حالت امروز مسلمانان نگران‌كننده است و آن اجتماع و توان‌مندي لازم را كه الله مي‌خواهد ندارد، چنان كه الله تعالي مي‌فرمايد:« ‌ وَإِنَّ هَذِهِ أُمَّتُكُمْ أُمَّةً وَاحِدَةً وَأَنَا رَبُّكُمْ فَاتَّقُونِ (٥٢)‌ » 

(و اين امت شما امت واحدي است؛ [اين پيغمبران بزرگي كه بدانان اشاره شد] همگي ملت يگانه‌اي بوده، و من پروردگارتان هستم، پس از [مخالفت] من بپرهيزيد). «مؤمنون/52»

  ابن عثيمين مجموع فتاوي و رسائل(3/51)
--------------------------------------------------------------------------------
[1] .بخاري (2652)، و مسلم (2533).
[2] .تخريج حديث در فتواي سابق ذكر شد. [29] گفتاری با اصحاب جراید و مجلات 

س: برخي از دعوتگران با روزنامه يا مجله‌هايي كه روي جلد آن‌ها عكس‌هاي تحريك‌آميز است؛ همکاری نمی کنند. همچنین از مشاركت در رسانه‌هاي گروهي خودداري مي‌كنند... نظر جناب‌عالي چيست؟

ج: بر صاحبان رسانه‌ها، اعم از روزنامه‌ها، هفته‌‌نامه‌ها و ماه‌‌نامه‌ها واجب است كه از الله بترسند و از درج چيزهايي كه به مردم ضرر دارد بر حذر باشند و نيز بر مؤلفان و نويسندگان واجب است كه در نوشته‌هايشان از الله بترسند و چيزي جز آنچه براي مردم مفيد است ننويسند. اصحاب جراید و مجلات موظفند مردم را به خير دعوت كنند و از شر بر حذر نمايند.