مراكز براي صاحبان آن و استفاده ازآن را توضیح دهید.

 ج: بر صاحبان اين مراكز واجب است كه آن را از فساد و فاسدان و سوء استفاده پاك و ايمن كنند. بدون شك اين امکانات و اسباب به منزله ي شمشير دو لبه ای هستند (كه هم ضرر دارد هم نفع). از برآوردها مشخص شده است كه شرّ و فساد آن بيشتر است. بيشتر كساني كه به اين مراكز رفت وآمد دارند و از نشريات آن بازديد مي‌كنند آن را بد و خراب ارزیابی  مي‌کنند. اكثر افرادي كه به اين مراكز مي روند استفاده ي آنان در جهت شر و گناه است و به نشریات مبتذل آن، هم چون: عكس‌هاي سكس، نوشته‌هاي فتنه‌انگيز، شك و شبهه‌هاي گمراه كننده و ماجراهای دروغ، مراجعه مي کنند.

  نصحيت ما براي صاحبان اين مراكز اين است كه از اين نوع سايتها و محتويات آن، دوري كنند و لازم است كه در اين مراكز، بر رفت و آمدكنندگان آن، كنترل شديدي داشته باشند، تا فقط از مواردي كه نفع ديني و دنيوي دارد استفاده شود. 

  از گفته ها و نوشته هاي شيخ‌ ابن جبرين ـ 24/7/1420هـ. [17] تجارت اينترنتي 

س: در اين روزها كارهاي معاملاتي از طريق اينترنت انجام مي شود. حكم شریعت در اين مورد چيست؟ 

ج: از شرايط معامله، مشخص بودن جنس و قيمت آن است. تا جهالت از هر دو مورد برداشته شود. زيرا نامشخص بودن قيمت يا جنس سبب اختلاف و درگيري بين طرفين معامله مي‌شود كه بين مسلمانان دشمني، قهر، و قطع رابطه را به دنبال دارد كه الله تعالي از آن نهي فرموده است.

شناخت جنس به ديدن يا آگاهي از صفات آشكار در آن بستگي دارد و اين جز با ملاقات حضوري طرفين، سخن گفتن، ديدنِ جنس و شناختِ نوع و منفعت آن حاصل نمي‌شود. در مواردي كه معامله به وسيله ي اعلاميه، مكالمه از راه دور و پخش آگهي‌ها و اعلاميه هايي كه در روزنامه‌ها و مجلات منتشر مي‌شود، شناخت جنس به طور كامل تحقق نمي پذيرد و در اكثر موارد جنبه ي تبليغاتي، بسيار پررنگ و غير واقعي است.

  در هر صورت هرگاه شناخت قيمت جنس كامل انجام شد و موارد مبهم از بين رفت خريد و فروش جایز است. فرقي ندارد كه معامله با تلفن، مكاتبه، اينترنت و يا هر وسيله‌اي ديگر صورت پذيرد. البته در معامله باید از مفاسدي چون فريب، يك طرفه بودن منافع، تصاحب اموال به ناحق، پرهيز شود و اگر موردي از اين مفاسد در آن باشد، معامله با اين وسایل جایز نيست. چه بسا که به همين سبب، سرمایه داران بزرگ ورشكست شده اند و علاوه بر این، خصومتها و منازعات شديدي بين طرفين معامله صورت گرفته است كه سرانجام، كار به دادگاه و قاضي كشيده شده است.

از گفتار و املای شيخ‌ ابن جبرين ـ.24/7/1420 هـ[18] خريد و فروش سهام از طريق اينترنت

س: شركت هاي تجاري از طريق اينترنت سهام خود را معامله مي كنند، حكم شرعي در اين مورد چيست؟

ج: خرید و فروش در شركت هاي اسلامي جایز است. اعم از شركت هاي تجاري، صنعتي، كشاورزي، ساختماني و... فقها انواع شرکت را در پنج مورد ذكر كرده اند: 1- شركة العنان. 2- شرکة المضاربة. 3- شرکة الأبدان.4- شرکة الوجوه. 5- شرکة المفاوضه.

  اگر شركتي سرمايه ي خود را به صورت اجناس در معرض خريد و فروش گذاشت- البته اجناس حلال- خريد و فروش سهام آن نیز جایز است مشروط به اين كه سرمايه و مقدار هر سهم مشخص باشد.

صاحب سهام می تواند به خريدار بگويد: سهام خود را از اين شركت به تو فروختم. خريدار به جاي فروشنده، سود آن سهام را دريافت مي كند.

در شركت هاي صنعتي كه سرمايه را به صورت ماشين ابزار و دستگاههاي توليدي عرضه مي كنند، خريد و فروش سهام جايز است.

صاحب سهام همه ی سهام خود را يا قسمتي از آن را در معرض فروش بگذارد. باید قيمت را مشخص كند و در همان جلسه پول و يا سند سهام تحويل شود. تا معامله از اين صورت كه هيچ يك از قیمت و مبیع هنگام قرار داد موجود نباشند، خارج شود. اگر شركت، چک نقدي داشته باشد بهتر است آن را نفروشد تا معامله ي نقد و كالا در مقابل نقد انجام نشود، مانند: (مسئله مُدَّعَجوَهٍ)[1] مگر اين كه سرمايه نقدي كم باشد كه در اين صورت پيوست كالا ‌شود. 

خريد و فروش سهام بوسيله ي تجهيزات الكترونيكي مانند: تلفن و اينترنت جایز است؛ مشروط به اين كه ايجاب و قبول، هنگام معامله صورت گیرد. اگر ايجاب و قبول صورت نگرفت يا مقدار جنس نامشخص بود يا كالا و سندش هنگام معامله، رد و بدل نشد، يا سهام ربوي بودند، مانند: سهام برخي از بانك‌ها، معامله جایز نيست. فرقي نمي كند كه معامله با اينترنت، تلفن، گفتگو و يا هر طريقي كه باشد ناجايز است.

 از گفته ها و نوشته های شيخ‌ابن جبرين- 24/7/1420هـ 
--------------------------------------------------------------------------------
[1] - معامله‌اي كه از یک طرف مشتي‌ خرما با يك دينار و از طرف مقابل دو دينار است.[19] خريد و فروش وسایلي كه گاهي در حرام بکار گرفته مي‌شود.

س: پدرم در عراق كار مي‌كند و مخارج زندگی ما را مي‌فرستد و همراه آن بسته هاي ماشين خود تراش نيز مي‌فرستد تا آنها را بفروشيم با توجه به اين كه اين وسيله بيشتر براي تراشيدن ريش به كار مي‌رود تا سبيل و موارد ديگر؛  به همين جهت به شك افتاده‌ام که آيا اين كار حلال است يا حرام؟ آیا  فروش آن جایز است يا خیر؟  پولش را چكار كنيم؟ اگر خانواده اصرار بر فروش آن دارند من چه بايد بكنم؟ 

ج: فروش و استفاده از پول آن حرام نيست. بلكه تنها استفاده ي نادرست از اين وسایل حرام است.

وصلي‌الله علي نبينا محمد وآله و صحبه و سلم

 فتاواي انجمن دايمي مباحث علمي و افتا (13/30-31)[20] حكم خريد و فروش جسد حيوانات خشكیده 

س: در اين اواخر خريد و فروش جسد حيوانات و پرندگان خشك شده رواج يافته است. بفرمایيد: خشك كردن حيوانات و پرندگان و فروش آن چه حكمي دارد؟

آيا بين خشک کردن حيواناتي كه نگهداري آنها جواز دارد و حيواناتي كه نگهداريشان جایز نيست، تفاوتی هست؟ وظيفه ي انسان مؤمن در قبال اين مسئله چيست؟ 

ج: نگهداري پرندگان و حيوانات خشكیده و موميایي شده- خواه صيدشان حلال باشد یا حرام، اسراف است و خشک کردن حیوانات با هر وسیله ای که باشد، ضایع کردن مال و ولخرجی است. الله تعالی از اسراف و ولخرجي نهي كرده است. روایت است که «نهي النبيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ عن اضاعة المال» (رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ  از ضايع كردن مال منع كرده است).[1]

از طرفی اين كار وسيله‌اي براي تصويرسازي از حيوانات و اشياء جاندار است.

 آويزان كردن و نصب آن در خانه‌ها، مدارس و... حرام است. درست كردن و فروش آن نيز حرام است. وظيفهء انسان مؤمن است که مردم را از حرام بودن این عمل آگاه کند و باید از فروش آن در بازار جلو گیری شود.

وصلي‌الله علي نبينا محمد وآله و صحبه و سلم

  فتاواي‌انجمن دايمي مباحث علمي و افتا (1/493)
--------------------------------------------------------------------------------
[1] - بخاري (1477) مسلم (1715)[21] حكم مصرف دخانيات و فروش آن

س: مصرف دخانيات چه حکمي دارد؟ حرام است يا مكروه؟ معامله وتجارت آن چه حكمي دارد؟

ج: مصرف دخانيات حرام است، زيرا پليد هستند و ضررهاي بسياري دا