 كما اين كه در ايام غير سوگواري اجازه‌ي اين كار را دارد-.

شيخ ابن جبرين- فتاواي المرأة(143).[45] تأثير گناهان كبيره در ايمان

س:گناهان كبيره در ايمان چه تأثيري دارند؟ آيا در تمسك فرد به دين اسلام تأثير دارند؟

ج: بله؛ گناهان كبيره همچون زنا، شراب، قتل ناحق، ربا، غيبت، سخن چيني؛ و ديگر گناهان در ايمان و توحيد افراد مؤثر هستند، بر اثر ارتكاب گناهان، ايمان ضعيف مي شود. در عقيده ي اهل سنت و جماعت، شخص با انجام دادن گناهان كبيره از ايمان خارج نمي شود و هميشه در جهنم نمي ماند مگر زماني كه گناه را حلال و جايز بداند بر خلاف خوارج، كه مسلمانان را با انجام گناه كبيره همچون زنا، سرقت، نافرماني پدر و مادر و بقيه ي گناهان كبيره هر چند كه آن را حلال نداند، تكفير مي كنند خوارج در اين مسئله مرتكب اشتباه بزرگي شده اند.

مرتكب گناه كبيره نزد اهل سنت هر چند كه كافر نيست ولي فردي ناقص الايمان است، از همين رو در شريعت اسلام براي زناكار صد تازيانه شلاق و يكسال تبعيد، بعنوان حد شرعي تعيين شده است، حد شرابخوار شلاق است نه قتل، حد سرقت قطع دست است نه قتل، چنانچه زنا و شراب و دزدي منجر به كفر اكبر مي شدند بايد شخص كشته مي شد؛ زيرا پيامبر صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فرمود: « مَنْ بَدَّلَ دِينَهُ فَاقْتُلُوهُ »[1] (كسي كه دينش را تغيير داد او را بكشيد).

بنابراين ارتكاب معاصي منجر به كفر نمي شود بلكه ايمان را ناقص و ضعيف مي كنند؛ از اين رو الله تعالي دستور داده است تا بر مرتكبين اين گناهان حد شرعي اجرا شود تا توبه كنند و از محرمات دست بردارند.

معتزله معتقدند كه فرد گناهكار در منزلتي بين منزلتين قرار دارد و اگر در هنگام انجام معصيت بميرد براي هميشه جهنمي است، معتزله در مورد هميشه جهنمي بودن گناهكار با خوارج موافق و با اهل سنت مخالف هستند، معتزله و خوارج هر دو در اشتباه هستند قول صحيح نظريه ي اهل سنت است، كه گناهكار ايمانش ضعيف است و خشم و غضب الله تعالي بر او است، اما كافر نيست، و براي هميشه همچون كفار در جهنم باقي نمي ماند، بلكه آينده ي او در مشيت الله تعالي است كه او را ببخشد يا به مقدار جرمش عذابش دهد، سپس او را از جهنم نجات دهد. احاديث پيامبر صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مؤيد همين مطلب است بر خلاف نظريه ي خوارج و معتزله؛ الله تعالي مي فرمايد: «إِنَّ اللَّهَ لا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ وَيَغْفِرُ مَا دُونَ ذَلِكَ لِمَنْ يَشَاءُ » [نساء48] 

«مسلماً الله تعالي اين را كه براي او شريك قائل شوند نمي بخشد و آنچه فروتر از آن باشد براي هر كه بخواهد مي بخشد».

كسي كه با شرك از دنيا رود براي هميشه در جهنم مي ماند و بهشت بر او حرام است؛ بدليل فرموده ي الله تعالي«إِنَّهُ مَنْ يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَقَدْ حَرَّمَ اللَّهُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ وَمَأْوَاهُ النَّارُ وَمَا لِلظَّالِمِينَ مِنْ أَنْصَارٍ » [مائده 72] 

«هر كس شريكي براي الله قرار دهد، الله بهشت را براي او حرام كرده است و جايگاه او دوزخ است و ستمكاران يار و ياوري ندارند.»

«الله تعالی» فرموده:« مَا كَانَ لِلْمُشْرِكِينَ أَنْ يَعْمُرُوا مَسَاجِدَ اللَّهِ شَاهِدِينَ عَلَى أَنْفُسِهِمْ بِالْكُفْرِ أُولَئِكَ حَبِطَتْ أَعْمَالُهُمْ وَفِي النَّارِ هُمْ خَالِدُونَ (١٧)» [توبه:17]

 «مشركان حق ندارند مساجد الله را آباد كنند، در حالي كه به كفر خويش گواهي مي دهند! آنها اعمالشان نابود(و بي ارزش) شده؛ و در آتش(دوزخ)، جاودانه خواهند ماند. آيات در اين مورد بسيارند».

انسانهاي گناهكار براي هميشه در جهنم نمي مانند بلكه، مدتهاي طولاني تا آن هنگام كه مشيت الهي بر آن باشد خواهند ماند؛ در هر صورت گناهكارانِ با ايمان بصورت موقت، هر چند طولاني، در جهنم عذاب مي بينند بر عكس كفار كه بصورت دائمي در جهنم خواهند ماند؛ آن گونه كه الله تعالي در سوره ي فرقان، در مورد مشرك و قاتل و زاني بيان فرموده است: « وَمَنْ يَفْعَلْ ذَلِكَ يَلْقَ أَثَامًا (٦٨)يُضَاعَفْ لَهُ الْعَذَابُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَيَخْلُدْ فِيهِ مُهَانًا (٦٩)» [فرقان 69،68] 

«و هر كس چنين كند مجازاتش را خواهد ديد[68] چنين كسي عذاب او در قيامت مضاعف مي گردد، و با خواري هميشه در آن خواهد ماند».

آنچه در آيه بعنوان، هميشه ماندن، ذكر شده، موقتي است كه داراي نهايت است. اما مشرك براي هميشه و ابد در جهنم خواهند ماند، آن گونه كه الله عزوجل در مورد مشركين در سوره ي بقره بيان فرموده اند: « كَذَلِكَ يُرِيهِمُ اللَّهُ أَعْمَالَهُمْ حَسَرَاتٍ عَلَيْهِمْ وَمَا هُمْ بِخَارِجِينَ مِنَ النَّارِ (١٦٧)» [بقره167]

 «اين چنين الله تعالي اعمال آنها را به صورت حسرت‏زا و اندوهباري نشان مى‏دهدو آنان هرگز از آتش (دوزخ) خارج نخواهند شد»

الله تعالي در سوره ي مائده در حق كفار مي فرمايد:« يُرِيدُونَ أَنْ يَخْرُجُوا مِنَ النَّارِ وَمَا هُمْ بِخَارِجِينَ مِنْهَا وَلَهُمْ عَذَابٌ مُقِيمٌ (٣٧)»[مائده 37]

 «آنها پيوسته مي خواهند از آتش خارج شوند ولي نمي توانند خارج شوند و براي آنها مجازات پايداري است».

 شيخ ابن باز – مجلة البحوث، شماره (41). ص: (132-134)
--------------------------------------------------------------------------------
[1] بخاري(307)[22] ثواب كدام اعمال نيك به مرده مي‌رسد؟

س1: آيا ايصال ثوابِ اعمال نيك به مرده جايز است؟

س2: آيا برگزاري مجلس ختم قرآن و سپس ايصال ثواب آن براي مردگان (حتي انبياء) جايز است؟

س3: آيا شركت در اين چنين جلسات براي هدف ايصال ثواب و صرف خوراك بعد از جلسه جايز است؟

ج1: اولاً: فتواي صحيح علما اين است كه انجام عمل نيك از طرف زنده براي مرده جز در مواردي كه شريعت محدوده‌ي آن را بيان نموده جايز نيست: مانند دعا و طلب آمرزش، حج، عمره، صدقه، قرباني و قضاي روزه‌ي واجب از طرف ميت.

ثانياً: خواندن قرآن به نيت ايصال ثواب به مرده جايز نيست، چون از  رسول الله صَلَّى اللَّه عَلَيْهِ وَآله وَسَلَّمَدر اين زمينه حديثي وارد نشده است. سابقاً گفتم كه انجام هيچ عمل نيكي از طرف زنده براي مرده جز در مواردي كه شريعت آن را استثنا نموده جايز نيست و خواندن قرآن براي ميت از آن موراد نمي‌باشد.

ثابت شده است كه  رسول الله صَلَّى اللَّه عَلَيْهِ وَآله وَسَلَّمَ به زيارت قبور مي‌رفت و براي اموات دعا مي‌كرد و آن دعاها را به ياران خود آموزش مي‌داد و اصحاب آن را فرا مي‌گرفتند. يكي از آن دعاها به شرح ذيل است: «السَّلامُ عَلَيْكُمْ اَهْلَ الدِّيار مِنَ الْمُوْمِنْينَ وَالْمُسْلِميْنَ، وَإنَّا إنْ شاءَ اللهُ بِكُمْ لَاحِقُونَ، نَسْأَلُ اللهَ لَنَا وَلَكُمْ العَافِيَةَ»[1]

««سلام بر شما مؤمنان و مسلمانان اين ديار؛ و ماهم ان شاء الله به شما ملحق خواهيم شد، از الله تعالي براي خود و شما طلب عافيت مي‌كنم».

ثابت نشده است كه  رسول الله صَلَّى اللَّه عَلَيْهِ وَآله وَسَلَّمَ سوره و يا آياتي از قرآن را براي مرده‌ها خوانده باشد، در حا