 دستانش سؤال خواهد شد».

شيخ ابن باز- فتاوي للموظفين و العمال، ص(70)
--------------------------------------------------------------------------------
[1] . بخاري (893)، مسلم (1829) [105] كار فرما و سركارگر در مورد كارگران مسئوليت دارند.

س: كسي كه افراد شرابخوار و تارك نماز را به كار مي گيرد حكمش چيست؟

ج: كار فرما و صاحب كار موظف هستند كارگران زير دست خود را در مورد واجباتي كه ترك مي كنند و كارهايي حرامي كه انجام مي دهند تذكر داده و نصيحت كنند؛ چنانچه پذيرفتند با آنان كار كنند و اگر قبول نكردند بجاي آنان افراد بهتري را استخدام كنند، شايد اين جايگزيني سبب شود تا از كارهاي خلافي كه انجام مي دهند باز آمده و توبه نمايند.

و صلي الله نبينا محمد و آله و صحبه و سلم.

 فتاواي انجمن دايمي مباحث علمي و افتا (14/390)[106] حكم به كارگيري رئيس، كارمندان را در امور شخصي

س: بنده رئيس اداره اي هستم كه مجموعه اي از كارمندان و چندين راننده در آن مشغول به كار هستند.

 بعضي از اوقات يكي از كارمندان را جهت انجام امور شخصي بكار مي گيرم، آيا اين كار جايز است يا خير؟

ج: شما اجازه نداريد كارمندان و رانندگاني را كه مخصوص اداره هستند به كارهاي شخصي خودت دستور دهيد؛ زيرا اين كار خارج از وظايف اداري آنان است و از طرفي شما با اين كار وقت اداري آنان را صرف امور شخصي خودتان مي كنيد كه عملي ناشايست است. شما مي توانيد براي انجام كارهاي شخصي خويش به آنان مزد دهيد كه در اين صورت خالي از اشكال است.

شيخ فوزان- كتاب الدعوة (8)، (3/53، 54)[107] حكم استفاده ي شخص از ماشين و وسايل اداري

س: آيا مسلماني كه كارمند يك اداره است با وجودي كه خودش ماشين دارد مي تواند از ماشين اداره استفاده كند يا خير؟

ج: كارمند دولت مانند كارگري است كه در مقابل مزدي معين كار مي كند؛ كار و ابزار كاري را كه در اختيار دارد نزد او امانت است. فقط در امور دولتي مي تواند از آن ها استفاده كند. بنابراين از ماشين، تلفن، قلم و كاغذ اداره حق استفاده ي شخصي ندارد.

در هر صورت عدم استفاده ي شخصي از اسباب و وسايل دولتي و اداري عين امانتداري است الله تعالي فرموده است:[ وَالَّذِينَ هُمْ لأمَانَاتِهِمْ وَعَهْدِهِمْ رَاعُونَ (٨)] (مؤمنون/8) «و آنان كه امانت ها و پيمان خود را رعايت مي كنند». 

 شيخ ابن جبرين- فتاوي للموظفين و العمال، ص(33،32)[108] حكم كوتاهي در انجام مسؤليت

س: كارمندي كه در امور مربوطه متساهل است و درست انجام وظيفه نمي كند، آيا حقوقي را كه دريافت مي كند حلال است يا حرام؟

ج: حقوقي را كه اين كارمند دريافت مي كند در حلال بودنش شبه است، زيرا ايشان موظف هستند مسئوليت خويش را به بهترين صورت انجام دهند تا حقوقي را كه دريافت مي كند حلال باشد، مادامي كه كم كاري مي كند و بي توجه است قسمتي از حقوقي را كه دريافت مي كند حرام است، بنابراين مواظب رفتارش بوده و تقوا را پيشه كند.

شيخ ابن باز- فتاوي للموظفين والعمال ص(61)[109] حكم گرفتن اضافه كاري بدون انجام مأموريت

س: كارمند يكي از ادارات دولتي هستم بعضي از اوقات مبالغي را بدون اين كه كاري يا مأموريتي انجام دهيم و يا سر كار حاضر شويمبه عنوان اضافه كاري به مامي دهند، در ضمن رئيس اداره از موضوع مطلع است و آن را امضا مي كند. لطفاً در اين مورد توضيح دهيد كه حكمش چيست؟ 

ج: اگر حقيقت آن گونه است كه گفته ايد گرفتن چنين مبلغي ناجايز است و خيانت محسوب مي شود، مبالغ گرفته شده را در صورت امكان به بيت المال تحويل دهيد و اگر مقدور نيست آن را به فقراي مسلمان صدقه كنيد يا صرف امور خيريه نماييد، و از اين عمل خويش به درگاه الله تعالي توبه نموده، تصميم جدي بگيريد تا اين كار را تكرار نكنيد زيرا هيچ مسلماني اجازه ندارد چيزي را از بيت المال دريافت كند، مگر از راههاي قانوني كه دولت اجازه داده است. 

شيخ ابن عثيمين- فتاواي للموظفين والعمال، ص(52) [110] راه حل مصرف اضافه كاري قرار دادي

س: بنده با يكي از همكارانم بمدت چهار روز به يكي از مناطق، ابلاغيه ي مأموريت دريافت كرديم، اما بنده به اتفاق همكارم به مأموريت نرفتم و سر كارم حاضر شدم، پس از مدتي حق مأموريت را دريافت كردم، آيا مي توانم از اين مبلغ استفاده كنم يا خير؟ اگر برايم حلال نيست آيا مي توانم آن را صرف امور اداري محل كارم نمايم؟

ج: شما موظف هستيد اين مبلغ را در صورت امكان برگشت دهيد زيرا شما به مأموريت نرفته ايد، و در صورت عدم امكان برگشت، آن را صرف امور خيريه از قبيل صدقه به فقرا و مشاركت در فعاليت هاي عام المنفعه و خيريه نماييد. 

شيخ ابن باز- فتاوي للموظفين و العمال، ص (61، 62)<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:1168.txt"> حكم ترك محل كار قبل از اتمام وقت</a><a class="text" href="w:text:1169.txt">حكم معالجه، به حساب شركت با مدارك جعلي</a><a class="text" href="w:text:1170.txt">كسي كه به منظور معالجه ي بيماري، از اداره مرخصي مي گيرد و قبل از پايان مرخصي معالجه اش تمام مي شود... حكمش چيست؟</a><a class="text" href="w:text:1171.txt">حكم پارتي بازي</a><a class="text" href="w:text:1172.txt">حكم استفاده از اوقات فراقت در محل كار</a><a class="text" href="w:text:1173.txt">حكم پرداختن به عبادت و ذكر در وقت اداري</a><a class="text" href="w:text:1174.txt">حكم پرداختن به كارهاي جانبي در ساعات اداري</a><a class="text" href="w:text:1175.txt">حكم غيبت كارمندان از حضور در اداره وقتي كه كاري ندارد</a><a class="text" href="w:text:1176.txt">حكم تشكيل انجمن كارمندان</a><a class="text" href="w:text:1177.txt">حكم خوردن غذاي كسي كه درآمدش از راه حرام است</a></body></html>[111] حكم ترك محل كار قبل از اتمام وقت

س: ترك محل كار ده دقيقه قبل از اتمام وقت اداري در صورتي كه كاري ندارد تا انجام دهد و از طرفي رئيس از موضوع با خبر است چه حكمي دارد؟

ج: بنا به قوانين اداري ترك محل كار قبل از پايان وقت با فاصله ي ربع ساعت امري معمول است تا (30:)2، به منزل برسد، با توجه به اين مطلب اين كار خالي از ايراد است. اما اگر از نظر قوانين اداري موظف است تا پايان وقت، محل كارش را ترك نكند، ترك محل كار سرقت وقت محسوب مي شود و ناجايز است.

 شيخ ابن عثيمين- فتاوي للموظفين و العمال، ص(52)[112] حكم معالجه، به حساب شركت با مدارك جعلي

س: خارج از محل كار و مأموريت برايم اتفاقي افتاد از آن جايي كه توان پرداخت هزينه هاي معالجه را نداشتم حادثه را به دروغ، در حال انجام مأموريت عنوان كردم، شركت هم مخارج بيمارستان را تقبل نمود، اكنون از كاري كه انجام داده ام پشيمانم... آيا مرتكب كار حرامي شده ام؟

ج: شما بايد هيأت مديره ي شركت را در جريان امر قرار دهيد و به آنان پيشنهاد كنيد كه حاضريد هزينه هاي بيمارستان را به شركت برگردانيد. يا اين كه از حقوق شما كسر شود، چنانچه هيأت مديره ي شركت در صورت داشتن صلاحيت اين كار، مبلغ مذكور را به شما بخشيدند، ذمه ي شما فارغ شده است. در غير اين صورت شما موظف هستيد مبلغ مذكور را به حساب شركت واريز نماييد.

- مطلب آخر كه بايد به آن توجه نماييد: دوري از دروغ و ظلم است.

شيخ ابن عثيمين- فتاوي للموظفين و العمال، ص (60)[90] حکم کسی که وقتی او