صاً توصیه می کند که تقوای الهی را پیشه کنند و حامی دین اسلام باشند. از عقیده ی مسلمانان دفاع کنند تا گمراه نشوند و گرفتار فتنه ی گمراهان و دعوتگران به گمراهی و کفار نشوند. به تمام مسلمانان هشدار می دهد تا خود را از این دسیسه ي وحدت ادیان و گرفتار شدن در دام آن برحذر دارند. به الله تعالی پناه می بریم از این که مسلمانی فریفته ی این فراخوان باطل شود و آن را در شهرها و کشورهای اسلامی رواج دهد.

نسأل الله تعالی سبحانه تعالی بأسمائه الحسنی و صفاته العلا أن یعیذنا جمیعاً من مضلات الفتن، و أن یجعلنا هداة مهتدین، حماة للإسلام علی هدی و نور من ربنا حتی نلقاه و هو راضٍ عنا.

 وبالله التوفیق، و صلی الله علی نبینا محمد و آله و صحبه أجمعین

انجمن دائم پژوهشهای علمی و افتاء شماره(19402) مورخه 25/1/1425ه. ر.ک "فتاوی و بیانات مهمة" نشر دار عالم الفوائد" با اجازه ی إدارة الإفتاء، ص(7)
--------------------------------------------------------------------------------
[1] احمد (3/387) و دارمی (435).و دیگران.  قال فی "المجمع الزوائد" 1/174 : « رواه أحمد و أبویعلی و البزار، و فیه مجالد بن سعید، ضعفه أحمد و یحیی بن سعید وغیرهما» اه. و صححه العجلونی فی "کشف الخفا" 1/422(1119) عند الکلام علی حدیث: «حَدَّثوا عن بنی إسرائیل و لا حَرَج».
[2] مسلم (153). [34 ] مسافر نمي تواند روزه اش را بخورد مگر آن كه از شهر خارج شود.

س: بنده به همراه جمعي از دوستانم در سال 1401 از مدينه منوره جهت اداي عمره عازم مكه شديم، لازم است بگويم كه ما در محله اي نزديك فرودگاه مدينه سكونت داريم، و شما مي دانيد كه فرودگاه واقع در شرق مدينه است. ما هنگامي كه از منازل خود خارج شده و به وسط مدينه كه رسيديم روزه را خورديم، چون حكم مسئله را نمي دانستيم. لطفاً مسئله مذكور را براي ما توضيح دهيد.

ج: اگر واقعيت آن گونه باشد كه ذكر كرده ايد پس شما گناهكار هستيد چون هنوز در مدينه بوده ايد و روزه را خورده ايد؛ بر شما واجب بود كه حكم مسئله را از علما بپرسيد. اكنون قضاي روزه اي كه در مدينه خورده ايد بر شما واجب است و كفاره ندارد، مگر آن كه روزه را با آميزش شكسته باشيد. 

وبالله التوفيق، وصلي الله علي نبينا محمد و آله وصحبه وسلم

 فتاواي انجمن دايمي مباحث علمي و افتا (10/297)[35 ] براي مسافر گرفتن روزه بهتر است يا نگرفتن آن؟

س: شخصي به روزه گرفتن روزهاي دوشنبه و پنج شنبه و روزه هاي مستحب پايبند است ايشان در حال مسافرت بهتر است كه روزه بگيرد يا بهتر آن است كه روزه نگيرد؟

ج: در حديث آمده است كه شخصي به نام حمزه ابن عمرو بسيار روزه مي گرفت و زياد مسافرت مي كرد؛ ايشان از رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ پرسيد: آيا در اثناي سفر روزه بگيرم؟ پيامبرصَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فرمود:[ إن شِئْتَ فصُمْ، وإن شِئْتَ فأَفْطِرْ][1] [اگر خواستي روزه بگير و اگر خواستي روزه را بخور.]

پيامبر اكرمصَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ به ايشان اختيار داد و همين اختيار، دليلي است بر اين كه اگر مسافر مي تواند بدون تحمل مشقّت و سختي روزه بگيرد، مجاز به اين كار است روزه اش فرض باشد يا نفل، زيرا سبب جواز خوردن روزه در سفر وجود مشقت و سختي است.

 الله تعالي فرموده: [وَمَنْ كَانَ مَرِيضًا أَوْ عَلَى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِنْ أَيَّامٍ أُخَرَ يُرِيدُ اللَّهُ بِكُمُ الْيُسْرَ وَلا يُرِيدُ بِكُمُ الْعُسْرَ] 

 «و اگر كسي بيمار يا مسافر باشد( مي تواند از رخصت استفاده كند و روزه نگيرد) و چندي از روزهاي ديگر را ( به اندازه آن روزها روزه بگيرد) الله تعالي آسايش شما را مي خواهد و خواهان زحمت شما نيست.» ( بقره185)

در مواردي روزه بودن همراه مشقت و زحمت داراي اجر و ثواب بيشماري است به شرط آن كه شخص نيازمند به كمك ديگران نباشد و اگر نتواند امور خود را رسيدگي كند بلكه سربار ديگران مي شود در اين صورت خوردن روزه برايش افضل است؛ بدليل گفتار پيامبرصَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : [ذَهَبَ المُفْطِرُونَ اليومَ بالأَجْر][2] «امروز كساني كه روزه نبودند اجر و ثواب را حاصل نمودند.»

در حديثي ديگر پيامبرصَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فرموده: [ليسَ مِنَ البِرِّ الصيامُ في السَّفَر][3] «روزه گرفتن در مسافرت جزو نيكي و عبادت نيست.»

روزه دار مسافر اگر محتاج باشد كه رفقايش براي او سايه درست كرده و بر او آب بپاشند و شترش را آب دهند و خوراك و... تهيه كنند بهتر آن است كه از روزه گرفتن صرف نظر كند تا مزاحم ديگران نشود؛ اما اگر روزه در روند كارش خلل ايجاد نكند افضل آن است كه روزه بگيرد، روزه ي فرضي باشد يا نفلي.

  فتوا با امضاي شيخ ابن جبرين- مورخه ي 2/1/1423
--------------------------------------------------------------------------------
[1] .بخاري (1943)، و مسلم (1121)
[2] . بخاري (2890)، و مسلم (1119)
[3] . تخريج آن در فتواي شماره 33 از همين باب گذشت. [36 ] حكم كسي كه نيت سفر مي كند و قبل از آن كه شهرش را ترك كند، روزه اش را با آميزش جنسي مي شكند

س: شخصي با خانواده اش در روز رمضان قصد سفر مي كند و قبل از آن كه از محدوده ي شهر خارج شود با همسرش آميزش مي كند، آيا جريمه اي دارد. عده اي از مردم مي گويند: بر او كفاره اي نيست چون انس «رضي الله عنه» وقتي كه قصد سفر نمود، داخل كشتي روزه اش را خورد.

ج: بر اين شخص سه جريمه است لازم است:

1- گناهكار شده است.

2-قضاي روزه بر او لازم است.

3-كفاره ي جماع را پرداخت كند.

زيرا شخص، اجازه ندارد كه قبل از خارج شدن از محدوده ي شهر از رخصت هاي سفر استفاده كند. اما آن چه در مورد انس«رضي الله عنه»[1] وارد شده كه ايشان در ساحل و داخل كشتي روزه اش را خورده است، بايد عرض كنم كه عمل ايشان بر خلاف عمل عموم صحابه است. الله تعالي مي فرمايد: [ أَوْ عَلَى سَفَرٍ] ( نساء43) يعني «اگر مسافر بوديد» آن وقت مي توانيد از رخصت سفر استفاده كنيد و انسان زماني مسافر گفته مي شود كه از محدوده ي شهرش خارج شود.

 پس شخص مذكور اگر از طلاب علوم ديني بوده و از حديث پيامبرصَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ همين مطلب را فهميده است كفاره اي بر او لازم نيست؛ هر چند كه به نظر بنده طلابي كه در ابتداي فراگيري علوم شرعي هستند نبايد در صدور فتوا عجله كنند.

 شيخ ابن عثيمين- مجموعه ي فتاوي و رسائل (19/345) ف. (314)
--------------------------------------------------------------------------------
[1] الصواب: عن أبي بصرة الغفاريرضی الله عنه أنظر: مسند أحمد (6/398) أبوداود (2412) ابن خزيمه (2040) دارمي (1713) الطبراني في «الكبير» (2170،2169) البيهقي في «الكبري» (7967) و صححه الألباني في «صحيح» أبي داود» (2109) و أما المروي عن أنس رضی الله عنه فليس فيه ذكر الفسطاط والسفينه و الشاطئ؛ أنظر: «سنن الترمذي» (799) و الدار قطني 2/187 (37) و البيهقي في «الكبري» (7969) و صححه الألباني في «صحيح الترمذي» (641)[37 ] شخصي از مسافرت به شهرش بر مي گردد و هنوز ساعت هايي از روز تا وقت غروب مانده است آيا در اين ساعت هاي باقي مانده از خوردن امساك كند يا خير؟

س: شخصي در سفر روزه اش را خورده است هنگامي كه به محل اقامتش مي رسد آي