>آميزش به ناداني در روز رمضان</a><a class="text" href="w:text:812.txt">حكم آميزش بدون انزال</a><a class="text" href="w:text:813.txt">آميزش در روزه ي قضايي</a></body></html>[47]آيا قضاي رمضان پياپي و بدون فاصله باشد.

س: كسي كه بنا به عذري چند روز از رمضان را افطار نموده است؛ آيا بر او واجب است قضاي آن را پياپي و بدون فاصله بگيرد و يا مي تواند با فاصله بگيرد؟

ج: نظريه ي صحيح اين است كه بجا آوردن قضاي رمضان بدون فاصله جايز است و نيازي نيست كه پياپي و بدون فاصله باشد؛ زيرا دستور قضا آوردن روزه ي رمضان در قرآن كريم بصورت مطلق آمده است؛ كه دلالت دارد بر اين كه قضاي رمضان به صورت متفرق جايز است اما بهترآن است كه قضا را پياپي و بدون فاصله گرفت؛ زيرا قضا حالت ادا را دارد و اداي رمضان پياپي و پشت سر هم است.

شيخ ابن جبرين- فتاوي الصيام، جمع: راشد الزهراني، ص (125، 124)[48] كسي كه در رمضان بدون عذر افطار نموده قضا بر او واجب است.

س: كسي كه در رمضان بدون عذر روزه را بخورد حكمش چيست؟

ج: اگر شخصي در روزه ي ماه رمضان با عمد عمل جماع را انجام بدهد بر او قضا و كفاره لازم است، همراه با توبه؛ كفاره عبارت است از آزاد كردن برده اي، اگر نتوانست روزه گرفتن دو ماه پياپي و بدون فاصله و اگر نتوانست خوراك دادن به شصت نفر از مستمندان؛ همچنين اگر زني در روز رمضان با اختيار خود و بدون اكراه مرتكب عمل مقاربت شد كفاره ي مذكور بر او واجب مي شود. 

اگر شخصي در روز رمضان عمداً خورد يا نوشيد بر او قضا لازم است، همراه با توبه و كفاره لازم نيست.[1]

وبالله التوفيق، وصلي الله علي نبينا محمد و آله وصحبه وسلم

فتاوي انجمن دايمي مباحث علمي وافتا (10/355)
-------------------------------------------------------------------------------
[1] و اما حديث:« من افطر يوما من رمضان من غير عذر لم يقض عنه صوم الدهر وإن صامه» فهو حديث ضعيف. ذكر ذلك الحافظ ابن حجر في «الفتح»(4/161).[49] حكم قضاي رمضان براي كسي كه چندين سال روزه نگرفته است

س: مسلماني كه چندين سال، رمضان را روزه نگرفته است و بقيه ي فرايض و واجبات را ادا نموده است، آيا قضا بر او لازم است.

ج: نظريه ي صحيح اين است كه اگر توبه نمايد قضا لازم نيست؛ زيرا هر عبادتي كه وقتش معين و مشخص است وقتي كه انسان عمداً و قصداً آن عبادت را ترك كند؛ الله تعالي انجام آنرا بعد از وقت قبول نمي كند بنابراين در قضا آوردن فايده اي نيست، ايشان بايد صادقانه توبه كنند و به كثرت عمل صالح انجام دهند؛ بدون ترديد كسي كه بسوي الله توبه كند الله توبه اش را مي پذيرد.

  شيخ ابن عثيمين – مجموع الفتاوي و رسائل(19/87)- ف (419)[50] حكم خوردن هنگام اذان صبح يا كمي بعد از آن.

س: الله تعالي مي فرمايد: [وَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الأبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الأسْوَدِ مِنَ الْفَجْرِ] (بقره187): 

«و بخوريد و بياشاميد تا آنگاه كه رشته سفيد (بامداد) از رشته سياه (شب) برايتان از هم جدا و آشكار گردد.»

كسي كه هنگام اذان يا با فاصله ربع ساعت بعد از اذان بخورد يا بنوشد حكمش چيست؟

ج: اگر سؤال كننده مطمئن است كه خوردن و نوشيدنش قبل از طلوع فجر بوده است قضا بر او لازم نيست و اگر مطمئن است كه بعد از طلوع فجر بوده قضا بر او واجب است، و اگر مشكوك است قضا بر ايشان لازم نيست؛ زيرا اصل بقاي شب است . احتياط در اين است كه مسلمان بخاطر صحت روزه اش وقت اذان، دست از خوردن و نوشيدن و... بكشد، مگر اين كه مطمئن باشد كه اذان قبل از طلوع فجر بوده است. 

انجمن دايمي مباحث علمي وافتا- فتاوي الصيام، ص. (33) [51] حكم كسي كه بعد از طلوع فجر سحري مي خورد به اين گمان كه هنوز شب است.

س1- از خواب بيدار شدم و با همان حالت خواب آلودگي به آشپزخانه رفتم و غذاي مختصري خوردم در همان حال به ساعت نگاه كردم متوجه شدم كه سه دقيقه مانده به ساعت پنج در حالي كه سه تا چهار قاشق بيشتر نخورده بودم، فوراً دست از غذا كشيدم.

اذان صبح در منطقه ما - تبوك-  ساعت چهار و ربع است؛ و تا شب روزه ماندم آيا قضا بر من لازم است يا روزه ام ادا شده است؟

ج: با توجه به گفته هاي شما قضا لازم است زيرا شما بعد از طلوع فجر خوراك صرف كرده ايد.

س2: در ماه رمضان، شب از خواب بيدار شدم، مقداري آب نوشيدم و دوباره خوابيدم پس از اين كه از خواب بيدار شدم متوجه شدم كه صبح شده و مردم از نماز صبح بر مي گردند با خود فكر مي كردم كه چه موقع آب نوشيده ام آيا شب بوده يا صبح بوده و... اكنون روزه ام چه حكمي دارد؟

ج2: با توجه به آنچه گفته ايد: روزه ي شما صحيح است زيرا اصل بقاي شب است فرض را برآن مي گيريم كه شما در شب آب خورده ايد مگر اين كه مطمئن شويد كه بعد از طلوع فجر آب نوشيده ايد كه در اين صورت قضاي آن واجب است .

وبالله التوفيق، وصلي الله علي نبينا محمد و آله وصحبه وسلم

 انجمن دايمي مباحث علمي وافتا (10/284)‍[52] حكم كسي كه به گمان غروب آفتاب افطار نمود

س: يك نفر در ماه رمضان و در حال روزه در بيابان است بعد از عصر هوا به شدت ابري مي شود ايشان به گمان اين كه آفتاب غروب نموده افطار مي كند سپس ابرها پراكنده شده و آفتاب ظاهر مي شود حكم روزه اش چگونه است؟

ج: روزه ‌ي ايشان فاسد شده است، البته بايد تا غروب كامل آفتاب امساك كند؛ بنابر نظريه ي صحيح از اقوال علما قضاي يك روز بر ايشان واجب است و كفاره لازم نيست.

هشام بن عروة از همسرش فاطمه از اسماء روايت مي كند كه ايشان گفته اند:( در حيات رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ در روزي ابري افطار نموديم پس از آن خورشيد طلوع كرد)

به هشام گفته شد: آيا به قضاي آن روز امرشدند؟ هشام گفت: چاره اي جز قضا نداشتند.[1] منظور از هشام در سند حديث: هشام پسر عروة پسر زبير است كه از ثقات تابعين هستند.

وبالله التوفيق، وصلي الله علي نبينا محمد و آله وصحبه وسلم

انجمن دايمي مباحث علمي وافتا (10/289/290)
--------------------------------------------------------------------------------
[1] احمد (6/346)، بخاري(1959)، ابوداوود(2359)، ابن ماجه (1674). و تتمة الحديث عند البخاري : (.. و قال المعمر: سمعت هشاماً يقول: لا أدري أقضوا أم لا) و قال الحافظ في شرحه (4/200) : ( و قد اختلف في هذه المسألة فذهب الجمهور إلي إيجاب القضاء) ثم سرد الخلاف.اللجنة الدائمة، در چند جمله:
 
* در مورَّخ 8/7/1391هجری و با شماره 1/137؛ به دستور پادشاه عربستان هیأت علمای بزرگ(هيئه كبار العلماء) شکل گرفت و «اللجنهُ الدائمه» از آن منشعب گشت و اعضایش  بر اساس فرمان شاهی از بین افراد هیأت مذكور انتخاب می شوند.
* منشور اصلی این کمیته؛ آماده سازي مباحث برای بررسی، قبل از طرح آن در هیأت علما، صدور فتاواي فردي و همراه با آن پاسخ گویی به سؤالات پرسش کنندگان در امور عقیدتی، عبادی، معاملات و احوال شخصیّه. این کمیته با نام « اللجنة الدائمة للبحوث و الفتوی » خوانده شد.
* هیچ فتوایی از اللجنة الدائمة صادر نخواهد شد؛ جز اينكه اكثر اعضا موافق باشند، همچنين تعداد ناظرين در فتوا کمتر از سه نفر نیست. هر گاه تعداد آرا در مسأله ای برابر شد، دیدگاه و رأي رئیس کمیته تعیین کننده 