ون محرم و يا در خواست انتقال كفالت او از كسي كه جلوتر حضورش را خواستار شده چه حكمي دارد؟

ج: در اين جا دو سؤال مطرح است: اول اين كه هرگاه خانواده‌اي به حج مي‌رود و آنها يك خدمتكار زن دارند آيا او را با خود به حج ببرند؟ جواب اين است كه او را با خود به حج ببرند، چون بردن او به حج براي حفاظت او بهتر است و از اين كه تنها در خانه بماند، و از اين كه او را به كس ديگري به امانت بسپارند بهتر است كه او را با خود به حج ببرند.

دوم: اين كه درخواست به خدمت گرفتن زن كه محرم همراه ندارد چطور است؟ پاسخ اين است كه بنده قبلاً در مورد اين مسئله، اندكي آسان مي‌گرفتم و فتوايم اين بود كه محرمي او را بياورد و سپس برگردد، جايز است، ولي بعدها اتفاقاتي از سوي برخي افراد ضعيف‌الايمان رخ داد كه ايجاب كرد تا فتوا بدهم كه درخواست حضور زنان بدون محرم به عنوان خدمتكار خانواده‌ها جايز نيست مگر آن كه محرمي او را بياورد و تا پايان به همراه او باقي بماند.

  شيخ ابن عثيمين- مجموع فتاوي و رسائل (21/205)- س(257).[22] حكم حج تارك نماز

س: كسي كه نماز را عمداً يا از روي سهل‌انگاري ترك مي‌دهد و به حج هم مي‌رود، آيا فريضه‌ي حج از او ادا مي‌شود؟

ج: اين شخص اگر منكر وجوب نماز است به اجماع كافر است و حجش صحيح نيست، ولي اگر از روي سهل‌انگاري تارك نماز باشد، در اين صورت بين علما اختلاف وجود دارد: عده‌اي حج او را درست مي‌دانند و عده‌اي هم حج او را باطل و نادرست دانسته‌اند. و اما فتواي صحيح اين است كه حج چنين افرادي درست نيست و حج اينها به عنوان حج اسلام پذيرفته نمي‌شود.

 چون رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ فرموده است: «الْعَهْد الّذي بَيْنَنَا وَبَيْنَهُمْ الصّلَاة فَمَنْ تَرَكَهاَ فَقَدْ كَفَرَ»[1]

«شاخصه‌ي ما و آنان (كفار و مشركين) نماز است، پس هر كس كه آن را ترك دهد كافر مي‌گردد». 

رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ نيز مي فرمايد:« بَيْنَ الرجلِ و بين الكُفر والشِّرك تَرْكُ الصلاة »[2]

[فرق ميان مرد و كفر و شرك در ترك دادن نماز مي باشد]

اين حديث عام است و تاركين عمد‌ي و سهل‌انگاري را شامل مي‌شود.

 شيخ ابن باز- فتاواي اسلامي- (2/185).
--------------------------------------------------------------------------------
[1].احمد (5/346) ترمذي (2621) و قال: «حسن صحيح غريب» نسائي (464) ابن ماجه (1079) ابن حبان (1454) حاكم 1/7(11) و صححه و وافقه الذهبي.
[2] مسلم (82)[23] رسيدگي به بچه‌ي شيرخوار مي‌تواند عذري در تأخير حج باشد

س: مي‌خواهم براي اولين بار، فريضه‌ي حج را ادا كنم زني متأهل و داراي فرزنداني خردسال مي‌باشم كه كوچكترين آنها دختري پنج ماهه است و به صورت طبيعي به او شير مي‌دهم و تنها در يك نوبت به او شير خشك مي‌خورانم، شوهرم به همين دليل مرا از رفتن به حج در اين سال باز داشته است و از طرفي خود من هم نمي‌خواهم دختر نوزادم را به خاطر ترس از بيماري‌ها و تغييرات آب و هوا به مكه ببرم. و علاوه از اينها، بچه‌ام وقت مرا در آنجا خواهد گرفت و مرا به خودش مشغول مي‌كند؛ ناگفته نماند كه موافقت شوهرم براي رفتن من به حج، موقوف به فتواي جنابعالي است، پس بفرماييد كه آيا عذر من از مواردي است كه مي‌تواند تأخير حج را در اين سال برايم مباح كند؟

ج: ايرادي نيست كه اين خانم حجش را به سال آينده موكول نمايد: 

اولاً: به دليل اين كه بسياري از علما معتقدند كه حج بالفور واجب نيست و انسان با وجود استطاعت مي‌تواند آن را به تأخير بيندازد. 

ثانياً: اين زن نياز دارد به خاطر حفظ و نگهداري بچه‌هايش در خانه بماند و نيك مي‌دانيم كه نگهداري فرزندان خير عظيم است.

 پيامبر اكرم صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ فرموده است: «الْمَرْأَةُ رَاعِيَةٌ فِي بَيْتِ زَوْجِهَا وَمَسْؤُولَةٌ عَنْ رَعِيَّتِهَا»[1]

«زن مسئول خانه‌ي شوهر و مسئول زير مجموعه‌اش است».

بنابراين فتواي بنده اين است كه اين زن براي سال آينده منتظر بماند و از الله تعالي مي‌خواهيم كه كار اين خانم را آسان بگرداند و خير را برايش مقدر بفرمايد.

 شيخ ابن عثيمين- مجموع فتاوي و رسائل (21/66)- س(62).
--------------------------------------------------------------------------------
[1]. بخاري (893) و مسلم (1829).[24] حكم اجازه گرفتن از پدر و مادر براي رفتن به حج

س: آيا براي كسي كه مي‌خواهد به حج فرض يا نفل برود واجب است كه از پدر و مادرش اجازه بگيرد؟

ج: اگر حج فرض باشد رضا و اجازه‌ي آنها شرط نيست، بلكه اگر شرايط حج را داشته باشد و آنها او را از رفتن به حج منع كنند بر او واجب است كه به حج برود و از آنها اطاعت نكند، چون الله تعالي فرموده است:[ وَإِنْ جَاهَدَاكَ عَلى أَنْ تُشْرِكَ بِي مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ فَلا تُطِعْهُمَا وَصَاحِبْهُمَا فِي الدُّنْيَا مَعْرُوفًا] [لمقان: 15]

«هرگاه آن دو (والدين) تلاش و كوشش كنند كه چيزي را شريك من قرار دهي كه هيچ علمي از بودن آن سراغ نداري، از آنها فرمانبرداري مكن. (ولي در عين حال) با آنها در دنيا به طرز شايسته رفتار كن».

رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ فرموده است: «لَا طَاعَةَ لَمِخْلُوقٍ فِيْ مَعْصِيَةِ الْخَالِقِ»[1]

«هيچ مخلوقي در برابر معصيت خالق قابل اطاعت نيست».

ولي اگر شخص مي‌خواهد به حج نفل برود، بايد به مصلحت پدر و مادرش فكر كند، اگر آنها طاقت جدايي و دوري او را ندارند، پس بهتر است كه نزد آنها بماند، زيرا مردي از رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ براي رفتن به جهاد اجازه خواست، ايشان صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ از او پرسيد: «آيا پدر و مادرت زنده هستند؟». گفت: بله. رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ فرمودند: «فَفِيْهمِا فَجَاهِدْ»[2]

«جهاد اين است كه به پدر و مادرت برسي».

پس براي اداي حج فرض نظر پدر و مادر اهميت ندارد، ولي در حج نفل بايد ديد كه مصلحت كدام است: حج يا ماندن نزد پدر و مادر؟.

  شيخ ابن عثيمين- مجموع فتاوي و رسائل (21/67)- س(63).
--------------------------------------------------------------------------------
[1]. مسند احمد (1/129، 131، 409)،(5/66) طبراني در اوسط (4322) و الكبير (18/165، 170، 177، 185، 229) ابن حبان (4568، 4569). هيثمي در مجمع الزوائد گويد: «رجال احمد رجال الصحيح» 5/226. آلباني اين حديث را صحيح دانسته. صحيح الجامع، شماره‌ي 7520. اصل اين حديث در بخاري و مسلم است با لفظ: «لا طاعة في معصية الله و إنما الطاعة  في المعروف». بخاري (7257) مسلم (1840) لفظ حديث از مسلم است.
[2]. بخاري (3004) و مسلم (2549).[25] حكم حج با رواديد تقلبي

س: كسي كه با ويزاي تقلبي به سفر حج مي‌رود آيا حجش درست است؟

ج: حج او درست است، چون ويزاي تقلبي تأثيري در صحت حج ندارد، ليكن چنين انساني گناهكار است و بر او لازم است كه از اين عمل توبه كند و اسم واقعي خود را در ويزا بگنجاند، تا مسئولين ذيربط را بازيچه‌ي خود قرار ندهد و از حقوق و وظايفي كه با نام اولي بر او لازم شده، بوسيله‌ي نام مستعار شانه خالي نكند، چون 