 را به كسي مي‌دهد تا به جايش اين خريد را انجام دهد.

فتواي با امضاي شيخ ابن جبرين [91] حكم قرباني ریش تراش

س: فردي عادت دارد ريش خود را بتراشد و قصد قرباني نموده و نمي تواند از تراشيدن ريش خودداري كند؛ چاره چيست؟

ج: تراشيدن ريش چه در دهه ذي الحجه وچه ديگر ايام حرام است، زيرا اين كار گناه و مخالف با سنت و ارشادات رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ است. لذا ما مسلمانان را از اين گناه بر حذر مي‌داريم و واجب است كه اين شخص  توبه كند؛ چرا كه ريش زينت و زيبايي مرد و هيبت و وقار اوست و وجه تمايزي بين مردان و زنان است  و از شعارهاي مسلمانان متعهد نيز به شمار مي‌آيد.  تراشيدن ريش مشابهت  با زنان و كافران است.

 پيامبرصَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مي‌فرمايد:[ و من تَشَبَّهَ بِقَومٍ فَهُوَ مِنهُم ] 

[هر‌كسي كه خود را مشابه قومي كند از آنان است.][1] 

ضمن اين كه دربلند نگه داشتن ريش و رها گذاشتن‌آن نيز مشقت و مشكلي وجود ندارد، بلكه فرد خود را از آزار تيغي كه هر روز بر صورتش كشيده مي‌شود و دستمزدي كه به آرايشگر و يا خريد وسايل آرايشي كه هر روز يا هر هفته مبلغ زيادي صرف آن مي‌شود، مي‌رهاند. این شخص مي‌تواند آن مال را صدقه بدهد و اجر و پاداش خود را در سراي آخرت دریافت کند.

 با وجود اين ما مي‌گوييم: او نبايد به اين بهانه، از قرباني كردن خودداري كند، و اين كار نبايد او را از قرباني كردن باز دارد. توصيه‌ي ما به او اين است كه گناه و ترك سنت و عبادت را با هم جمع نكند، در هر حال حتي اگر او اين معصيت را ترك نكند با قرباني كردن پاداش آن را دريافت خواهد كرد. 

 فتواي با امضاي شيخ ابن جبرين، مورخه‌ي (19/12/1422)هـ
--------------------------------------------------------------------------------
[1].احمد (2/92،50) بزياده فيه، ابوداود ش/4031،بزار در مسندش (2966)وطبراني در اوسط (8327) با سند ضعيف، البته با شواهد به درجه‌ي حسن مي‌رسد.نگا: :فتح الباري(10/271) و فيض القدير (6/105) (8593 )[92] حكم ذبح قرباني در جايي كه قرباني كننده، آن‌جا نيست.

س: آيا احكام قرباني نسبت به جاي آن با احكام هدي مطابقت دارد؟

ج: آري، احكام قرباني با احكام هدي يكي است، چرا كه قرباني مشروع، قرباني‌اي است كه در همان محل شخص قرباني كننده باشد، رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قرباني‌اش را در سرزمين خود و در بين اصحابش ذبح مي‌كرد و حتي قرباني‌ها را با خود به مصلّي مي‌برد و به قصد آشكار كردن شعاير الهي آن‌ها را آن‌جا قرباني مي‌كرد. اما دعوت و تشويق براي اين كه پول مردم را بگيرند و در جاهاي دور قرباني كنند، دعوتي است براي نابود كردن اين شعاير و مخفي نمودن آن از مردم است، چرا كه اگر قرباني ها به جاي دوري انتقال يابند. يكي از شعاير الهی، كه قرباني است مخفي مي‌شود و شهرها از نور قرباني محروم مي‌شوند و چند چيز از بين مي‌رود:

1-       ذبح مستقيم قرباني كننده در حالي كه اين كار افضل و سنت است « رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ با دست خود قرباني هايش را ذبح مي‌نمود».

2-                 سنت خوردن از گوشت قرباني از بين مي‌رود؛ رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ به خوردن گوشت قرباني امر نموده، و الله‌تعالي نيز به اين نكته اشاره فرموده است: [فَكُلُوا مِنْهَا وَأَطْعِمُوا الْبَائِسَ الْفَقِيرَ] 

(پس خودتان از گوشت آن‌ها بخوريد و بينوايان مستمند را نيز بخورانيد). «حج28» 

 در اين آيه به خوردن،از گوشت قرباني كه انسان به وسيله آن به سوي الله تقرب مي‌جويد امرشده است. (پس خوردن از گوشت قرباني عبادت است).

هنگامي كه رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ در حجة الوداع يكصد شتر را براي ذبح با خود به مكه برد. شصت وسه تا از آن‌ها را با دست مبارك خود ذبح نمود و وكالت ذبح بقيه را به علي رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ سپرد. و نيز به ايشان نمايندگي تقسيم گوشت‌ها را نيز واگذار كرد، و دستور داد كه از هر شتر تكه‌گوشتي را جدا كردند، آن‌ها را در ديگي پختند و رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ از گوشت و آب گوشت آن‌ها ميل نمودند»[1] و اين دليلي است بر تأكيد خوردن از گوشت قرباني و ‌هدي است. 

ما مي‌گوييم: وكالت دادن براي قرباني صحيح است، آن‌هم به اين صورت كه بايد اين قرباني در حضور شخص و در خانه‌اش و يا حداقل در شهرش صورت گيرد و او شاهد برذبح قرباني باشد و از گوشت آن بخورد. شعاير دين را به اين صورت آشكار نمايد و بايد بداند كه مقصود ازذبح قرباني فقط گوشت قرباني نيست؛ چرا كه الله تعالي مي‌فرمايد:[ لَنْ يَنَالَ اللَّهَ لُحُومُهَا وَلا دِمَاؤُهَا وَلَكِنْ يَنَالُهُ التَّقْوَى مِنْكُمْ] 

(گوشت‌ها و خون‌هاي قرباني هرگز به الله نمي‌رسد [و موجب رضاي او نمي‌گردد] بلكه تقوا [و ورع اخلاص] شما بدو مي‌رسد). «حج 37»

رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ به كسي كه قبل از نماز عيد ذبح كرده بود، فرمود:« فَإِنَّمَا هُوَ لَحْمٌ قَدَّمَهُ لِأَهْلِهِ »: (اين گوشتي است كه آن را براي خانواده‌ي خود تقديم كرده است)[2]. 

به ابوبرده رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فرمود: [شَاتُكَ شَاةُ لَحْمٍ ]  (گوسفندت گوسفند گوشتي بوده است)[3].  يعني: به هدف خوردن گوشت ذبح شده است. 

لذا رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بين قرباني و بين حيوان گوشتي تفاوتي قايل شده‌اند. علما مي‌گويند: اگر گوشت صد شتر را صدقه بدهي باز هم با يك گوسفند قرباني از نظر پاداش برابري نمي‌كند. و اين خود بيانگر اين است كه قبل از آن كه به منفعت گوشت قرباني توجه شود با ذبح قرباني، به الله تقرب  جسته مي‌شود.

  شيخ ابن عثيمين، فقه العبادات،( ص-342،343)
--------------------------------------------------------------------------------
[1].مسلم 1218 به همين معنا 
[2].بخاري (5545،965) مسلم (1961)
[3].بخاري(5556،983،955) مسلم(1961) [93] حكم عقيقه... عقیقه براي چه كساني جایز است؟

 س: آيا عقيقه در مال كودك واجب است يا پدر؟

ج: عقيقه سنت مؤكد است بر پدر به منظور شكر گذاري به خاطر نوزادي كه الله تعالي به او ارزاني داشته است، عقيقه واجب نيست. از امام احمد روايت است درباره ي كسي كه پولي براي عقيقه ندارد، مي‌گويد: بايد از ديگران پولي قرض كند و عقيقه بدهد، زيرا با اين كار، سنتي را زنده مي‌كند. اميد است كه الله‌تعالي او را در پرداخت قرض، ياري كند. اگر يكي از خويشاوندان نيز به جاي آن‌ها اقدام به اين كار بكند،كافي است. ثابت است كه رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ براي هر كدام از حسن و حسين رضی الله عنهما يك قوچ عقيقه داد[1] در حالي كه ايشان جد مادري آن‌دو و پسر عموي پدرشان بود. اين  بيانگر آن است كه فردي غير از پدر هم مي‌تواند، دادن عقيقه را بر عهده گيرد.

  شيخ ابن‌جبرين، شماره‌ي فتواي(1255)
--------------------------------------------------------------------------------
[1].ابوداود (2841) والطبراني در «الكبير» 11/316 (11856) والبيهقي في السنن اكبري (19050،19066) و آلباني در صحيح سنن ابي داود(2466) صحيح دانسته است.[94] آيا ذ