الَ رَسُولُ اللَّهِ صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم: «الممْلُوكُ الذي يُحْسِنُ عِبَادَةَ رَبِّه، وَيُؤدِّي إلى سَيِّدِهِ الذي عليهِ مِنَ الحق، والنَّصِيحَة، والطَّاعَة، لهٌُ أجْرَانِ » رواهُ البخاري.

1364- از ابو موسی اشعری رضی الله عنه رايت است که:
رسول الله صلی الله عليه وسلم فرمود: برده ايکه عبادت پروردگارش را نيکو انجام دهد، و در برابر بادارش هم حق و فرمانبرداری و خير انديشی ايرا که بر وی لازم است، ادا کند، برای او دو مزد داده می شود.

1365- وعَنْهُ قَال: قَالَ رسُولُ اللَّهِ صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم: « ثلاثةٌ لهُمْ أَجْران: رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الكتاب آمن بنبيَّه وآمنَ بمُحَمد، والعبْدُ المَمْلُوكُ إذا أدَّى حقَّ اللَّه، وَحقَّ مَوَالِيه، وَرَجُل كانَتْ لَهُ أَمةٌ فَأَدَّبها فَأحْسَنَ تَأْدِيبَها، وَعلَّمها فَأَحْسَنَ تَعْلِيمَها، ثُمَّ أَعْتقَهَا فَتَزَوَّجَهَا، فَلَهُ أَجْرَان » متفقٌ عَليه.

1365- از ابو موسی اشعری رضی الله عنه روايت است که:
رسول الله صلی الله عليه وسلم فرمود: سه کس است که برای شان دو مزد است: 
مردی از اهل کتاب که به پيامبرش و به محمد صلی الله عليه وسلم ايمان آورد.
و برده ايکه حق خدا و مهترانش را اداء نمود.
و مردی که کنيزی داشت و آن را نيکو ادب نمود و نيکو آموزش داد و سپس وی را آزاد نموده با وی ازدواج کرد، برايش دو مزد است.
239- باب فضيلت عبادت در هرج و مرج و آن عبارت است از فتنه ها و درهم و برهم شدن اوضاع زمان و امثال آن

1366- عنْ مَعقِلِ بن يسار، رضي اللَّه عنْه، قَال: قال رَسُولُ اللَّهِ صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم: « العِبَادَةُ في الهَرْجِ كهِجْرةٍ إلَيَّ » رواهُ مُسْلم.

1366- از معقل بن يسار رضی الله عنه روايت است که:
رسول الله صلی الله عليه وسلم فرمود: عبادت در وقت هرج و مرج (نا امنی) مانند هجرت بسوی من است.
ش: آنکه در هنگام هرج و مرج و اشاعهء فساد و رذيلت به عبادت خداوندی مشغول می شود، مانند کسيست که بسويم هجرت نموده است. يعنی چنانچه مهاجرين اولين برای حفظ دين خويش بسوی آنحضرت صلی الله عليه وسلم هجرت نموده و به هدايات او صلی الله عليه وسلم چنگ زدند. اين شخص برای عبادت از مردم گوشه گيری نموده برای حفظ دين خويش از شر مردم فرار نموده و به پرستش پروردگارش چنگ زده است.
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:588.txt">1</a><a class="text" href="w:text:589.txt">2</a><a class="text" href="w:text:590.txt">3</a></body></html>240- باب فضيلت جوانمردی و آسان گيری در خريد و فروش و داد و ستد و نيکو ادا نمودن و درخواست کردن و سنگينتر قرار دادن پلهء ترازو و يا پيمانه در هنگام فروختن و منع از کم فروشی و فضيلت مهلت دادن ثروتمند به بينوا و فقير و کم کردن از آنچه از او می خواهد

قال الله تعالی: {وَمَا تَفْعَلُواْ مِنْ خَيْرٍ فَإِنَّ اللّهَ بِهِ عَلِيمٌ} البقرة: ٢١٥
و قال تعالی: {وَيَا قَوْمِ أَوْفُواْ الْمِكْيَالَ وَالْمِيزَانَ بِالْقِسْطِ وَلاَ تَبْخَسُواْ النَّاسَ أَشْيَاءهُمْ} هود: ٨٥
و قال تعالی: {وَيْلٌ لِّلْمُطَفِّفِينَ{1} الَّذِينَ إِذَا اكْتَالُواْ عَلَى النَّاسِ يَسْتَوْفُونَ{2} وَإِذَا كَالُوهُمْ أَو وَّزَنُوهُمْ يُخْسِرُونَ{3} أَلَا يَظُنُّ أُولَئِكَ أَنَّهُم مَّبْعُوثُونَ{4} لِيَوْمٍ عَظِيمٍ{5} يَوْمَ يَقُومُ النَّاسُ لِرَبِّ الْعَالَمِينَ} {6} المطففين: ١ – ٦

خداوند می فرمايد: و آنچه از خير انجام می دهيد همانا خداوند به آن دانا است. بقره: 215
و می فرمايد: و ای قومم، تمام دهيد پيمانه و ترازو را به انصاف و کم مرسانيد به مردمان چيزهای شان را. هود: 85
و می فرمايد: وای بر کسانيکه حقوق مردم را می کاهند، آنانکه چون برای خود از مردم پيمانه کنند، به سختی تمام بگيرند و چون خواهند که ايشان را پيمانه دهند، يا برای شان سنجيده دهند، زيان رسانند، آيا اين گروه نمی دانند که آنان بر انگيخته خواهند شد در روزی بزرگ روزيکه مردم ايستاده شوند، در پيشگاه پروردگار جهانيان. مطففين: 1 – 6 

1367- وعَنٌْ أبي هُريرة، رضِيَ اللَّه عنْه، أَنَّ رجُلاً أتى النبي صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم يتَقاضَاهُ فَأَغْلَظَ لَهُ، فَهَمَّ بِهِ أَصْحابُه، فَقَالَ رسُولُ اللَّهِ صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم: « دعُوهُ فَإنَّ لِصَاحِبِ الحَقِّ مقَالاً » ثُمَّ قَال: « أَعْطُوه سِنًّا مِثْلَ سِنِّهِ » قالوا: يا رسولَ اللَّهِ لا نَجِدُ إلاَّ أَمْثَل مِنْ سِنِّه، قال: « أَعْطُوهُ فَإنَّ خَيْرَكُم أَحْسنُكُمْ قَضَاءً » متفقٌ عليه.

1367-	از ابو هريره رضی الله عنه روايت شده که:
مردی خدمت پيامبر صلی الله عليه وسلم آمده و از وی قرضش را مطالبه کرده و برای آنحضرت صلی الله عليه وسلم سخنی سخت گفت. اصحابش رضوان الله عليهم قصد تنبيه او را نمودند.
رسول الله صلی الله عليه وسلم فرمود: ترکش کنيد، زيرا برای صاحب حق گفتگوئيست. سپس فرمود: برايش همسن شترش، شتری دهيد.
گفتند: يا رسول الله صلی الله عليه وسلم جز بهتر از شترش را نمی يابيم؟
فرمود: بدهيدش، زيرا بهترين شما کسيست که بهتر اداء نمايد.

 1368- وعَنْ جابر، رضي اللَّه عنْه، أن رَسُولَ اللَّهِ صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم قَال: « رَحِم اللَّه رجُلا سَمْحاً إذا بَاع، وَإذا اشْتَرى ، وَإذا اقْتَضىَ » . رواه البخاري.

1368- از جابر رضی الله عنه روايت شده که:
رسول الله صلی الله عليه وسلم فرمود: خدا رحمت کند، مردی جوانمرد را که هرگاه بفروشند، يا بخرد و يا طلب نمايد جوانمردی را مراعات کند.

1369- وعَنْ أبي قَتَادَة، رضي اللَّه عَنْه، قَال: سمِعْتُ رسُول اللَّهِ صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم يقُول: «مَنْ سَرَّهُ أَنْ يُنَجِّيَهُ اللَّه مِنْ كُرَبِ يَوْمِ القِيَامَة، فَلْيُنَفِّسْ عَنْ مُعْسِرٍ أوْ يَضَعْ عَنْهُ » رواهُ مسلم.

1369- از ابو قتاده رضی الله عنه روايت است که:
از رسول الله صلی الله عليه وسلم شنيدم که می فرمود: آنکه خوشش آيد اينکه خداوند او را از رنج های روز قيامت نجات دهد، بايد مشکل فقيری را بگشايد. (به اينکه مطالبهء حقش را تأخير نمايد) و يا از او در گذرد و قرضش را ببخشد.

 1370- وعنْ أبي هُريرة، رضي اللَّه عَنْه، أنَّ رَسُول اللَّهِ صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم قَال: « كَانَ رجلٌ يُدايِنُ النَّاس، وَكَان يَقُولُ لِفَتَاه: إذا أَتَيْتَ مُعْسِراً فَتَجاوزْ عَنْه، لَعلَّ اللَّه أنْ يَتجاوزَ عنَّا فَلقِي اللَّه فَتَجاوَزَ عنْهُ » متفقٌ عَليه.

1370- از ابو هريره رضی الله عنه روايت است که:
رسول الله صلی الله عليه وسلم فرمود: مردی بود که بمردم قرض می داد و به خادمش می گفت: چون نزد ناداری رفتی از او درگذر تا شايد خداوند از ما درگذرد. پس با خداوند ملاقات نمود و از او درگذشت.


1371- وعَنْ أبي مسْعُودٍ البدْرِي، رضي اللَّه عنْه، قَال: قَالَ رَسُولُ اللَّه صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم: «حُوسب رَجُلٌ مِمَّنْ كَانَ قبلكم فَلَمْ يُوجدْ لَهُ مِنَ الخَيْرِ شَيَّءٌ ، إلاَّ أَنَّهُ كَا