اک  می‌شوند]‌"‌.  بروایت  احمد  و  داود  و  ترمذی‌که  آن  را  حسن  دانسته  است‌.

٢-‌تجرد:  -‌برای  مردان  -‌ خود  را  برهنه ‌کردن  از  لباسهای  دوخته  و  پوشیدن  لباس  احرام ‌که  دو  تکه  است‌:  ردائی ‌که  نصف  فوقانی  تن  را  بجز  سر  می‌پوشاند  و  خود  را  بدان  می‌پیچد  وازاری‌که  نصف  پائین  بدن  را  بدان  می‌پوشاند  و  خود  را  بدان  می‌پیچد.  و  لازم  است‌که  این  دو  پارچه  سفید  باشند  چون  جامه  سفید  در  پیشگاه  خداوند  از  دیگر  جامه‌ها  محبوبتر  است‌.  ابن  عباس‌گفت‌:  پیامبر صلی الله علیه و سلم    بعد  از  اینکه  موی  خود  را  شانه  و  روغن  زد  وازار  و  ردای  خود  را  پوشید،  با  یارانش  روان‌گردید. بروایت  بخاری‌.  

 ٣-‌تطییب‌:  لباس  و  تن  خود  را  با  مواد  خوشبو،  خوشبو  می‌سازد  حتی  اگراثرآن  بعد  ازاحرام  هم  باقی  بماند.  عایشه‌گوید:  “‌گوئی‌که  الان  درخشندگی  ماده  خوشبو  را  در  قسمت  پیشانی  سر  پیامبر صلی الله علیه و سلم    را  می‌بینم  و  حال  آنکه  او  در  احرام  بود“‌.  بروایت بخاری  و  مسلم‌.  

همین  دو  نفر  از  او  روایت  کرده‌اند  که  گفت‌:  “‌من  پیش  از  احرام  پیامبر صلی الله علیه و سلم را، خوشبو  می‌ساختم  و  پس  از  ر‌می  جمره  نیز  برای  اینکه  احرام  بشکند  او  را  خوشبو  می‌کردم‌.  پیش  از  اینکه  طواف ‌کند”‌.

عایشه‌گفته  است‌:  “‌ما  همراه  پیامبر صلی الله علیه و سلم    به  سوی  مکه  بیرون  می‌رفتیم  و  بهنگام  احرام  مشک  بر  چهره  خود  می‌سائیدیم ‌که  هرگاه  یکی  ازما  عرق  می‌کرد،  مشک  بر  چهره‌اش  جاری  می‌گردید  و  پیامبر صلی الله علیه و سلم   آن  را  می‌دید  و  ما  را  منع  نمی‌کرد”‌.  بروایت  احمد  و  ابوداود.

٤-‌دو  رکعت  نماز:  پس  از  قرائت  فاتحه  اول  سوره  “‌کافرون‌”  و  بعد  از  فاتحه  دوم  سوره  اخلاص  می‌خواند.  ابن  عمرگوید:‌”‌پیامبر صلی الله علیه و سلم    در  ذوالحلیفه  -‌میقات  حج  اهل  مدینه  -‌دو  رکعت  نمازخواند”‌.  بروایت  مسلم‌.  اگرکسی  دو  رکعت  فرض  هم  بخواند  بجای  دو  رکعت  سنت‌کافی  است‌،  همان‌گونه‌که  برای  سنت  تحیه  المسجد  نیز کافی است‌.قران  چیست؟ 

قران  یعنی  درمیقات  بنیت  انجام  مناسک  حج  وعمره  هردوبا  هم‌،  احرام  ببندد.  زیرا  با  یک  احرام  هر  دو  را  با  هم  جمع  بسته  است  و  می‌گوید: " لبيك بحج وعمرة    [‌خداوندا  به  نیت  و  قصد  حج  و  عمره‌،  به  خدمت  تو آمده‌ام‌]"‌.

در  این  صورت  محرم  تا  فراغت‌کامل  ازانجام  اعمال  حج  و  عمره‌،  در  حال  احرام  باقی  می‌ماند.  یا  اینکه  در  میقات  احرام  به  نیت  عمره  می‌بندد  و  پیش  ازطواف  نیت  حج  را  هم  می‌کند  و  حج  را  برعمره  وارد  می‌سازد.

-‌این  یکی  را  در اصطلاح ‌کتاب  وسنت  تمتع  می‌گویند- .تمتع  چیست؟

تمتع  آنست‌که  در  ماههای  حج‌ به  عمره  برود،  سپس  در  همانسال  حج  را  نیز  انجام  دهد.  چون  در  یک  سال  در  ماههای  حج  از  انجام  مناسک  هر  دو  بهره‌مند  گردیده  است  پیش  ازاینکه  به  دیارخویش  برگردد،  آن  را  تمتع  نامیده‌اند  زیرا  او  بعد  از  انجام  عمره‌،  احرام  را  بپایان  می‌برد  و  همانندکسانی‌که  در  احرام  نیستند،  از  پوشیدن  لباس  و  مواد  خوشبو  و  امثال  آن  تمتع  می‌برد.  متمتع  باید  درمیقات  تنها  به  نیت  عمره  احرام  ببندد  و  بگوید:  ’‌’‌لبیک ‌بعمره‌’‌’  و  در حال  احرام  می‌ماند،  تا  اینکه  به  مکه  می‌رسد،  او  طواف  القدوم  را  انجام  می‌دهد  و  بین  صفا  و  مروه  سعی  می‌کند،  سپس  یا  موی  سرش  را  می‌تراشد  یاکوتاه  می‌کند  و  احرامش  پایان  می‌یابد  و  لباس  احرام  را  درمی‌آورد  و  لباس  عادی  می‌پوشد  و  هر آنچه ‌که  وسیله  احرام‌،  بر  او  حرام  بود،  انجام  می‌دهد،  تا  اینکه  روز  ’‌’‌ يوم التروية  ،  (‌هشتم  ذی‌الحجه‌)  فرا  می‌رسد،  آنگاه  از  خود  مکه  احرام  به  حج  می‌بندد.

در  “‌فتح‌”‌ گفته  است‌:  جمهور  فقها گفته‌اند:  تمتع  آنست ‌که  یک  شخص  حج  و عمره  را  دریک  سال  در ماههای  حج  در یک  سفر انجام  دهد  و عمره  را  برحج  مقدم  دارد  و  مکی  باشد.  هرکس  به  یکی  از این  شروط  خلل  برساند  متمتع  نیست‌.افراد  چیست‌؟

افراد  آنست‌که  شخص  حاجی  از  میقات‌،  تنها  حج  را  اراده‌کند  و  به  حج احرام  ببندد  و  در  تلبیه‌ گوید " لبيك بحج  "و  در  حال  احرام  می‌ماند  تا  اینکه  اعمال  حج  پایان  می‌پذیرد،  سپس  اگر  خواست  بعد  از  اتمام  حج  نیت  احرام  عمره  می‌کند  و  عمره  را  هم  بجای  می‌آورد.  (‌البته  برای  احرام  به  عمره  باید  به  خارج  حرم  برود  از  جمله  تنعیم(کدامیک  از  این  مناسک  حج  بهتر  است؟  

فقها  اختلاف  دارند  در  اینکه ‌کدامیک  از  این  انواع  سه‌گانه  نسک  حج  بهتر  است[1]‌.  شافعیه  گویند:  “افراد”  و  “‌تمتع‌’‌“  از  “‌قران‌“  بهترند زیرا "‌مفرد”  و  “‌متمتع‌”  هریک  از  این  دو  را  بصورت  کامل  انجام  می‌دهند.  ولی  "‌مقارن‌“  تنها  اعمال  حج  را  انجام  می‌دهد.  بعضی‌ گفته‌اند:  “‌تمتع‌“  از  "‌افراد”  بهتر  است  و  بعضی  بعکس‌ گفته‌اند.  حنفیه  گفته‌اند:  “‌قران‌”  از  “‌تمتع‌”  و  “‌افراد”  بهتر  است  و  “‌تمتع‌”  از  “افراد”  تنها  برتر  است‌.  مالکیه  گفته‌اند:  افراد  از  تمتع  و  قران  بهتر  است‌.

حنابله‌ گفته‌اند:  “‌تمتع‌،“  از  “‌قران‌”  و  افراد”  بهتر  است  و  این  برای  ما  آسانتر  است  و  پیامبر صلی الله علیه و سلم    آن  را  برای  خویش  آرزوکردند  و  یاران  را  بدان  دستور  دادند.

مسلم‌ گوید:  عطاء  گفت‌:  از  جابر  بن  عبدالله  شنیدم‌ که‌ گفت‌:  ما  یاران  پیامبر صلی الله علیه و سلم تنها  احرام  به  حج  بستیم‌.  پیامبر صلی الله علیه و سلم    صبح  روز  چهارم  ذی‌الحجه  آمد  وبه  ماگفت‌:‌که  احرام  خود  را  بپایان  ببریم‌.  مردم  احرام  را  بپایان  بردند  و  با  زنانشان  معاشرت  و  آمیزش‌کردند.  ولی  پیامبر صلی الله علیه و سلم    شکستن  احرام  را  واجب  نکردند،  بلکه  شکستن  آن  را  برایشان  حلال  وروا  دانستند  -‌وآنان  را  مخیرنمودند  گفتیم‌:  هنوزبین  ما  و  بین  رفتن به  عرفات  پنج  روز  باقی  بود،‌که  پیش  زنان  خود  می‌رفتیم  و  همبستر  می‌شدیم  تا  جائیکه  وقتی  به  عرفات  رفتیم‌،  هنوزآثارجماع  درما  پیدا  بود  (‌یعنی  تا  روزهشتم‌،  پیش  ازرفتن  به  عرفات  احرام  برای  حج  نبستیم  و  تا  اندکی  پیش  ازرفتن  به  عرفات  از  همبستری  با  زنان  خودداری  نکردیم  و  پیش  ازحرکت  غسل‌کردیم  و  احرام  بستیم  و  راه  افتادیم‌.  

پیامبر صلی الله علیه و سلم    گفت‌:  ای  یاران  شما  می‌دانیدکه  من  از  همه  شما  متقی‌تر  و  راستگوتر  و نیکوکارترم‌،  اگر  قربانی  با  خود  نیاورده  بودم‌،  من  نیز  احرام  خود  را  می‌شکستم  مثل  شما.  اگرآنچه‌که  الان  می‌دانم  اول  می‌دانستم  با  خود  هد‌ی  قربانی  نمی‌آوردم‌،  پس  شما  احرام  خود  را  بشکنید  وما  احرام  خود  را  شکستیم  ودستوراورا  شنیدیم  وازاو اطاعت  کرد