لم  مدت  تاثیر دعای  خویش  را  تا  زمان  خشک  شدن  آن  شاخه‌ها  بیان‌ کرده  است‌.  و  این بدان  معنی  نیست‌ که  خاصیت  پذیرش  دعا  و  تخفیف  عذاب  در شاخه  تر هست  ولی در  شاخه  خشک  نیست‌.  

مردمان  عامی  در  اکثر  شهرها  شاخه‌های  خرما  را  بر گور  مردگان  خود  می‌نشانند،  بگمانم  از  این  مطلب  متاثر  شده‌اند  و  هیچ  دلیلی  ندارند.

آنچه‌ که  خطابی‌ گفته  است  صحیح  و  درست  می‌باشد  و  اصحاب  پیامبر صلی الله علیه و سلم    نیزاز  این  روایت  همین  مطلب  را  فهمیده‌اند.  زیرا  از هیچیک  از  یاران‌،  پیامبر صلی الله علیه و سلم    نقل  نشده  است‌ که  شاخه‌ای‌،  نهالی  یا  دسته‌ گلی  بر  قبری  نهاده  باشند،  مگر  بریده  الاسلمی ‌که  او  وصیت‌کرده  بود:  برگورش  دو  شاخه  تر  بنشانند.  بروایت  بخاری‌.  بعید  بنظر  می‌رسد،  نهادن  دو  شاخه  تر  برگور  وکاشتن  آن  یک  عمل  شرعی  باشد  و  همه  اصحاب  پیامبر صلی الله علیه و سلم    از  آن  بی‌خبر  باشند  بجز  بریده  اسلمی‌.  حافظ  در  “‌الفتح‌”‌ گفته  است‌:  مثل  اینکه  بریده  معنی  حدیث  را  عام  دانسته  و  خاص  آن  دو  مرد  ندانسته  است‌.  ابن  رشید  گفته  است  ازگفته  بخاری  چنین  برمی‌آید  که  این  واقعه  اختصاص  بدان  دو  مرد  داشته  است‌.  زیرا  بدنبال  آن‌گفته  است‌:  ابن  عمر  خیمه‌ای  را  بر  سر  قبر  عبدالرحمن  دید  وگفت‌:  ای  غلام  این  خیمه  را  بینداز،  زیرا  تنها  عملش  می‌تواند  بر  وی  سایه  اندازد.  و  از  سخن  ابن  عمر  چنان  برمی‌آید:  چیزی‌که  روی  گور  می‌نهند  سودی  به  حال  صاحب‌گور  ندارد  و  تنها  عمل  انسان  می‌تواند  تاثیر  داشته  باشد.ا‌گر  زنی  بمیرد  و در  شکمش  جنین  زنده‌ای  با‌شد

اگر  زنی  بمیرد  و  در  شکم  او  جنین  زنده  باشد،  چنانچه  احتمال  زنده  ماندن  آن  برود  واجب  است‌ که  شکم  او  را  بشکافند  و کالبد  شکافی  بعمل  آید  و  بچه  را  بیرون  آورند.  رای  پزشک  خبره  در  این  باره  معتبر  می‌باشد.

اگر  یک  زن‌ کتابی‌ که  از  یک  مرد  مسلمان  حامله  باشد  و  بمیرد  و  جنینی  در  شکمش  باشد  او  را  باید  تنها  دفن ‌کرد.  بیهقی  از  واثله  بن  الاسقع  روایت ‌کرده  است ‌که  یک  زن  نصرانی‌ که  در شکمش  بچه  مسلمانی  بود  مرد  و او  را  در جائی  دفن‌ کردند که  نه‌ گورستان  مسلمانان  بود  و نه ‌گورستان  نصاری‌.  امام  احمد  آن  را  اختیار کرده  است  و  گفته‌:  چون  آن  زن‌ کافر  است  اگر  در  قبرستان  مسلمانان  دفن  شود  از  عذاب  او  رنج  می‌برند  و  اگر  در گورستان‌ کافران  دفن  شود،  بچه‌اش  از  عذاب  کافران  در  رنج  است‌.بهتر است  مرده  در گورستا‌ن  دفن  شود

ابن  قدامه‌گفته  است‌:  به  رای  ابوعبدالله[1]  دفن  درگورستان  مسلمانان  بهتر  است  از  دفن  در  خانه‌ها.  زیرا  ضرر  و  زیان  آن  برای  ورثه  زنده‌اش‌کمتر  است‌،  و  بیشتر  به  سرای  آخرت  شباهت  دارد  و  بیشتردرمعرض  دعا  و  ترحم  مومنان  قراردارد.  همواره  اصحاب  و  تابعین  و  دیگران  در  صحرا  دفن  می شدند  نه  در  خانه‌هایشان‌.  اگرکسی  سئوال‌کندکه  چرا  پیامبر صلی الله علیه و سلم   در  منزلش  مدفون‌گشت  و  دو  نفراز  یارانش  در  خدمت وی  مدفونند؟  درجواب  می‌گوئیم‌که  حضرت  عایشه‌گفت‌:  بدان  جهت  پیامبر صلی الله علیه و سلم    در  منزلش  مدفون‌گشت  تا  مردم‌،  آن  را  بصورت  عبادتگاه  و  مسجد  درنیاورند.  بروایت  بخاری‌.  و  پیامبر صلی الله علیه و سلم    نیز  یاران  خود  را  در  “‌بقیع‌”  دفن  می‌کرد  و  پیروی  از  رفتار  پیامبر صلی الله علیه و سلم    بهتر  است‌،  از  پیروی  از  دیگران‌.  یاران  پیامبر صلی الله علیه و سلم    دفن  در  خانه  را  خاص  پیامبر صلی الله علیه و سلم    می‌دانستند  و  روایت  هم  شده  است  که‌:" يدفن الانبياء حيث يموتون  [‌پیامبران  در  همانجا  که  می‌میرند  دفن  می‌شوند]‌’‌’‌.  بعلاوه  مسلمانان  خواستند  قبر پیامبر صلی الله علیه و سلم    را  ازکثرت  رفت  و  آمد  مصون  و  ازدیگر  قبرها  مشخص  باشد.

از  امام  احمد  سئوال  شد  که  اگرکسی  وصیت  کردکه  او  را  در  منزلش  دفن  کنند،  تکلیف  چیست‌؟  او  جواب  دادکه  او  را  باید  درگورستان  همراه  دیگر  مسلمانان  دفن کرد. 
--------------------------------------------------------------------------------
[1] -منظور امام احمد است.از نا‌سزا گوئی  به  مردگا‌ن  نهی  شده  است

فحش  و  ناسزاگوئی  به  مردگان  مسلمان  و  برشمردن  عیوب  و  بدیهای  آنان‌،  حلال  نیست‌.  زیرا  بخاری  از  عایشه  روایت  کرده  است‌که  پیامبر صلی الله علیه و سلم    گفت‌:" لاتسبوا الاموات فإنهم قد أفضوا إلى ما قدموا    [‌به  مردگان  ناسزا  و  فحش  مگوئید.  چون  بیگمان  بر  مبنای  اعمالشان  با  آنان  داوری  می‌شود  و  آنان  به  پاداش  اعمال  خودشان  رسیده‌اند]"‌.  ابوداود  و  ترمذی  با  سندی  ضعیف  از  ابن  عمر  نقل  کرده  است  که  پیامبر صلی الله علیه و سلم    گفت‌:" اذكروا محاسن موتاكم وكفوا عن مساويهم    [محاسن  مردگان  خود  را  یادکنید  و  از  یاد  مساوی  و  بدیهای  آنان  خودداری  ورزید]"‌.
اما  اگرمسلمانانی  بوده  باشندکه  متجاهربه  فسق  یا  بدعت  بوده  باشند  وعمل  فاسد  مرتکب  می‌شدند،  اگرمصلحت  مسلمین  ایجاب‌کند  بدگوئی  ازآنان  مباح  می‌باشد.  تا  مردم  از  حال  آنان  پرهیزکنند  و  از  اینگونه‌کردارها  وگفتارها،  نفرت  داشته  باشند  و  به  آنان  اقتدا  نکنند.  ولی  اگر  مصلحت  ایجاب  نکند  بدگوئی  آنان  هم  جایز  نیست‌.
بخاری  و  مسلم  از  انس  روایت‌کرده‌اند:‌که  ازکنار  جنازه‌ای  می‌گذشتند  و  از  او  به  نیکی  یاد  کردند  و  او  را  ستودند،  پیامبر صلی الله علیه و سلم    گفت‌:  ’‌’‌وجبت‌’‌’‌.  سپس  ازکنار  جنازه‌ای  دیگرگذشتند  و  از  وی  بدگوئی  کردند،  اوگفت‌:  "‌وجبت‌"‌.
عمربن  خطاب‌گفت‌:  چه  چیزی  واجب  شد؟  پیامبر صلی الله علیه و سلم    گفت‌:  ازآن  مرده  ستایش و  تحسین‌کردید  و  بهشت  برایش  واجب  شد  و  از  آن  یکی  بدگوئی  نمودید،  پس  دوزخ  برایش  واجب  شد،  شما  مردم  راستگو،‌گواهان  خدا  در  زمین  هستید.
  بدگوئی  از  مردگان‌کافر  و  نفرین  آنها  جایز  می‌باشد:  خداوند  می‌فرماید:" لعن الذين كفروا من بني إسرائيل..." وقال: " تبت يدا أبي لهب وتب  "  و  لعن  فرعون  و  امثال  او  در  کتاب  خدا  آمده  و  مشهور  است‌:" ألا لعنة الله على الظالمين  ".خواندن  قرآن  در کنا‌ر قبر

فقهاء  درباره  ثواب  قرائت  قرآن  در کنار  قبر،  اختلاف  دارند.  امام  شافعی  و  محمد  بن  الحسن  از  پیروان  ابوحنیفه‌،  آن  را  مستحب  می‌دانند  و  می‌گویند  برکت  مجاورت  برای  مرده  حاصل  می‌شود.  
و  قاضی  عیاض  و  قرافی  از  مالکیه  نیز  با  آن  موافقت  کرده‌اند.  و  امام  احمد  گفته  است‌ که  اشکالی  ندارد.  امام  مالک  و  ابوحنیفه  می‌گویند:  چون  دراین  باره  سنتی  از  پیامبر صلی الله علیه و سلم    نیامده  است  مکروه  می‌باشد.غسل زن

غسل  زن  بمانند  غسل  مرد  است‌،  جزآنكه  بر زن  واجب  نیست‌ كه ‌گیسوان  بافته‌ي خود  را  باز كند.  مشروط  بر آنكه  آ