عليه و سلم در مسجد مي خوابيد، و صحابه کرام -رضوان الله عليهم- نيز در مسجد مي خوابيدند. ليکن بايد مراقب نظافت و نظم و ترتيب مسجد بود.

مرتب بودن صف هاي نماز: 
رسول خدا صلى الله عليه و سلم صف هاي نماز را مرتب مي ساخت، بگونه اي که مردان در صفهاي نخست مي ايستادند و سپس کودکان و بچه ها و آنگاه زنان در آخر مسجد صف مي بستند. پيامبر صلى الله عليه و سلم صف ها را راست نموده و مي فرمود: (استووا، ولا تختلفوا، فتختلف قلوبكم، لِيَلِنِي منكم أولو الأحلام والنُّهَى) [مسلم] يعني: « برابر بايستيد و اختلاف نکنيد، تا دلهاي شما مختلف نشود، و بايد عاقلان و بالغان به من نزديک شوند.»
همچنين آن حضرت صلى الله عليه و سلم فرموده اند: (سَوُّوا صفوفكم، فإن تسوية الصف من تمام الصلاة) [مسلم] يعني: «صفهاي خود را برابر کنيد، زيرا برابر کردن صفها از جملهء کمال نماز است.»

آداب مسجد الحرام:
با رؤيت مسجد الحرام قلب مسلمان پر از خشيت و خشوع مي گردد و دستانش را بلند کرده و بر زبان جاري مي سازد که: (اللهم زد هذا البيت تشريفًا وتعظيمًا وتكريمًا ومهابة، وزِدْ مَنْ شَرَّفَه وكرَّمه ممن حجه أو اعتمره تشريفًا وتكريمًا وتعظيمًا وبرَّا) [ امام شافعي] يعني: «بار الها! بر ارجمندي و بزرگداشت و احترام و هيبت اين خانه ي بيافزاي و بر آنکس از حج گزاران يا عمره گزارانش که آن را ارج نهاده و حرمت نگاه دارند شرف و حرمت و بزرگي و طاعت افزون نما. »
سپس به سوي حجر الأسود روي کرده و آن را ببوسد، چنانچه نتوانست با دست بدان اشاره نمايد. آنگاه در امتداد آن ايستاده و طواف به دور خانه ي کعبه را آغاز نمايد. در مسجد الحرام تحية المسجد نخوان، زيرا تحية المسجد در آن همان طواف بيت الله مي باشد. 

آداب مسجد نبوي:
هر مسلماني در هنگام وارد شدن به مسجد نبوي با آرامش و وقار رفتار نموده و بهتر است که خويش را خوشبو سازد و لباس زيبا بپوشد و در هنگام وارد شدن به مسجد دعاي ورود به مسجد را  بخواند و دو رکعت نماز تحية المسجد را در روضه ي شريفه (مكاني است مابين بيت رسول الله صلى الله عليه و سلم و منبر) بجا آورد. سپس قبر پيامبر صلى الله عليه و سلم را زيارت کرده و به سمت راست آن رفته و بر حضرت ابوبكر -رضي الله عنه- درود بفرستد و کمي مکث کرده و بر حضرت عمر -رضي الله عنه- نيز درود و سلام بفرستد. آنگاه رو بسوي قبله کرده و هرچه مي خواهد دعا نمايد.
انسان مسلمان بايد از دست کشيدن بر حجره ي شريفه يا بوسيدن آن خودداري نمايد، چون مي داند که اين عمل او باعث رنجش و اندوه رسول الله صلى الله عليه و سلم خواهد گشت که از تعظيم آرامگاه خويش نهى کرده و مي فرمايد: (لا تجعلوا قبري عيدًا) [ابوداود] يعني: «قبر مرا عيد (طوافگاه) نگردانيد.»

آداب مسجد در روز جمعه:
آداب خاص متعلق به رفتن به مسجد در روز جمعه به قرار زير مي باشند:
غسل و آراستگي و خوشبويي: 
پيامبر صلى الله عليه و سلم مي فرمايد: (لا يغتسل رجل يوم الجمعة ويتطهر بما استطاع من الطهر، ويدهن من دهنه، أو يمس من طيب بيته، ثم يروح إلى المسجد ولا يفرق بين اثنين، ثم يصلي ما كُتب له، ثم ينصت للإمام إذا تكلم إلا غُفِرَ له من الجمعة إلى الجمعة الأخرى) [بخاري و احمد] يعني: «هيچ مردي نيست که در روز جمعه غسل نموده و به قدر توانائي خويش پاکي کند و از روغنش روغن مالي نموده يا از خوشبويي موجود در خانه اش استفاده کند، سپس بيرون آمده بين دو نفر جدائي نيفگنده و بعد نماز فريضه را اداء کند و چون امام سخن گويد، سکوت نمايد، مگر اينکه گناهش از اين جمعه تا جمعهء ديگر بخشيده مي شود.»

رفتن به مسجد در اول وقت:
رسول خدا صلى الله عليه و سلم مي فرمايد: (من اغتسل يوم الجمعة غُسل الجنابة ثم راح (أي ذهب إلى المسجد) في الساعة الأولى فكأنما قَرَّب بَدَنَة (جملا) ومن راح في الساعة الثانية فكأنما قرب بقرة، ومن راح في الساعة الثالثة فكأنما قرب كبشًا أقرن، ومن راح في الساعة الرابعة فكأنما قرب دجاجة ومن راح في الساعة الخامسة فكأنما قرب بيضة، فإذا خرج الإمام حضرت الملائكة يستمعون الذِّكر) [متفق عليه] يعني: «آنکه در روز جمعه مانند غسل جنابت، غسل نمايد و سپس در ساعت اولي برود، مثل آنست که شتري را صدقه کرده باشد و آنکه در ساعت دوم برود، مانند آنست که گاوي را صدقه کرده باشد و آنکه در ساعت سوم برود، مانند آنست که گوسفند شاخداري را  صدقه کرده است و آنکه در ساعت چهارم برود، مثل آنست که مرغي را صدقه کرده باشد و آنکه در ساعت پنجم برود، مثل آنست که تخم مرغي را صدقه کرده باشد و چون امام بر آيد، فرشتگان براي شنيدن خطبه حاضر مي شوند.»

از ميان سر و گردن مردم راه را بسوي صف هاي جلوتر نگشودن: 
مردي براي نماز جمعه با پيامبر صلى الله عليه و سلم به مسجد آمد و از سر و گردن هاي مردم راه خود را بسوي جلوتر باز نمود. پيامبر صلى الله عليه و سلم نيز که بر منبر در حال خواندن خطبه بود، به او فرمود: (اجلس فقد آذيت وآنيت (أي أبطأت وتأخرت) ) [ابوداود و نسائي و احمد] يعني: «بنشين که (ديگران را) آزار دادي و نزديک آمدي.»

سکوت در هنگام خطبه: 
فرد مسلمان هنگام خواندن خطبه توسط امام سکوت نموده و به گفته هاي او و موعظه و راهنمايي هايش گوش فرا مي دهد تا از آن بهره بگيرد. در موقع خطبه با بغل دستي هايش گفتگو نمي کنند. از ابوهريره -رضي الله عنه- روايت است که پيامبر صلى الله عليه و سلم فرموده است: (إذا قلت لصاحبك يوم الجمعة، والإمام يخطب أنصت فقد لغوت) [رواه الجماعة] يعني: « هرگاه در حين خطبه ي نماز جمعه به دوستت بگويي ساکت باش، نماز جمعه ات را لغو و باطل ساخته اي. »
همچنين آن حضرت صلى الله عليه و سلم مي فرمايد: (من تكلم يوم الجمعة والإمام يخطب فهو كالحمار يحمل أسفارًا، والذي يقول له أنصت لا جمعة له) [احمد و بزار و طبراني] يعني: «آنکه روز جمعه سخن بگويد و امام در حال خواندن خطبه باشد، مانند الاغي است که اسفار و کتاب بر خود حمل مي کند و آنکه به او بگويد ساکت باش نيز جمعه اش باطل است.»
...................
مترجم: مسعود
مصدر: سايت نوار اسلام
IslamTape.Comتعريف مي کنند که حضرت حسن و حسين رضي الله عنهما از کنار پيرمردي مي گذشتند که در حال وضو گرفتن بود ولي وضويش را درست انجام نمي داد، تصميم گرفتند که مرد را نصيحت کرده و به او ياد بدهند که چگونه وضو بگيرد، در کنار ش ايستادند و به او گفتند: اي عمو، نگاه کنيد که کدام يک از ما درست وضو مي گيرد، سپس همه ي آنچه را که بود به او نشان دادند، هنگامي که مرد وضو درست آنها را ديد، فهميد که وضو خودش درست نيست، و به خاطر اينکه بدون اينکه وي را ناراحت کنند او را نصيحت کردند، از آن ها تشکر کرد.
نصيحت يکي استوانه هاي اسلام است، خداوند متعال مي فرمايد: {والعصر. إن الإنسان لفي خسر. إلا الذين آمنوا وعملوا الصالحات وتواصوا بالحق وتواصوا بالصبر} [عصر] يعني: « سوگند به عصر [غلبه حق بر باطل]، كه واقعا انسان دستخوش زيان است، مگر كسانى كه گرويده و كارهاى شايسته كرده و همديگر را به حق سفارش و به شكيبايى توصيه كر