ز تسبيح و ستايش پروردگار متعال بر قلب و زبان جاري مي شود، و با صفات کمال و جمال وصفش مي نمايد، خداوند متعال بيان مي دارد که ذکر داراي فضايل بسياري است، که با آن نفسها روشن و قلبها آرام مي گيرند، خداوند متعال در اين باره مي فرمايد: {الذين آمنوا وتطمئن قلوبهم بذكر الله إلا بذكر الله تطمئن القلوب} [رعد: 28] يعني: « همان كسانى كه ايمان آورده‏اند و دلهايشان به ياد خدا آرام مى‏گيرد آگاه باش كه با ياد خدا دلها آرامش مى‏يابد.»

پيامبر صلى الله عليه وسلم فرمود: (يقول الله -عز وجل-: أنا عند ظن عبدي بي، وأنا معه حين يذكرني .. إن ذكرني في نفسه ذكرته في نفسي، وإن ذكرني في ملأ ذكرتُه في ملأ خير منهم) [مسلم] يعني: « من در نزد گمان بنده ام به خويش مي باشم، و من با وي هستم چون مرا ياد کند، اگر مرا در پنهاني ياد کند، او را در پنهاني ياد کنم و اگر مرا در ميان جمعي ياد کند، او را در ميان گروهي ياد کنم که از آن گروه بهتر است.»
پيامبر صلى الله عليه و سلم فرموده است: (سبق المفرِّدون). قالوا: وما المفرِّدون يا رسول الله؟ قال: (الذاكرون الله كثيرًا) [مسلم] يعني: «سبقت گرفتند مُفَرِّدون!
گفتند: يا رسول الله صلي الله عليه وسلم مفردون کيانند؟
فرمود: مردان و زنانيکه خداوند را زياد ياد مي کنند.» 
فرد مسلمان همواره، در حال ايستاده و در حالي که بر پهلو دراز کشيده، بر ذکر پروردگارش مداومت دارد. او به خاطر ذکري که مي کند، به پاداش خداوند متعال چشم دارد، و اينکه خداوند سبحان نام او را در ملاء اعلا بياورد. خداوند مي فرمايد: {فاذكروني أذكركم} [بقره: 152] يعني: «پس مرا ياد كنيد [تا] شما را ياد كنم.»

فرد مسلمان بايد هنگام ذکر خداوند آدابي را رعايت نمايد، از جمله: 
ذکر در خانه ي خدا: 
مجالس ذکر فضيلت و ارج بسيار داشته و داراي اجر فراواني مي باشند. خداوند سبحان به خاطر آن در نزد فرشتگانش فخر نموده و بر آن مجالس رحمت و آرامش نازل مي نمايد. پيامبر صلى الله عليه و سلم فرموده اند:
(... وما اجتمع قوم في بيت من بيوت الله، يتلون كتاب الله ويتدارسونه
بينهم، إلا نزلت عليهم السكينة، وغشيتهم الرحمة وحفَّتهم الملائكة، وذكرهم الله فيمن عنده) [مسلم] يعني: «گرد نمي آيد گروهي در خانه اي از خانه هاي خدا، که کتاب خدا را تلاوت نموده، و يا هم به شکل درس تکرار کنند، مگر اينکه حالت اطمينان قلب به آنها دست داده و رحمت شامل حالشان شده، و ملائکه ايشان را احاطه مي کنند، و خداوند آنها را در نزد کساني که نزد اويند ياد مي کند.»

پايبندي به برترين ذکر:
 برترين ذکرها تلاوت و قرائت قرآن کريم، سپس تسبيح (سبحان الله) و تحميد (الحمد الله) و تکبير (الله أكبر) و تهليل (لا إله إلا الله) و دو حول (لا حول ولا قوة إلا بالله العلي العظيم) مي باشد. به اين ترتيب شايسته است که فرد مسلمان بر ذکر خداوند با کلامي پاک و سودمند تداوم داشته باشد.

پاکي و طهارت: 
فرد مسلمان بايد بدنش تميز بوده، قلبش به هنگام ذکر پروردگار سبحان پاک و بي آلايش باشد. باوجود اينکه ذکر خدا در هر حالي و حتي در حالت عدم طهارت جايز مي باشد، ولي ذکر خداوند در حالت طهارت اجر و پاداش بزرگي را شامل حال فرد مي گرداند. 

آرامش و خضوع:
خداوند متعال مي فرمايد:{إنما المؤمنون الذين إذا ذكر الله وجلت قلوبهم وإذا تليت عليهم آياته زادتهم إيمانًا وعلى ربهم يتوكلون} [انفال: 2] يعني: «مؤمنان همان كسانى‏اند كه چون خدا ياد شود دلهايشان بترسد و چون آيات او بر آنان خوانده شود بر ايمانشان بيفزايد و بر پروردگار خود توكل مى‏كنند.» خداوند متعال از بندگانش مي خواهد که در هنگام ذکر قلبهايشان خاشع و چشمانشان اشک ريزان باشد، و از آنهايي نباشد که تنها عبارتي را بر زبان جاري مي سازند بدون آنکه در قلبش اثري به جاي بگذارد.

رو به قبله داشتن:
بدينصورت اميد و انتظار بيشتري هست که خداوند ذکر را قبول فرمايد و گرچه در هر حالت چيزي مانع ذکر خداوند نيست.

ذکر خداوند در هر وقت: 
خداوند متعال مي فرمايد:{واذكر ربك كثيرًا وسبح بالعشي والإبكار} [آل عمران: 41] يعني: « و پروردگارت را بسيار ياد كن و شبانگاه و بامدادان [او را] تسبيح گوى.» و باز مي فرمايد: {واذكر اسم ربك بكرة وأصيلاً} [انسان: 25] يعني: « و نام پروردگارت را بامدادان و شامگاهان ياد كن.»
پيامبر خدا، حضرت ادريس عليه السلام، خياطي مي کرد، و در هربار فروبردن و بيرون آوردن سوزن خداوند را ذکر کرده و (سبحان الله) مي گفت. 

ذکر پروردگار به هنگام خوشي و ناخوشي: 
پيامبرصلى الله عليه وسلم فرمود: (عجبًا لأمر المؤمن، إن أمره كله خير وليس ذاك لأحد إلا للمؤمن، إن أصابته سرَّاء شكر فكان خيرًا له وإن أصابته ضَرَّاءُ صبر فكان خيرًا له) [مسلم] يعني: « کار مسلمان انسان را به شگفتي و تعجب وا ميدارد. زيرا همه ي کارش براي او خير است، و اين امر براي هيچکس جز مسلمان ممکن نيست. اگر به وي فراخي و آساني روي دهد شکر کند، برايش خير است، و اگر به او سختي برسد هم صبر کند برايش خير است.»

وقتي که حضرت يونس -عليه السلام- در شکم تاريک ماهي به مدت طولاني ماندگار شد در آن مدت بر ذکر الله سبحان مداومت مي کرد و مي گفت:{أن لا إله إلا أنت سبحانك إني كنت من الظالمين} [انبياء: 87] يعني: «كه معبودى جز تو نيست منزهى تو راستى كه من از ستمكاران بودم.»

پرهيز از ذکر خداوند در مکان هاي ناپاک و نجس: 
فرد مسلمان در دستشويي نبايد ذکر نمايد چرا که آنجا مکان و ماواي شياطين و جايگاه نجاست مي باشد. 
استفاده از ذکر هاي ماثوره و اذکار گرد آوري شده: المسلم يقتدي برسول الله صلى الله عليه وسلم في كل أحواله، ويلتزم بما ورد عنه صلى الله عليه وسلم من أذكار وأدعية، مسلمان در هر حالي به پيامبر صلى الله عليه و سلم اقتدا نموده، از اذکار و دعاهايي که از پيامبر صلى الله عليه و سلم نقل شده اند بهره مي گيرد که آن حضرت صلى الله عليه وسلم فرمود: (ما أمرتُكم به فخذوه، وما نهيتُكم عنه فانتهوا) [ابن ماجه] يعني: «و آنچه به شما امر نمودم را بگيريد و از آنچه شما را بازداشتم بازايستيد.» از کارهاي بدعت و منکري که مردم انجام مي دهند، دوري کند چرا که با ذکر خداوند هم خواني ندارد.

از جمله ذکرهايي که مسلمان بايد بر آن پايبند باشد:
دعاي ورود به بازار: 
پيامبر صلى الله عليه و سلم فرمود: (من دخل السوق، فقال: لا إله إلا الله . وحده لا شريك له. له الملك وله الحمد. يحيي ويميت، وهو حي لا يموت. بيده الخير، وهو على كل شيء قدير. كتب الله له ألف ألف حسنة، ومحا عنه ألف ألف سيئة، ورُفع له ألف ألف درجة) [ترمذي] يعني: «هنگام وارد شدن به بازار، بگويد: لا إله إلا الله . وحده لا شريك له... خداوند متعال برايش يک ميليون نيکي مکتوب مي فرمايد و يک ميليون گناه معاف مي فرمايد و يک ميليون درجه به او عطا مي فرمايد و براي او خانه اي در بهشت مي سازد.»

به وقت خواب:
(باسمك اللهم أحيا وأموت) [بخاري] يعني: «الهي! با نام تو مي ميرم و زنده مي گردم.»
به وقت بيدار شدن بگويد: (الحمد الله الذي أحيانا بعدما أماتنا وإليه 